Doanh nghiệp sắp được Nhà nước hỗ trợ tới 50% lãi vay để đầu tư công nghệ?

Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KH&CN) đang lấy ý kiến về cơ chế hỗ trợ lãi suất vay thông qua Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF), nhằm tạo thêm động lực để doanh nghiệp đầu tư ứng dụng, chuyển giao và đổi mới công nghệ. Chương trình được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực doanh nghiệp trong bối cảnh mô hình tăng trưởng mới ngày càng dựa nhiều hơn vào khoa học và công nghệ.

Phát biểu tại hội thảo lấy ý kiến diễn ra ngày 10/07/2026, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho biết Nghị quyết số 57 đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Theo ông, để hiện thực hóa mục tiêu này cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, hạ tầng đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực đến việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Lãnh đạo Bộ KH&CN nhấn mạnh doanh nghiệp phải giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà nước sẽ tập trung xây dựng cơ chế và hạ tầng dùng chung, qua đó giảm chi phí đầu tư, tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ, nâng cao năng suất và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Theo phương án được trình bày tại hội thảo, NATIF sẽ triển khai chính sách hỗ trợ theo cơ chế thị trường. Các tổ chức tín dụng chịu trách nhiệm thẩm định, quyết định cho vay và quản lý rủi ro theo quy định hiện hành, trong khi Nhà nước hỗ trợ một phần chi phí lãi vay nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào đổi mới công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo hiệu ứng đòn bẩy, huy động thêm nguồn vốn tín dụng từ khu vực ngân hàng thay vì chỉ dựa vào ngân sách nhà nước. Đồng thời, việc hỗ trợ lãi suất cũng được kỳ vọng nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo đề xuất, các doanh nghiệp có dự án ứng dụng công nghệ, chuyển giao công nghệ, đổi mới công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo sẽ được xem xét hỗ trợ nếu đáp ứng các tiêu chí về tính khả thi, hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh cũng như tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, chính sách sẽ ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ thuộc danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao, công nghệ cao được ưu tiên phát triển và các công nghệ chiến lược. Đây được xem là nhóm dự án có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn và tạo hiệu ứng lan tỏa đối với nền kinh tế.

Mức hỗ trợ được đề xuất bằng 50% lãi suất vay theo hợp đồng tín dụng nhưng không vượt quá 6%/năm. Thời gian hỗ trợ tối đa là 5 năm, qua đó giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn trong giai đoạn triển khai các dự án đầu tư công nghệ.

Để đánh giá tính khả thi của cơ chế cũng như quy trình phối hợp giữa Quỹ, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, Bộ KH&CN đề xuất triển khai thí điểm với 20 doanh nghiệp. Chương trình dự kiến thực hiện đến hết tháng 09/2026, sau đó sẽ được tổng kết, đánh giá và hoàn thiện trước khi xem xét nhân rộng.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung góp ý về tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp, điều kiện hưởng hỗ trợ, nhu cầu thực tế của thị trường cũng như các rủi ro có thể phát sinh trong quá trình triển khai. Nhiều ý kiến cũng đề cập đến cơ chế phối hợp giữa NATIF, các ngân hàng và doanh nghiệp nhằm bảo đảm chính sách được thực hiện công khai, minh bạch và đúng đối tượng.

Những góp ý từ hội thảo sẽ được Bộ KH&CN tiếp thu để tiếp tục hoàn thiện dự thảo chính sách. Nếu được triển khai, cơ chế hỗ trợ lãi suất vay được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư công nghệ, nâng cao năng suất, gia tăng năng lực cạnh tranh và từng bước tăng khả năng làm chủ công nghệ.