Kiểm soát hàng hóa tiêu dùng: Kinh nghiệm từ Singapore

Thiết lập cơ chế giám sát ngay từ khâu cung ứng

Tại Singapore, công tác bảo đảm an toàn hàng tiêu dùng được triển khai theo hướng kiểm soát rủi ro ngay từ khâu cung ứng, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn và yêu cầu an toàn sản phẩm.

Đầu mối thực thi các quy định này là Cơ quan An toàn sản phẩm tiêu dùng Singapore (Consumer Product Safety Office - CPSO), trực thuộc Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Singapore (CCS).

Bên cạnh việc quản lý đăng ký đối với những nhóm hàng thuộc diện kiểm soát, CPSO còn thực hiện giám sát thị trường, điều tra phản ánh về an toàn sản phẩm và công khai thông tin cảnh báo. Một trong những biện pháp được Singapore áp dụng là yêu cầu đăng ký và gắn dấu an toàn SAFETY Mark (tạm dịch: nhãn an toàn) đối với các sản phẩm thuộc diện kiểm soát bắt buộc.

Theo CPSO, quy định này áp dụng cho 33 nhóm hàng điện, điện tử gia dụng và thiết bị sử dụng khí, bao gồm nhiều sản phẩm thông dụng như phích cắm, ổ cắm điện, bộ chuyển đổi nguồn, quạt điện, máy giặt, tủ lạnh và thiết bị nấu ăn. Trước khi được chào bán tại Singapore, những sản phẩm này phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn tương ứng, hoàn tất thủ tục đăng ký với cơ quan chức năng và gắn SAFETY Mark hợp lệ.

Đáng chú ý, tại Singapore, các sản phẩm thuộc diện kiểm soát được phân thành ba mức rủi ro thấp, trung bình và cao, làm căn cứ xác định yêu cầu đánh giá trước khi đưa ra thị trường. Với nhóm rủi ro thấp, nhà cung cấp đã đăng ký có thể nộp bản tự công bố sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn an toàn trên cơ sở hồ sơ kỹ thuật và kết quả thử nghiệm. Đối với nhóm rủi ro trung bình và cao, việc đăng ký phải dựa trên chứng nhận phù hợp do tổ chức đánh giá sự phù hợp được chỉ định cấp.

Bên cạnh đó, SAFETY Mark còn là công cụ để người tiêu dùng kiểm tra thông tin hàng hóa. Mỗi dấu an toàn gắn với một mã đăng ký gồm 8 chữ số, cho phép tra cứu trên hệ thống của CPSO. Thông qua mã đăng ký hoặc số hiệu mẫu sản phẩm, người mua có thể đối chiếu thông tin hàng hóa, đơn vị đăng ký và hiệu lực đăng ký. Cơ chế này tạo thêm căn cứ để xác minh tình trạng tuân thủ yêu cầu an toàn của sản phẩm, thay vì chỉ dựa vào nội dung quảng cáo hoặc giới thiệu của người bán.

Đối với những mặt hàng tiêu dùng thông thường không thuộc diện đăng ký SAFETY Mark, Singapore thiết lập một cơ chế quản lý riêng theo Quy định về yêu cầu an toàn hàng tiêu dùng. Phạm vi điều chỉnh bao gồm đồ chơi, sản phẩm dành cho trẻ em, quần áo, đồ nội thất, thiết bị thể thao và dụng cụ tự sửa chữa. Mặc dù không phải đăng ký trước khi bán, những sản phẩm này vẫn phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn áp dụng, trong đó có tiêu chuẩn của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), Ủy ban Kỹ thuật điện quốc tế (IEC), hệ thống tiêu chuẩn châu Âu (EN) hoặc ASTM International, cùng những yêu cầu bổ sung có liên quan.

Trường hợp phát hiện hàng hóa không tuân thủ tiêu chuẩn, CPSO có thể yêu cầu nhà cung cấp dừng bán và thông báo nguy cơ đến người sử dụng.

Trách nhiệm của người bán trong bảo đảm an toàn sản phẩm cũng đang nhận được sự quan tâm từ chính các doanh nghiệp kinh doanh tại Singapore. Chia sẻ với tờ The Straits Times ngày 19/10/2026, trong bối cảnh xuất hiện những lo ngại về đồ chơi bóp mềm (squishy) giả mạo, bà Tryphena Ng, nhà sáng lập cửa hàng đồ chơi The Squishy Town cho rằng, người tiêu dùng cần chủ động yêu cầu người bán cung cấp giấy tờ chứng minh sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn an toàn.

