Ngôi làng hơn 100 năm tuổi ở Đồng Tháp có cách trồng hoa kỳ lạ, nhìn từ trên cao càng độc đáo

Giữa vùng đồng bằng sông Cửu Long, có một ngôi làng nổi tiếng không chỉ bởi những vườn hoa rực rỡ sắc màu mà còn bởi phương thức canh tác ít gặp. Thay vì trồng cây trực tiếp trên mặt đất, người dân đưa hàng nghìn chậu hoa lên những giàn cao, phía dưới là các con mương đầy nước.

Đặc biệt, để chăm sóc những luống hoa ấy, nhiều nhà vườn phải sử dụng xuồng nhỏ, len lỏi qua từng hàng cây. Hình ảnh người nông dân ngồi trên xuồng giữa những giàn hoa từ lâu đã trở thành nét đặc trưng của làng hoa Sa Đéc, thuộc phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp.

Trải qua hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, nơi đây không chỉ là vùng sản xuất hoa kiểng quy mô lớn của miền Tây mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn với du khách yêu thích khám phá văn hóa làng nghề.

Ngôi làng hơn 100 năm tuổi có cách trồng hoa không giống nơi nào
Làng hoa Sa Đéc có lịch sử hình thành từ cuối thế kỷ XIX, khởi nguồn tại khu vực Tân Quy Đông. Ban đầu, nghề trồng hoa chủ yếu phục vụ nhu cầu của người dân địa phương, sau đó dần mở rộng nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi và kinh nghiệm được truyền qua nhiều thế hệ.

Điều khiến Sa Đéc trở nên khác biệt nằm ở cách bố trí vườn hoa. Tại nhiều nhà vườn truyền thống, những chậu hoa không được đặt trực tiếp trên mặt đất mà xếp thành hàng trên các giàn tre hoặc bê tông, cao hơn mặt nước bên dưới.

Giữa các giàn là hệ thống mương nhỏ thông với kênh rạch, tạo thành những lối đi bằng đường thủy. Để tưới nước, kiểm tra cây hoặc vận chuyển chậu hoa, người dân có thể chèo xuồng len qua từng khoảng trống.

Cách canh tác này bắt nguồn từ điều kiện tự nhiên của vùng đất thấp, chịu ảnh hưởng của mực nước sông và tình trạng ngập theo mùa. Việc nâng chậu lên cao giúp hạn chế ngập úng, đồng thời tạo thuận lợi cho quá trình chăm sóc cây.

Qua nhiều thế hệ, phương thức trồng hoa trên giàn đã trở thành một dấu ấn riêng của làng nghề. Nếu ở những vùng trồng hoa khác, người nông dân thường đi bộ giữa các luống đất, thì tại Sa Đéc, hình ảnh chiếc xuồng nhỏ di chuyển dưới những hàng hoa lại khá quen thuộc.

Nhìn từ trên cao, các giàn hoa được sắp xếp thành những hàng dài, xen kẽ mương nước, tạo nên khung cảnh đặc biệt. Vào mùa hoa nở, màu xanh của lá hòa cùng sắc vàng, đỏ, hồng, tím khiến cả khu vườn trở nên rực rỡ.

Hơn 2.000 giống hoa kiểng, nghề truyền thống trở thành di sản quốc gia

Không chỉ nổi tiếng bởi phương thức canh tác độc đáo, làng hoa Sa Đéc còn được biết đến với sự phong phú về chủng loại cây trồng.
Theo thông tin được công bố về làng nghề, vùng sản xuất hoa kiểng Sa Đéc hiện có diện tích gần 1.000ha, với khoảng 4.000 hộ tham gia và hơn 2.000 giống, chủng loại hoa kiểng.

Các sản phẩm rất đa dạng, từ những loại hoa quen thuộc như cúc mâm xôi, vạn thọ, hoa hồng, dạ yến thảo đến cây kiểng lá, cây công trình, cây ăn trái và những loại kiểng tạo dáng nghệ thuật.

