Một cú đứt gãy tại Qatar đang làm lệch quỹ đạo thị trường LNG

Theo phân tích của Bloomberg dựa trên dữ liệu theo dõi tàu biển từ Kpler, đường trung bình động 10 ngày của các lô hàng LNG toàn cầu đã giảm khoảng 20% so với đầu tháng 3/2026, xuống còn 1,1 triệu tấn/ngày, mức thấp nhất kể từ tháng 9/2025. Đây là sự đảo chiều đáng chú ý sau giai đoạn nguồn cung tăng ổn định trong năm 2025.

Dữ liệu vận tải cho thấy sự sụt giảm tập trung tại Qatar và UAE, hai quốc gia phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz. Theo các tổ chức năng lượng quốc tế, tuyến đường này chiếm khoảng 20% tổng lưu lượng LNG toàn cầu, khiến mọi gián đoạn đều có tác động lan rộng gần như tức thì.

Tâm điểm của cú sốc nằm ở nhà máy LNG Ras Laffan tại Qatar – cơ sở xuất khẩu lớn nhất thế giới. Sau các cuộc tấn công, ít nhất 2/14 dây chuyền sản xuất bị hư hại nghiêm trọng. Các ước tính kỹ thuật cho thấy thời gian khôi phục có thể kéo dài nhiều năm, tạo ra một khoảng trống nguồn cung mang tính cấu trúc thay vì chỉ gián đoạn tạm thời.

Trong khi đó, phần gia tăng nguồn cung từ Bắc Mỹ đang mất dần ý nghĩa. Năm 2025, Mỹ và Canada bổ sung thêm sản lượng LNG đáng kể ra thị trường, nhưng theo dữ liệu của Kpler, mức tăng này hiện đã bị bù trừ gần như hoàn toàn bởi sự suy giảm từ Trung Đông. Điều này cho thấy cán cân cung toàn cầu vẫn phụ thuộc lớn vào các điểm nghẽn địa chính trị.

Ở tầng sâu hơn, rủi ro không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở tuyến vận chuyển và chi phí bảo hiểm hàng hải. Khi Hormuz bị đe dọa, chi phí vận tải tăng và thời gian giao hàng kéo dài, đặc biệt với các chuyến hàng tới châu Á, khu vực chiếm phần lớn nhu cầu LNG toàn cầu.

Diễn biến này đang phản ánh ngay vào thị trường. Dữ liệu giao dịch cho thấy giá LNG giao ngay tại châu Á có xu hướng tăng trở lại sau giai đoạn hạ nhiệt đầu năm, trong khi chênh lệch giá giữa các khu vực bắt đầu mở rộng. Đồng thời, dòng chảy LNG đang có dấu hiệu điều chỉnh, với một số chuyến hàng từ Mỹ được chuyển hướng sang châu Âu hoặc châu Á tùy theo mức giá và rủi ro vận chuyển.

Từ góc nhìn kịch bản, nếu gián đoạn tại Qatar chỉ mang tính ngắn hạn, thị trường có thể hấp thụ thông qua nguồn cung linh hoạt từ Mỹ. Tuy nhiên, nếu việc sửa chữa kéo dài như các ước tính hiện tại, thị trường LNG sẽ đối mặt với thiếu hụt nguồn cung trung hạn, đặc biệt trong các giai đoạn nhu cầu cao. Khi đó, áp lực không chỉ nằm ở giá năng lượng mà còn lan sang chi phí sản xuất và lạm phát tại các nền kinh tế nhập khẩu.

Sự kiện lần này cho thấy một thực tế khó thay đổi: dù nguồn cung LNG toàn cầu đã đa dạng hơn, nhưng vẫn phụ thuộc vào các trung tâm sản xuất và tuyến vận chuyển mang tính chiến lược. Khi những điểm này bị gián đoạn, thị trường không chỉ biến động ngắn hạn mà có xu hướng bước vào các chu kỳ điều chỉnh sâu hơn của cung – cầu năng lượng toàn cầu.