Bà Tryphena Ng cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người bán trong việc cung cấp những tài liệu này, đồng thời khuyến nghị người tiêu dùng thận trọng với các cửa hàng không có hoặc không sẵn sàng cung cấp thông tin chứng minh an toàn sản phẩm.

Ngăn chặn sản phẩm không an toàn

Bên cạnh việc thiết lập các yêu cầu an toàn trước khi hàng hóa được đưa ra thị trường, Singapore tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử, tập trung phát hiện và xử lý những sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn. Hoạt động này được triển khai từ kiểm tra thông tin chào bán, đánh giá chất lượng sản phẩm thực tế đến phối hợp loại bỏ hàng hóa vi phạm khỏi thị trường.

Theo hướng dẫn được Cơ quan An toàn sản phẩm tiêu dùng Singapore (CPSO) cập nhật ngày 12/6/2026, trách nhiệm chính đối với sự an toàn của hàng hóa thuộc về các chủ thể cung ứng, bao gồm nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, nhà phân phối và đơn vị bán lẻ. Mỗi chủ thể trong chuỗi cung ứng có trách nhiệm đánh giá, xử lý những nguy cơ tiềm ẩn liên quan đến sản phẩm do mình cung cấp.

Đối với các sản phẩm thuộc diện kiểm soát bắt buộc, CPSO có thể đình chỉ hoặc cấm cung ứng nếu hàng hóa không đáp ứng quy định về an toàn hoặc gây nguy cơ cho người sử dụng. Khi quyết định có hiệu lực, nhà cung cấp phải lập tức ngừng bán, ngừng phân phối và loại bỏ sản phẩm liên quan khỏi hoạt động kinh doanh. Trường hợp những vấn đề về an toàn được khắc phục, quyết định đình chỉ có thể được dỡ bỏ; trong khi đó, lệnh cấm cung ứng mang tính lâu dài.

Singapore áp dụng hai hình thức thu hồi sản phẩm: thu hồi tự nguyện do nhà cung cấp chủ động thực hiện và thu hồi bắt buộc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Khi thu hồi, nhà cung cấp có trách nhiệm thông báo cho người tiêu dùng, xác định sản phẩm bị ảnh hưởng và thực hiện các biện pháp khắc phục phù hợp như sửa chữa, thay thế hoặc hoàn tiền.

Đối với hàng tiêu dùng thông thường không thuộc diện đăng ký bắt buộc, CPSO có thể yêu cầu ngừng cung ứng nếu sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn. Các thông tin cảnh báo, thu hồi được công khai trên cổng thông tin của cơ quan này, giúp người tiêu dùng nhận diện sản phẩm có nguy cơ mất an toàn và chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh.

Cùng với cơ chế xử lý hàng hóa đã lưu thông, yêu cầu ngăn chặn sản phẩm không an toàn ngay từ hoạt động kinh doanh trực tuyến tiếp tục được đặt ra trong các thảo luận chính sách tại Singapore.

Phát biểu tại Quốc hội ngày 7/10/2026 về dự luật sửa đổi các quy định liên quan đến giao thông đường bộ, nghị sĩ Yip Hon Weng nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường kiểm soát thiết bị di chuyển cá nhân và pin không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn ngay từ khâu bán hàng. Ông Yip Hon Weng đã đề xuất tăng cường xác minh người bán, ứng dụng công cụ tự động rà soát những sản phẩm bị cấm trước khi đăng tải và chia sẻ thông tin về các đối tượng tái phạm giữa nền tảng với cơ quan chức năng.

Chính phủ Singapore cho biết sẽ mở rộng các quy định đang áp dụng đối với cửa hàng truyền thống sang hoạt động bán hàng và quảng cáo trực tuyến đối với thiết bị di chuyển cá nhân. Theo đó, người bán không được chào bán hoặc quảng cáo thiết bị không đáp ứng yêu cầu an toàn, đồng thời phải công khai những thông tin cần thiết về điều kiện sử dụng và tính tương thích của pin. Các quy định mới về bán hàng trực tuyến, quảng cáo và an toàn pin dự kiến có hiệu lực từ quý II/2027.