Khánh Hòa quy hoạch 3 cực tăng trưởng, mở thêm sân bay và gần 192 km đường sắt tốc độ cao

Ba cực tăng trưởng của Khánh Hòa

Ngày 20/10, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2007/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính tỉnh với diện tích tự nhiên khoảng 8.706,75 km2. Các mốc phát triển được xác định đến năm 2030, 2040, 2050 và tầm nhìn dài hạn đến năm 2075.

Khánh Hòa đặt mục tiêu phát triển thành đô thị loại I, hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời giữ vai trò trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ, logistics và công nghiệp công nghệ cao.

Dân số toàn tỉnh được dự báo đạt khoảng 2,7-2,8 triệu người vào năm 2030, tăng lên 3,7-3,8 triệu người năm 2040 và khoảng 5-5,1 triệu người vào năm 2050. Diện tích đất xây dựng đô thị đến giữa thế kỷ dự kiến khoảng 176.860-179.810 ha.

Không gian Khánh Hòa được tổ chức theo mô hình đa cực, đa trung tâm, gồm 2 phân vùng phát triển, 3 cực động lực và 4 hành lang kết nối. Hai phân vùng gồm vùng động lực kinh tế biển phía Đông và vùng nông nghiệp, lâm nghiệp, đô thị sinh thái phía Tây.

Trong đó, cực tăng trưởng phía Bắc lấy Khu kinh tế Vân Phong làm trung tâm, tập trung vào công nghiệp, cảng biển và logistics. Vân Phong hiện được quy hoạch là khu kinh tế tổng hợp đa ngành, trong đó kinh tế biển, cảng trung chuyển container quốc tế, logistics, công nghiệp, đô thị và du lịch giữ vai trò chính.

Cực trung tâm gồm chuỗi Nha Trang - Cam Lâm - Cam Ranh, tiếp tục đảm nhận vai trò trung tâm hành chính, dịch vụ, du lịch, đồng thời phát triển công nghiệp công nghệ cao và các chức năng đô thị chất lượng cao.

Ở phía Nam, khu vực Phan Rang được xác định là cực phát triển gắn với du lịch, văn hóa, năng lượng sạch và công nghiệp xanh.

Ba cực tăng trưởng được kết nối bởi một hành lang Bắc - Nam chạy dọc chuỗi đô thị ven biển từ Vân Phong đến Cà Ná và ba hành lang Đông - Tây gồm Vân Phong - Buôn Ma Thuột, Nha Trang - Diên Khánh - Khánh Vĩnh và Phan Rang - Tháp Chàm - Tây Nguyên.

Các trục này bám theo hệ thống cao tốc, quốc lộ, đường sắt và các tuyến giao thông liên vùng, qua đó kết nối khu vực ven biển với Tây Nguyên.

Theo lộ trình, đến năm 2030 Khánh Hòa đặt mục tiêu đạt tiêu chí đô thị loại I, với hệ thống 15 đô thị. Đến năm 2040, địa phương hướng tới hình thành 5 đô thị loại II; đến năm 2050 hoàn chỉnh mạng lưới 21 đô thị loại II, loại III và các khu vực phát triển theo cơ chế đặc thù.

Trong cấu trúc này, Vân Phong tiếp tục là một trong những khu vực được ưu tiên thu hút đầu tư. Danh mục hiện nay của tỉnh có các dự án cảng tổng hợp Nam Vân Phong, khu dịch vụ hậu cần cảng, khu phi thuế quan, trung tâm thương mại - tài chính và các khu công nghiệp mới.

Sân bay, cảng biển và đường sắt tốc độ cao tạo khung hạ tầng mới

Một phần quan trọng của quy hoạch là hệ thống giao thông liên vùng. Với hàng không, Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh tiếp tục được định hướng nâng cấp, mở rộng. Ở phía Bắc tỉnh, quy hoạch đưa Cảng hàng không Vân Phong vào định hướng phát triển nhằm bổ sung đầu mối hàng không cho Khu kinh tế Vân Phong.

Trước đó, phương án nghiên cứu sân bay Vân Phong xác định vị trí tại khu vực Vạn Thắng - Tu Bông, quy mô khoảng 497 ha, cấp sân bay 4E. Khu vực này cách sân bay Cam Ranh khoảng 108 km và cách sân bay Tuy Hòa khoảng 48 km.

Tỉnh cũng đã đưa dự án Cảng hàng không quốc tế Vân Phong vào danh mục ưu tiên thu hút đầu tư giai đoạn tới, với diện tích nghiên cứu khoảng 500 ha.

Ở phía Nam, hệ thống hàng không còn gắn với định hướng khai thác, phát triển Cảng hàng không Thành Sơn khi đủ điều kiện, tạo thêm đầu mối kết nối cho khu vực Phan Rang.

Đối với đường biển, Vân Phong được xác định tiếp tục phát triển theo hướng cảng trung chuyển quốc tế. Nam Vân Phong tập trung cảng tổng hợp, logistics, công nghiệp và dịch vụ hậu cần cảng biển; trong khi khu vực Cà Ná, Ninh Chữ được định hướng phát triển hệ thống cảng tổng hợp, phục vụ công nghiệp, năng lượng và vận tải biển.

Hạ tầng đường sắt cũng là một điểm đáng chú ý. Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua Khánh Hòa dài khoảng 191,8 km, đi qua 25 xã và 4 phường. Trên địa bàn tỉnh dự kiến bố trí 3 ga gồm hai ga hành khách Diên Khánh, Tháp Chàm và một ga hàng hóa tại Ninh Hòa.

Ga hàng hóa Ninh Hòa được bố trí để tăng kết nối với Khu kinh tế Vân Phong. Ngoài ra, tuyến có 4 trạm bảo dưỡng tại Tu Bông, Cam An, Xuân Hải và Phước Hà. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng cho dự án đã được Khánh Hòa triển khai theo các dự án thành phần.

Cùng với đường sắt tốc độ cao, Khánh Hòa tiếp tục phát triển cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, nghiên cứu tuyến Nha Trang - Đà Lạt, đường ven biển và các trục kết nối Cà Ná với khu vực Nam Tây Nguyên.

Như vậy, cấu trúc phát triển mới của Khánh Hòa không chỉ dựa vào chuỗi đô thị ven biển. Quy hoạch đang đặt sân bay, cảng biển, đường sắt tốc độ cao và các tuyến Đông - Tây vào cùng một mạng lưới để kết nối ba cực Vân Phong, Nha Trang - Cam Ranh và Phan Rang.

Đến năm 2050, khi dân số dự kiến vượt 5 triệu người, hệ thống hạ tầng này sẽ là bộ khung kết nối các trung tâm đô thị, công nghiệp, logistics và du lịch trên toàn địa bàn tỉnh.