IPA phát hành nhiều lô trái phiếu, vốn lại đi cho vay doanh nghiệp liên quan
Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều vi phạm trong hoạt động phát hành và sử dụng vốn trái phiếu của CTCP Tập đoàn Đầu tư I.P.A (IPA), trong đó phần lớn dòng tiền huy động được được doanh nghiệp cho công ty liên quan vay.
Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và việc sử dụng nguồn tiền thu được từ phát hành trái phiếu.
Kết quả thanh tra đối với 26 tổ chức phát hành trong nhiều lĩnh vực như bất động sản, năng lượng, chứng khoán, thương mại dịch vụ và sản xuất kinh doanh cho thấy vẫn tồn tại nhiều hạn chế, khuyết điểm và vi phạm trong quá trình phát hành và sử dụng vốn trái phiếu.
Ảnh minh họa.
Trong số các doanh nghiệp được thanh tra, CTCP Tập đoàn Đầu tư I.P.A (mã chứng khoán: IPA) được xác định có nhiều vấn đề trong hoạt động phát hành và sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu.
Theo kết luận, hoạt động phát hành và chào bán trái phiếu của IPA chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Doanh nghiệp cũng công bố thông tin chưa đầy đủ, trong đó thiếu các nội dung quan trọng như mục đích phát hành cụ thể, thời điểm giải ngân nguồn vốn, ngày dự kiến phát hành và thông tin chi tiết về tài sản bảo đảm.
IPA đồng thời nằm trong danh sách 19 tổ chức phát hành chậm công bố thông tin định kỳ về báo cáo tài chính, tình hình sử dụng tiền thu được từ phát hành trái phiếu, tình hình thanh toán gốc lãi trái phiếu cũng như việc thực hiện các cam kết với nhà đầu tư.
Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ xác định IPA đã sử dụng gần 3.574 tỷ đồng tiền thu được từ một số lô trái phiếu không đúng với phương án phát hành đã được phê duyệt hoặc nội dung công bố thông tin.
Theo các tài liệu thanh tra, phần lớn dòng tiền trái phiếu của IPA được sử dụng để cho CTCP Dịch vụ và Đầu tư Trustlink vay. Doanh nghiệp này hiện đã đổi tên thành CTCP Dịch vụ DStation.
Cụ thể, các lô trái phiếu IPA202002, IPA202003, IPA202004, IPA202005, IPA202006 và IPA202007 có tổng giá trị phát hành 300 tỷ đồng trong khoảng thời gian từ ngày 29/07/2020 đến 14/08/2020 với kỳ hạn 2 năm. Sau khi huy động vốn, IPA đã cho Trustlink vay toàn bộ 300 tỷ đồng trong thời hạn 3 tháng với lãi suất 11%/năm.
Sau khi khoản vay được tất toán, doanh nghiệp tiếp tục sử dụng 207 tỷ đồng để hợp tác đầu tư với Galaxyland và chuyển 128,68 tỷ đồng đặt cọc mua cổ phần tại CTCP Đầu tư và Phát triển Nam Cần Thơ từ CTCP Tập đoàn CEO.
Đối với các lô trái phiếu IPA202008, IPA202009, IPA2020010 và IPA202011 với tổng giá trị phát hành 200 tỷ đồng trong tháng 08/2020, toàn bộ số tiền ban đầu cũng được IPA cho Trustlink vay.
Sau khi khoản vay được tất toán, doanh nghiệp sử dụng số tiền này để góp vốn vào CTCP Đầu tư và Phát triển Nam Cần Thơ, nâng vốn điều lệ công ty này từ 100 tỷ đồng lên 400 tỷ đồng, trong đó IPA nắm giữ 99,75% vốn.
Theo kết luận thanh tra, mục đích phát hành các lô trái phiếu trên do Hội đồng quản trị IPA phê duyệt chưa phù hợp quy định tại Nghị định 163/2018/NĐ-CP. Đồng thời, việc sử dụng nguồn tiền trái phiếu để cho Trustlink vay cũng không đúng mục đích phát hành theo quy định pháp luật.
Năm 2021, IPA tiếp tục phát hành ba đợt trái phiếu với tổng giá trị 2.300 tỷ đồng gồm các mã IPAH2124001, IPAH2124002 và IPAH2124003, đều có kỳ hạn 3 năm. Phần lớn số tiền huy động được tiếp tục được doanh nghiệp cho Trustlink vay, ngoài ra một phần được sử dụng để mua cổ phiếu, mua trái phiếu doanh nghiệp khác, góp vốn và nhận chuyển nhượng cổ phần.
Kết luận thanh tra cho thấy mục đích phát hành của hai lô trái phiếu IPAH2124002 và IPAH2124003 được phê duyệt chưa phù hợp quy định tại Nghị định 153/2020/NĐ-CP. Đồng thời, việc sử dụng nguồn tiền này để cho Trustlink vay cũng không đúng mục đích phát hành trái phiếu.
Năm 2022, IPA phát hành thêm lô trái phiếu mã IPAH2225001 với tổng giá trị 1.000 tỷ đồng, kỳ hạn 3 năm nhằm bổ sung vốn cho các dự án đầu tư và hoạt động kinh doanh.
Tuy nhiên, sau khi phát hành, doanh nghiệp đã dùng toàn bộ số tiền này để cho Trustlink vay. Khi khoản vay được tất toán, số tiền tiếp tục được chuyển vào tài khoản chứng khoán tại Công ty cổ phần Chứng khoán VNDirect để thực hiện quyền mua cổ phiếu VND.
Thanh tra Chính phủ xác định việc sử dụng vốn trái phiếu để cho Trustlink vay trong các trường hợp trên là không đúng mục đích phát hành, đồng thời phương án phát hành trái phiếu được phê duyệt cũng chưa phù hợp với quy định pháp luật.
Việc cho Trustlink vay tiền cũng là nguyên nhân khiến IPA bị xử phạt 137,5 triệu đồng vào cuối tháng 04/2025 do giao dịch với cổ đông có liên quan.
Theo báo cáo tài chính, tính đến ngày 31/12/2025, Trustlink – nay là CTCP Dịch vụ DStation – là công ty con gián tiếp của IPA với tỷ lệ lợi ích 73,22% và tỷ lệ quyền biểu quyết 80,02%.
Cùng thời điểm, IPA ghi nhận khoản cho vay ngắn hạn đối với Trustlink gần 632,7 tỷ đồng, với thời hạn không quá 12 tháng và lãi suất dao động từ 3,5% đến 10%/năm. Các khoản vay được bảo đảm bằng các quyền tài sản và tài sản hình thành từ khoản vay theo hợp đồng giữa các bên.
Long Giang
