Danh sách thành phố trực thuộc Trung ương của Việt Nam sắp có thay đổi lớn: Lộ diện 2 cái tên mới

Sáng 3/10/2026, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9 do Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì, lãnh đạo nhiều địa phương đã báo cáo kết quả phát triển kinh tế - xã hội sau 9 tháng đầu năm, đồng thời cam kết đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số và giải ngân 100% vốn đầu tư công được giao. Nổi bật trong số đó, hai tỉnh Ninh Bình và Khánh Hòa đang đồng loạt đẩy nhanh các nhiệm vụ quy hoạch, phát triển đô thị và hạ tầng nhằm hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Hiện Việt Nam có 7 thành phố trực thuộc Trung ương gồm Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ và Đồng Nai. Quảng Ninh và Bắc Ninh đã được Bộ Chính trị đồng ý chủ trương xây dựng đề án trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Ninh Bình và Khánh Hòa được xem là hai ứng viên tiếp theo trong lộ trình này.

Ninh Bình: hướng tới đô thị di sản thiên niên kỷ

Theo báo cáo tại phiên họp, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Thanh Bình cho biết GRDP 9 tháng đầu năm của tỉnh tăng 11,51%, vượt kịch bản đề ra và đứng thứ 5 cả nước. Công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 25,4%, du lịch - dịch vụ tăng 9,95%; thu ngân sách đạt hơn 47.000 tỷ đồng, xuất siêu trên 2,7 tỷ USD. Du lịch tiếp tục là trụ cột tăng trưởng khi tỉnh đón khoảng 21 triệu lượt khách trong 9 tháng, trong đó 2,4 triệu lượt khách quốc tế.

Mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương của Ninh Bình đã được đặt ra từ giữa năm 2026. Tại buổi làm việc ngày 10/7, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu tỉnh khẩn trương chuẩn bị xây dựng Đề án đưa Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030 với đặc trưng là đô thị di sản thiên niên kỷ, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn các giá trị văn hóa, thiên nhiên và phát triển bền vững. Định hướng này gắn với vị thế của Ninh Bình là Cố đô Hoa Lư và vùng lõi Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới Quần thể danh thắng Tràng An.

Cụ thể hóa chủ trương trên, ngày 28/9/2026 UBND tỉnh đã ban hành Công văn số 6894/UBND-VP4, yêu cầu đẩy nhanh lập Quy hoạch chung đô thị Ninh Bình đến năm 2050, tầm nhìn 2075, đồng thời khẩn trương hoàn thành Đề án công nhận Ninh Bình đạt tiêu chí đô thị loại I. Trước đó, tỉnh đã xây dựng Đề án 07/ĐA-UBND với mục tiêu chung là đạt tiêu chí đô thị loại I và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Về hạ tầng, Ninh Bình đề xuất bổ sung cao tốc Ninh Bình - Sơn La vào quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 nhằm tăng kết nối Tây Bắc với trục Bắc - Nam; đồng thời kiến nghị Bộ Xây dựng sớm lập quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình và đẩy nhanh quy hoạch Khu kinh tế Kim Sơn. Tỉnh cũng được định hướng ưu tiên đầu tư đường sắt tốc độ cao, cảng biển nước sâu gắn với đô thị biển.

Dù vậy, Ninh Bình vẫn còn điểm nghẽn về giải ngân đầu tư công - mới đạt 37,3% kế hoạch sau 9 tháng, thấp hơn mức bình quân chung cả nước. Tỉnh cam kết tập trung cao độ để giải ngân 100% vốn ngân sách vào cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12, song song với duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Khánh Hòa: lấy Vân Phong làm động lực bứt phá

Tại phiên họp Chính phủ, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng cho biết kinh tế địa phương tăng trưởng 11,21% trong 9 tháng đầu năm. Thu ngân sách đạt 36.900 tỷ đồng (98% dự toán), giải ngân đầu tư công đạt 11.000 tỷ đồng (hơn 70% kế hoạch). Tỉnh đã xử lý được 106/257 dự án tồn đọng, vướng mắc kéo dài, và đặt mục tiêu tăng trưởng 10,2%, giải ngân 100% vốn đầu tư công, vượt thu ngân sách cùng hoàn thành xử lý toàn bộ 257 dự án tồn đọng trong năm 2026.

Để tạo động lực cho giai đoạn phát triển mới, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đã kiến nghị cấp có thẩm quyền hỗ trợ hoàn thiện đề án thành lập Khu kinh tế đặc biệt Vân Phong theo quy định của Luật Phát triển Đô thị, cũng như hỗ trợ tỉnh xây dựng đề án đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Mục tiêu này vốn đã được xác lập trong Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050, với định hướng trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế và trung tâm dữ liệu của quốc gia, khu vực. Đáng chú ý, trước đó vào đầu năm 2026 tỉnh từng đặt mục tiêu tham vọng hơn là về đích sớm vào cuối năm 2027, sớm hơn 3 năm so với lộ trình tại Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, trước khi điều chỉnh về mốc chung 2030 như hiện nay.

Sáu lĩnh vực tăng trưởng chủ lực được Khánh Hòa xác định gồm: du lịch và cuộc sống chất lượng; đổi mới sáng tạo - trí tuệ nhân tạo; sản xuất công nghệ hàng hải; năng lượng mới; chế biến giá trị cao; hạ tầng và kết nối chiến lược. Trong đó, khoa học công nghệ, AI, bán dẫn, kinh tế dữ liệu và chuyển đổi số được xem là động lực then chốt.

Về tiêu chí đô thị, tỉnh còn 3/7 tiêu chuẩn cần hoàn thiện để đạt đô thị loại I. Để đáp ứng, Khánh Hòa đang dồn lực nâng cấp các đơn vị hành chính cơ sở: bảy xã trọng điểm gồm Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc, Diên Điền, Cam Lâm, Vạn Ninh và Ninh Phước được xác định là "mũi giáp công" để hoàn thiện bộ khung đô thị theo chuẩn mới, với yêu cầu hoàn tất hồ sơ chuyển đổi thành phường/đô thị loại III trong năm 2026.

Nhìn chung, trọng tâm của Ninh Bình hiện nay là hoàn thiện quy hoạch đô thị, đề án công nhận đô thị loại I và chuẩn bị đề án thành phố trực thuộc Trung ương gắn với bản sắc đô thị di sản. Trong khi đó, Khánh Hòa song song hoàn thiện tiêu chí đô thị, xử lý dự án tồn đọng và phát triển các động lực kinh tế mới quanh trục Vân Phong - công nghệ - kinh tế biển. Cùng hướng tới mốc 2030, hai địa phương đang nỗ lực chuyển hóa lợi thế kinh tế, du lịch, hạ tầng thành nền tảng để nâng tầm mô hình phát triển, nối tiếp Quảng Ninh và Bắc Ninh trên lộ trình mở rộng danh sách các thành phố trực thuộc Trung ương của Việt Nam.