Đáng chú ý, sản xuất hoa tại Sa Đéc không chỉ tập trung vào dịp Tết Nguyên đán. Nhờ chủng loại phong phú, nhiều nhà vườn duy trì hoạt động quanh năm, cung cấp sản phẩm cho các thị trường trong và ngoài tỉnh.

Từ một nghề phụ phục vụ đời sống địa phương, trồng hoa kiểng đã phát triển thành ngành sản xuất quan trọng, góp phần tạo việc làm và thu nhập cho nhiều hộ dân.

Cuối năm 2025, Nghề trồng hoa kiểng Sa Đéc được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể, thuộc nhóm tri thức dân gian và nghề thủ công truyền thống.

Việc được ghi danh không chỉ ghi nhận giá trị kinh tế mà còn khẳng định ý nghĩa văn hóa của nghề trồng hoa, đặc biệt là những tri thức canh tác được người dân tích lũy và truyền lại qua nhiều thế hệ.

Tại Sa Đéc, mỗi loại hoa đều có những yêu cầu riêng về đất trồng, nước tưới, ánh sáng và thời gian chăm sóc. Để cây ra hoa đúng dịp, người trồng phải có kinh nghiệm điều chỉnh quá trình sinh trưởng, nhất là với các loại hoa phục vụ thị trường Tết. Những kinh nghiệm ấy chính là một phần quan trọng làm nên bản sắc của làng nghề.

Từ làng nghề truyền thống đến điểm du lịch hấp dẫn của miền Tây

Ngày nay, du lịch làng hoa Sa Đéc ngày càng được nhiều du khách quan tâm, đặc biệt vào thời điểm trước Tết Nguyên đán. Đây là lúc các nhà vườn bước vào giai đoạn chăm sóc, hoàn thiện và xuất bán hoa phục vụ thị trường. Những hàng cúc mâm xôi vàng rực, vạn thọ cùng nhiều loại hoa kiểng khác tạo nên khung cảnh đầy màu sắc.

Đến Sa Đéc, du khách không chỉ được ngắm hoa mà còn có cơ hội tìm hiểu cách người dân chăm sóc cây trên những giàn cao, quan sát hệ thống mương nước và những chiếc xuồng nhỏ len lỏi giữa vườn.

Một số nhà vườn đã kết hợp sản xuất với dịch vụ tham quan, bổ sung lối đi, không gian chụp ảnh, điểm nghỉ chân và các hoạt động trải nghiệm. Nhờ vậy, nghề trồng hoa truyền thống có thêm cơ hội phát triển từ du lịch.

Thời điểm thích hợp để khám phá làng hoa thường là buổi sáng, khi thời tiết còn mát mẻ và người dân bắt đầu công việc chăm sóc cây. Nếu muốn chiêm ngưỡng nhiều vườn hoa cùng nở, du khách có thể lựa chọn những tuần trước Tết, nhưng cần tránh đi quá sát ngày vì nhiều nhà vườn đã xuất bán sản phẩm.

Ngoài tham quan vườn hoa, hành trình khám phá Sa Đéc còn có thể kết hợp với nhà cổ Huỳnh Thủy Lê, những công trình mang dấu ấn kiến trúc xưa và không gian sinh hoạt đặc trưng của vùng đất ven sông Tiền.

Tuy nhiên, khi tham quan các vườn hoa đang sản xuất, du khách cần tuân thủ hướng dẫn của chủ vườn, không tự ý di chuyển chậu cây hoặc bước lên những giàn trồng không dành cho khách.

Sau hơn 100 năm, làng hoa Sa Đéc đã chuyển mình từ những vườn hoa nhỏ thành vùng sản xuất hoa kiểng quy mô lớn. Dù nhiều phương pháp canh tác hiện đại đã được áp dụng, hình ảnh những giàn hoa cao trên mặt nước cùng chiếc xuồng nhỏ của người nông dân vẫn là nét đặc trưng khó trộn lẫn.

Chính cách trồng hoa tưởng chừng khác thường ấy đã góp phần tạo nên danh tiếng của Sa Đéc, biến một nghề nông truyền thống thành di sản văn hóa và điểm nhấn du lịch của vùng đất Đồng Tháp.