AI đang tạo ra những “quyền lực mới” trên thị trường chứng khoán toàn cầu

Theo dữ liệu của HSBC, thị trường chứng khoán Đài Loan (Trung Quốc) đã vượt Canada để trở thành thị trường lớn thứ sáu thế giới, trong khi Hàn Quốc vượt Anh để đứng thứ tám toàn cầu. Diễn biến này phản ánh dòng tiền quốc tế đang tập trung mạnh vào nhóm doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ cơn sốt AI, đặc biệt là các nhà sản xuất chip và phần cứng phục vụ hạ tầng trí tuệ nhân tạo.

Nếu như năm 2004, vốn hóa thị trường chứng khoán Đài Loan (Trung Quốc) mới khoảng 500 tỷ USD và đứng thứ 12 thế giới, thì hiện nay quy mô đã vọt lên khoảng 4.700 tỷ USD. Hàn Quốc cũng tăng từ khoảng 400 tỷ USD lên 4.400 tỷ USD sau hơn hai thập kỷ. Động lực chính đến từ sự bùng nổ của nhóm cổ phiếu bán dẫn. Tại Đài Loan (Trung Quốc), riêng TSMC hiện chiếm hơn 40% tổng vốn hóa thị trường. Trong khi đó tại Hàn Quốc, Samsung Electronics và SK Hynix cộng lại chiếm hơn 42% chỉ số Kospi.

Giới phân tích cho rằng AI đang khiến cấu trúc thị trường chứng khoán toàn cầu thay đổi nhanh hơn nhiều so với các chu kỳ trước đây. Ông Billy Leung, chiến lược gia đầu tư toàn cầu tại Global X ETFs, nhận định việc thay đổi thứ hạng trong nhóm 10 thị trường lớn nhất thế giới thường chỉ diễn ra sau nhiều năm tăng trưởng kinh tế hoặc các làn sóng IPO lớn.

Tuy nhiên lần này, đà tăng lại tập trung chủ yếu vào một số ít doanh nghiệp liên quan đến AI và bán dẫn. Theo bà June Chua, Trưởng bộ phận cổ phiếu châu Á tại Manulife Investment Management, thị trường chứng khoán Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc hiện gần như đã trở thành “thước đo gián tiếp” cho ngành AI toàn cầu.

Trong khi đó, Goldman Sachs cho rằng nhu cầu xử lý dữ liệu và token AI đang thúc đẩy làn sóng đầu tư chưa từng có vào hạ tầng bán dẫn, tạo ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung chip và giúp các doanh nghiệp sản xuất bán dẫn đạt mức định giá rất cao.

Dù vậy, sự phụ thuộc quá lớn vào một số cổ phiếu công nghệ cũng làm gia tăng rủi ro tập trung của thị trường. HSBC cảnh báo nhiều quỹ đầu tư tại châu Á hiện đang dồn tỷ trọng quá lớn vào nhóm cổ phiếu AI và bán dẫn, khiến biến động của một vài doanh nghiệp có thể tác động mạnh đến toàn bộ thị trường.

Điều này phần nào đã xuất hiện tại Hàn Quốc khi thị trường biến động mạnh sau làn sóng bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài và những lo ngại liên quan đến hoạt động của Samsung Electronics. Các chuyên gia cũng so sánh tình trạng hiện nay với thị trường Đan Mạch hay Ả Rập Xê Út, nơi chỉ số chứng khoán từng phụ thuộc lớn vào một vài doanh nghiệp đầu ngành như Novo Nordisk hay Saudi Aramco.

Trong bối cảnh AI tiếp tục là chủ đề dẫn dắt dòng tiền toàn cầu, vị thế của các thị trường gắn chặt với ngành bán dẫn có thể còn tiếp tục được củng cố. Tuy nhiên, mức độ tập trung quá lớn vào một nhóm cổ phiếu cũng đồng nghĩa rủi ro điều chỉnh sẽ tăng cao nếu chu kỳ AI hạ nhiệt hoặc nhu cầu công nghệ suy yếu.