Fed muốn chống lạm phát bằng AI thay vì tiếp tục siết tiền

Cụ thể, Tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đang phát đi tín hiệu về một thay đổi lớn trong tư duy điều hành tiền tệ của Mỹ: thay vì tiếp tục duy trì lãi suất cao để bóp lạm phát, Fed có thể đặt cược nhiều hơn vào tăng trưởng năng suất từ AI để mở đường cho một chu kỳ tiền rẻ mới.

Phát biểu tại lễ nhậm chức ngày 22/5, ông Warsh cho biết Alan Greenspan là người định hình mạnh nhất tư duy điều hành của ông. Đây là chi tiết khiến thị trường đặc biệt chú ý bởi Greenspan từng nổi tiếng với quyết định không vội tăng lãi suất trong giai đoạn bùng nổ internet cuối thập niên 1990, dù kinh tế Mỹ tăng trưởng rất nóng.

Khi đó, Greenspan tin rằng công nghệ sẽ giúp năng suất lao động tăng mạnh, từ đó tự hấp thụ áp lực lạm phát mà không cần Fed siết tiền tệ quá sớm. Giờ đây, ông Warsh dường như muốn áp dụng lại “công thức Greenspan”, nhưng với AI thay vì internet.

Bản thân ông Warsh từng nhận định trong năm 2025 rằng AI có thể tạo ra cú hích lớn về năng suất, giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành, tăng hiệu quả sản xuất và kéo lạm phát hạ nhiệt tự nhiên. Điều này đồng nghĩa Fed có thể hạ lãi suất sớm hơn hoặc ít nhất không cần duy trì mặt bằng lãi suất cao quá lâu.

Đây là thay đổi rất lớn với thị trường tài chính toàn cầu. Suốt nhiều năm qua, logic của Fed là lạm phát cao thì phải tăng lãi suất. Nhưng với tư duy mới, Fed đang phát tín hiệu rằng tăng trưởng năng suất từ AI có thể cho phép kinh tế Mỹ tiếp tục mở rộng mà không tạo ra vòng xoáy giá cả quá mạnh.

Định hướng này cũng phù hợp với mong muốn của Tổng thống Donald Trump. Tại lễ nhậm chức, ông Trump tiếp tục công khai gây áp lực yêu cầu Fed hạ lãi suất để giảm chi phí vay nợ và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Trong bối cảnh nợ công Mỹ ngày càng lớn, lãi suất cao đang khiến gánh nặng trả lãi ngân sách tăng rất nhanh.

Điều đáng chú ý là ông Warsh không kêu gọi giảm lãi suất đơn thuần, mà đang cố xây dựng một “câu chuyện tăng trưởng” mới để hợp thức hóa điều đó. Theo logic này, AI giúp tăng năng suất, năng suất giúp giảm áp lực giá, còn Fed có thêm dư địa để nới lỏng tiền tệ mà không làm lạm phát bùng phát trở lại.

Không chỉ thay đổi định hướng chính sách, ông Warsh còn muốn Fed thay đổi cả cách giao tiếp với thị trường. Ông Kevin Warsh đề xuất các quan chức Fed nên hạn chế phát biểu công khai, giảm “báo trước” chính sách và thậm chí xem xét bỏ các cuộc họp báo định kỳ sau quyết định lãi suất — điều từng là công cụ dẫn dắt kỳ vọng quan trọng dưới thời ông Jerome Powell.

Nếu Fed thực sự quay lại phong cách “kín tiếng” thời Greenspan, biến động trên thị trường tài chính toàn cầu có thể gia tăng mạnh. Nhà đầu tư sẽ khó đoán hơn về đường đi lãi suất, trong khi USD, trái phiếu và chứng khoán có thể phản ứng mạnh hơn trước từng dữ liệu kinh tế.

Dù vậy, canh bạc của ông Warsh không hề dễ dàng. Lạm phát Mỹ vẫn duy trì trên mục tiêu 2% suốt hơn 5 năm qua, trong khi giá dầu tăng mạnh vì căng thẳng Trung Đông tiếp tục tạo áp lực lớn lên chi phí năng lượng. Điều đó đồng nghĩa Fed đang cố làm một việc rất khó: vừa bảo vệ tăng trưởng và làn sóng AI, vừa phải ngăn lạm phát quay trở lại mất kiểm soát.