Sóng Trung Đông: Phân bón bứt phá, nhựa chịu áp lực
Biến động tại Trung Đông đang nhanh chóng lan sang thị trường hàng hóa và chứng khoán. Nhóm cổ phiếu phân bón bật tăng mạnh nhờ kỳ vọng giá urê đi lên, trong khi doanh nghiệp nhựa chịu sức ép chi phí khi nguyên liệu gắn chặt với dầu khí khu vực này.
Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra sự phân hóa rõ rệt trong nhóm cổ phiếu hóa chất trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong khi nhiều cổ phiếu phân bón tăng mạnh nhờ kỳ vọng giá hàng hóa leo thang, các doanh nghiệp nhựa lại đối mặt áp lực chi phí khi giá dầu và nguyên liệu polymer tăng.
Trong tuần từ 2/3 đến 6/3/2026, khi VN-Index giảm gần 6%, nhóm cổ phiếu phân bón lại ghi nhận mức tăng đáng chú ý.
Một số mã nổi bật gồm:
BFC tăng 22,5%
DCM tăng 18,2%
DPM tăng 12,8%
Theo dữ liệu từ báo cáo tài chính, các doanh nghiệp này đều đang nắm lượng hàng tồn kho lớn, giúp hưởng lợi nếu giá phân bón tiếp tục tăng.
DCM ghi nhận tồn kho khoảng 4.800 tỷ đồng cuối năm 2025
DPM có tồn kho hơn 3.400 tỷ đồng
BFC duy trì tồn kho trên 2.200 tỷ đồng
Lượng tồn kho lớn giúp các doanh nghiệp này có thể bán hàng theo mặt bằng giá mới của thị trường, qua đó cải thiện biên lợi nhuận trong ngắn hạn.
Ngoài nhóm phân bón, một số doanh nghiệp hóa chất khác cũng ghi nhận diễn biến tích cực như DDV tăng khoảng 15%, CSV tăng 8,5% và DGC tăng 6,2%.
Đáng chú ý, DGC còn được hỗ trợ khi United States đưa phốt pho vào danh mục khoáng sản thiết yếu sau khi Tổng thống Donald Trump kích hoạt Defense Production Act vào tháng 2/2026.
Doanh nghiệp nhựa chịu áp lực chi phí
Ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp nhựa và hóa dầu lại chịu áp lực khi giá nguyên liệu tăng theo giá dầu.
Các cổ phiếu như AAA và APH giảm khoảng 5–8% trong tuần qua.
Hai doanh nghiệp nhựa xây dựng lớn là BMP và NTP cũng giảm từ 2–5%.
Nguyên nhân là các doanh nghiệp này phụ thuộc vào hạt nhựa nhập khẩu như PVC, PP và HDPE, vốn là sản phẩm dẫn xuất trực tiếp từ dầu mỏ và khí đốt. Khi giá dầu tăng, chi phí nguyên liệu của doanh nghiệp nhựa cũng tăng theo, trong khi giá bán sản phẩm đầu ra thường điều chỉnh chậm hơn.
Điều này khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp nhựa chịu áp lực đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh chi phí vận chuyển và logistics cũng tăng.
Nút thắt nằm ở eo biển Hormuz
Biến động trên thị trường hóa chất phần lớn bắt nguồn từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, khu vực được xem là trung tâm sản xuất hóa dầu của thế giới.
Strait of Hormuz – tuyến vận tải chiến lược của khu vực – đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong chuỗi cung ứng hóa chất toàn cầu.
Theo dữ liệu của Bloomberg:
khoảng 33% lượng urê xuất khẩu toàn cầu
gần 20% ammonia
khoảng 44% lưu huỳnh
có nguồn gốc hoặc đi qua khu vực quanh eo biển Hormuz.
Nếu tuyến vận tải này bị gián đoạn do xung đột, không chỉ nguồn cung dầu mỏ mà nhiều sản phẩm hóa chất cơ bản cũng sẽ bị ảnh hưởng, kéo theo biến động mạnh trên thị trường hàng hóa.
Ngành hóa chất đứng trước sự phân hóa
Nhìn chung, căng thẳng Trung Đông đang tạo ra sự phân hóa rõ rệt trong ngành hóa chất trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Trong ngắn hạn, nhóm phân bón có thể hưởng lợi nhờ giá hàng hóa tăng và lượng tồn kho lớn. Trong khi đó, nhóm nhựa và hóa dầu lại đối mặt áp lực chi phí đầu vào khi giá dầu và nguyên liệu polymer leo thang.
Tuy nhiên, nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài, lợi thế từ tồn kho có thể dần suy giảm. Khi đó, khả năng chủ động nguồn nguyên liệu và kiểm soát chi phí sẽ trở thành yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh của từng doanh nghiệp.
Vương Anh
