NHNN phát cảnh báo đặc biệt về vốn vay trong bối cảnh biến động toàn cầu

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt nhiều biến động, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khuyến nghị doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, sử dụng vốn vay đúng mục đích và hạn chế đầu tư mang tính đầu cơ. Cơ quan điều hành cũng khẳng định sẽ tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp.

Phát biểu về triển vọng kinh tế giai đoạn 2026-2030, ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính (NHNN), cho biết những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu trong hai năm qua đã làm thay đổi nhiều kịch bản tăng trưởng. Tuy nhiên, nhiều tổ chức quốc tế vẫn đánh giá tích cực về triển vọng của Việt Nam nhờ nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và dư địa tăng trưởng còn lớn.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ các tổ chức tín dụng và chuyên gia kinh tế, NHNN đã đưa ra bốn khuyến nghị đối với cộng đồng doanh nghiệp. Trong đó, yêu cầu đầu tiên là chủ động nâng cao năng lực quản trị, tăng tính minh bạch, cơ cấu lại dòng tiền và tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài. Đồng thời, doanh nghiệp cần sử dụng vốn tín dụng đúng mục đích, ưu tiên cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng.

Bên cạnh đó, NHNN khuyến nghị doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn vốn thay vì phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng. Ngoài vốn vay, doanh nghiệp có thể huy động thông qua thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư hoặc các hình thức hợp tác công - tư. Theo cơ quan quản lý, việc cân bằng các kênh dẫn vốn sẽ giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí tài chính và nâng cao khả năng thích ứng trước biến động của thị trường.

Đáng chú ý, NHNN đặc biệt lưu ý doanh nghiệp không sử dụng vốn vay cho các hoạt động đầu tư mang tính đầu cơ hoặc phụ thuộc quá lớn vào biến động ngắn hạn của thị trường tài sản. Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh giá vàng, ngoại tệ và nhiều loại tài sản tài chính trên thế giới liên tục biến động mạnh, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng rủi ro đối với doanh nghiệp cũng như hệ thống tài chính.

Theo ông Nguyễn Phi Lân, việc sử dụng vốn tín dụng sai mục đích không chỉ làm tăng nguy cơ nợ xấu tại doanh nghiệp mà còn có thể lan truyền rủi ro sang hệ thống ngân hàng. Nếu tình trạng này diễn ra trên diện rộng, những tác động tiêu cực có thể ảnh hưởng đến ổn định tài chính và kinh tế vĩ mô.

Khuyến nghị cuối cùng được NHNN đưa ra là doanh nghiệp không nên phản ứng quá mức trước các biến động ngắn hạn của kinh tế thế giới. Cơ quan điều hành cho rằng Việt Nam vẫn sở hữu nhiều lợi thế như môi trường chính trị - xã hội ổn định, khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài tích cực, lực lượng lao động dồi dào và vị thế ngày càng cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là nền tảng để nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng trong những năm tới.

Về định hướng điều hành, NHNN cho biết sẽ tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt và thận trọng, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ và ngoại hối. Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cùng với đó, NHNN sẽ tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, đẩy mạnh chuyển đổi số để giảm chi phí vốn, qua đó duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý. Dòng vốn tín dụng sẽ tiếp tục ưu tiên cho lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các ngành ưu tiên, trong khi tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro vẫn được kiểm soát chặt chẽ.

Đối với tỷ giá, NHNN khẳng định sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt theo diễn biến thị trường trong nước và quốc tế. Đồng thời, ngành ngân hàng sẽ tăng cường các chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao khả năng hấp thụ vốn và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình phục hồi, phát triển.