Xung đột Trung Đông đẩy giá LNG tăng 80%, châu Á quay lại với than
Xung đột Trung Đông đang làm đứt gãy chuỗi cung ứng LNG toàn cầu, đẩy giá khí đốt tăng khoảng 80% và buộc nhiều quốc gia châu Á phải giảm nhập khẩu, quay lại sử dụng than để đảm bảo nguồn điện.
Chỉ vài tháng trước, thị trường LNG còn đối mặt nguy cơ dư cung khi Mỹ tăng tốc mở rộng công suất xuất khẩu. Tuy nhiên, sau các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng của Iran và các đòn đáp trả lan sang khu vực vùng Vịnh, cán cân cung – cầu đã nhanh chóng đảo chiều.
Cú sốc lớn nhất đến từ Qatar – quốc gia chiếm hơn 15% công suất LNG toàn cầu. Sau các sự cố tại mỏ khí South Pars/North Field, QatarEnergy buộc phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với một số hợp đồng, làm gia tăng lo ngại thiếu hụt nguồn cung kéo dài.
Theo dữ liệu từ Reuters, giá LNG quốc tế đã tăng khoảng 80% kể từ cuối tháng 2, phản ánh mức độ nghiêm trọng của cú sốc. Ông Menelaos Ydreos, lãnh đạo Liên minh Khí đốt Quốc tế, cho rằng đây không đơn thuần là vấn đề nguồn cung mà là khủng hoảng chuỗi cung ứng, khi các tuyến vận chuyển chiến lược đối mặt rủi ro địa chính trị.
Tình hình càng căng thẳng khi nhiều tàu chở LNG của Qatar phải neo chờ tại Vịnh Ba Tư, khiến dòng chảy năng lượng toàn cầu bị gián đoạn. Sự kiện này cũng làm dấy lên nghi ngại về độ ổn định của Trung Đông với vai trò trung tâm cung ứng năng lượng, vốn được duy trì trong nhiều thập kỷ.
Áp lực giá tăng đã nhanh chóng lan sang châu Á – khu vực phụ thuộc lớn vào nhập khẩu LNG. Trong tháng gần nhất, lượng nhập khẩu LNG của khu vực chỉ đạt 20,6 triệu tấn, giảm 8,6% so với cùng kỳ, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2020.
Để kiểm soát chi phí, nhiều quốc gia đã quay lại với than – nguồn năng lượng rẻ hơn nhưng gây phát thải cao hơn. Ngay cả Nhật Bản cũng đang cân nhắc tăng vận hành các nhà máy điện than, trong khi tập đoàn năng lượng JERA đã hủy một hợp đồng LNG dài hạn với đối tác Mỹ.
Diễn biến này cho thấy một nghịch lý: trong khi thế giới thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng sạch, cú sốc địa chính trị lại khiến các nền kinh tế quay trở lại với nhiên liệu truyền thống để đảm bảo an ninh năng lượng.
Về dài hạn, nhu cầu năng lượng toàn cầu vẫn được dự báo tiếp tục tăng. Tuy nhiên, với những thiệt hại tại Trung Đông, chi phí khôi phục hạ tầng có thể lên tới hàng trăm tỷ USD và kéo dài trong nhiều năm, làm gia tăng bất định cho thị trường.
Trong bối cảnh đó, thị trường LNG không chỉ đối mặt với biến động giá ngắn hạn, mà còn đứng trước một chu kỳ điều chỉnh sâu hơn về chuỗi cung ứng và cấu trúc năng lượng toàn cầu.
Vương Anh
