Người kế nhiệm Fed sẽ phải ‘đi dây’ giữa lạm phát và việc làm
Chiếc ghế Chủ tịch Fed sắp tới có thể không mang lại nhiều khoảng trống chính sách, khi lạm phát, giá năng lượng và thị trường lao động đang tạo nên những áp lực trái chiều đối với kinh tế Mỹ.
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) diễn ra trong thời điểm đặc biệt nhạy cảm của nền kinh tế. Khi nhậm chức vào tháng 5 tới, ông Warsh có thể phải đối mặt với một kịch bản mà các nhà hoạch định chính sách tiền tệ luôn muốn tránh: lạm phát vẫn dai dẳng trong khi tăng trưởng và thị trường lao động bắt đầu chậm lại.
Trong lý thuyết, Fed có ba lựa chọn quen thuộc để thực hiện “nhiệm vụ kép”: tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng và việc làm, hoặc giữ nguyên lãi suất để duy trì trạng thái cân bằng. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay cho thấy cả ba con đường này đều không dễ dàng.
Theo nhà kinh tế Troy Ludtka của SMBC Nikko Securities, ông Warsh có thể phải bước vào một “cơn bão hoàn hảo”. Áp lực lạm phát vẫn chưa biến mất, trong khi những dấu hiệu suy yếu của người tiêu dùng và thị trường lao động đang dần xuất hiện.
Một phần nguyên nhân đến từ cú sốc năng lượng mới. Xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá dầu thô Mỹ có thời điểm vượt 100 USD/thùng vào ngày 9/3 trước khi hạ nhiệt. Giá năng lượng cao thường lan tỏa nhanh sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Ngay cả trước khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất tại Mỹ cũng đã có dấu hiệu đi lên. Chỉ số giá của Viện Quản lý Cung ứng (ISM) trong tháng 2 đã tăng lên mức cao nhất gần bốn năm, phản ánh áp lực chi phí tại các nhà máy vẫn duy trì mạnh.
Không chỉ vậy, những tác động gián tiếp cũng bắt đầu xuất hiện. Giá phân bón ure đã tăng khoảng 15% kể từ khi căng thẳng địa chính trị leo thang, làm dấy lên lo ngại rằng giá thực phẩm có thể tăng theo trong thời gian tới.
Nếu kịch bản này xảy ra, Fed sẽ phải đối mặt với nguy cơ “lạm phát đình trệ” – khi giá cả tăng trong khi tăng trưởng suy yếu. Đây là tình huống khó khăn nhất đối với bất kỳ chủ tịch Fed nào, bởi việc ưu tiên kiểm soát lạm phát có thể làm suy yếu thị trường lao động, trong khi nới lỏng chính sách tiền tệ lại có nguy cơ khiến giá cả tăng mạnh hơn.
Áp lực chính trị cũng có thể trở thành một yếu tố đáng chú ý. Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần bày tỏ mong muốn Fed cắt giảm lãi suất mạnh để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, nếu lạm phát vẫn duy trì ở mức cao, việc hạ lãi suất nhanh có thể khiến Fed đối mặt với rủi ro mất kiểm soát giá cả.
Trong khi đó, nền kinh tế Mỹ đang cho thấy một bức tranh không đồng đều. Theo dữ liệu của Bank of America, chi tiêu tiêu dùng trong tháng 2/2026 tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước – mức tăng mạnh nhất trong hơn ba năm. Tuy nhiên, mức tăng này chủ yếu đến từ nhóm hộ gia đình có thu nhập cao.
Thu nhập sau thuế của nhóm này tăng khoảng 4,2% mỗi năm, trong khi nhóm thu nhập thấp chỉ tăng 0,6% – khoảng cách lớn nhất kể từ năm 2015. Điều này cho thấy sức khỏe của nền kinh tế Mỹ đang ngày càng phân hóa.
Trong bối cảnh đó, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) cũng được cho là đang có sự chia rẽ ngày càng rõ rệt về hướng đi chính sách. Một số thành viên lo ngại lạm phát có thể quay trở lại nếu nới lỏng quá sớm, trong khi những người khác cho rằng nền kinh tế đang cần được hỗ trợ để tránh suy giảm.
Khi ông Kevin Warsh bước vào vị trí Chủ tịch Fed, thách thức lớn nhất có thể không chỉ là lựa chọn giữa lạm phát và tăng trưởng – mà là điều hành chính sách tiền tệ trong một thế giới nơi cả hai rủi ro này có thể xảy ra cùng lúc.
Mạnh Huyền
