Điều gì khiến xác suất Fed tăng lãi suất tăng vọt?

Chỉ vài tháng trước, câu hỏi lớn nhất trên thị trường tài chính toàn cầu là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất bao nhiêu lần trong năm 2026. Hiện nay, tâm điểm chú ý đã thay đổi khi ngày càng nhiều nhà đầu tư bắt đầu tính đến một kịch bản từng được xem là khó xảy ra: Fed tăng lãi suất trở lại.

Sự thay đổi này diễn ra sau khi hàng loạt dữ liệu kinh tế mới của Mỹ phát đi tín hiệu trái ngược với kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ. Báo cáo việc làm tháng 5 vừa công bố cho thấy nền kinh tế Mỹ tạo thêm 172.000 việc làm mới, cao gấp đôi dự báo của giới phân tích. Đồng thời, tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 4,3% trong tháng thứ ba liên tiếp.

Những con số này cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu đáng kể bất chấp mặt bằng lãi suất cao kéo dài. Theo ông Jason Pride, Giám đốc Chiến lược và Nghiên cứu Đầu tư tại Glenmede, thị trường lao động đang cho thấy khả năng phục hồi tốt hơn dự kiến, qua đó làm giảm sức ép buộc Fed phải hành động để hỗ trợ việc làm.

Trong khi đó, áp lực lạm phát vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát được Fed đặc biệt theo dõi, đã tăng lên 3,5% trong tháng 4, mức cao nhất kể từ tháng 5/2023. Cùng lúc, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục làm gia tăng lo ngại về nguy cơ giá năng lượng leo thang và tác động lan tỏa tới lạm phát toàn cầu.

Bà Michelle Bowman, Phó Chủ tịch Fed, cho rằng còn quá sớm để đánh giá đầy đủ tác động kinh tế từ cuộc xung đột tại Iran. Tuy nhiên, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài sang nửa cuối năm, những ảnh hưởng đối với lạm phát có thể trở nên rõ nét hơn.

Sự kết hợp giữa thị trường lao động mạnh và lạm phát còn dai dẳng đang khiến giới đầu tư phải điều chỉnh lại kỳ vọng chính sách tiền tệ. Theo ông Peter Cardillo, Chuyên gia kinh tế thị trường trưởng tại Spartan Capital Securities, dữ liệu việc làm mới nhất là một trong những cơ sở củng cố nhận định rằng động thái tiếp theo của Fed có thể là tăng lãi suất thay vì cắt giảm.

Quan điểm tương tự cũng được chia sẻ bởi nhiều tổ chức đầu tư lớn. Theo ông Gary Schlossberg, Chiến lược gia thị trường tại Wells Fargo Investment Institute, nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì sức mạnh trong khi các rủi ro lạm phát từ giá năng lượng đang gia tăng, khiến khả năng Fed duy trì chính sách thắt chặt lâu hơn trở nên hiện hữu hơn trước.

Dù vậy, phần lớn chuyên gia vẫn cho rằng Fed chưa vội hành động ngay trong cuộc họp tháng 6. Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường hiện vẫn đặt cược Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong vùng 3,5%-3,75% tại cuộc họp sắp tới. Tuy nhiên, kỳ vọng về một đợt tăng lãi suất vào tháng 12 đã tăng mạnh lên 68,4%, so với khoảng 52% chỉ một ngày trước khi báo cáo việc làm được công bố.

Điều đáng chú ý không nằm ở việc Fed có thực sự tăng lãi suất hay không. Quan trọng hơn là thị trường tài chính toàn cầu đang bắt đầu định giá cho khả năng đó. Sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ thường tác động trực tiếp tới lợi suất trái phiếu, sức mạnh của đồng USD, dòng vốn toàn cầu và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư. Đây cũng là lý do khiến các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, đang theo dõi sát mọi tín hiệu phát đi từ nền kinh tế Mỹ.

Nếu tăng trưởng việc làm tiếp tục duy trì tích cực và lạm phát chưa giảm như kỳ vọng, câu chuyện của những tháng cuối năm có thể không còn là thời điểm Fed bắt đầu cắt giảm lãi suất. Thay vào đó, thị trường sẽ phải trả lời một câu hỏi khác khó khăn hơn: liệu chu kỳ thắt chặt có thực sự kết thúc hay chưa.