22/27 ngân hàng giảm CASA, cuộc đua giữ dòng tiền giá rẻ nóng lên

Dữ liệu WiData cho thấy tiền gửi không kỳ hạn đang chịu sức ép trên diện rộng. Trong 27 ngân hàng được thống kê, có tới 22 nhà băng ghi nhận CASA giảm so với cuối năm 2025, cho thấy dòng tiền đang dịch chuyển trong bối cảnh khách hàng có thêm động lực tìm kiếm lợi suất từ tiền gửi có kỳ hạn.

Techcombank vẫn dẫn đầu với CASA 35,02% cuối tháng 6, nhưng giảm 0,88 điểm % so với cuối năm trước. MB đứng thứ hai ở 34,43%, giảm 3,17 điểm %, còn Vietcombank đạt 32,78%, giảm 1,42 điểm %. Nhóm trên 20% còn có VietinBank, MSB, TPBank, PGBank, ACB và BIDV.

Đáng chú ý, MSB là ngân hàng giảm CASA mạnh nhất trong nhóm được thống kê, từ 28,9% xuống 22,83%, tương ứng mất 6,07 điểm %. Ở chiều ngược lại, VietBank tăng từ 4,5% lên 7,73%, PGBank tăng 2,61 điểm %, Sacombank tăng 1,58 điểm %, OCB tăng 0,98 điểm % và Eximbank tăng 0,67 điểm %.

Sự phân hóa này diễn ra trong lúc mặt bằng huy động bắt đầu tăng rõ hơn. Theo MBS Research, riêng tháng 7 có 13/16 ngân hàng được theo dõi điều chỉnh tăng lãi suất, so với 6 ngân hàng trong tháng trước, với mức tăng phổ biến 0,1-0,8 điểm % tại các kỳ hạn 6-24 tháng.

Đến cuối tháng 7, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng bình quân của các ngân hàng thương mại đạt 8,63%/năm, tăng 2,82 điểm % so với đầu năm. Nhóm Tier 1 ở mức 8,45%, Tier 2 ở mức 8,82%, trong khi một số ngân hàng đã đưa lãi suất lên từ 9%/năm ở các kỳ hạn 6-12 tháng.

Khi lãi suất có kỳ hạn trở nên hấp dẫn hơn, tiền gửi thanh toán chịu sức ép dịch chuyển. Một phần dòng tiền trước đây nằm trong tài khoản không kỳ hạn có thể được phân bổ sang các sản phẩm tiết kiệm có lãi suất cao hơn, qua đó tác động trực tiếp đến CASA và làm gia tăng chi phí vốn của ngân hàng.

Áp lực này càng rõ khi tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động. Theo Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh, đến ngày 31/7, dư nợ toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025, cao hơn mức tăng 8,37% ghi nhận vào cuối tháng 6.

Trong khi đó, theo MBS, đến ngày 3/8, huy động vốn toàn hệ thống mới tăng 6,2% so với cuối năm 2025. Khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động khiến các ngân hàng phải cạnh tranh mạnh hơn để thu hút nguồn tiền, đồng thời tạo thêm áp lực lên chi phí vốn.

Đây chính là điểm khiến CASA trở nên quan trọng hơn trong giai đoạn hiện tại. Khi tín dụng mở rộng nhanh, ngân hàng có CASA cao sẽ có thêm một nguồn vốn với chi phí thấp để đáp ứng nhu cầu cho vay, qua đó hạn chế phần nào sự phụ thuộc vào tiền gửi có kỳ hạn và các kênh vốn đắt hơn.

Nhưng việc giữ CASA lại khó hơn khi lãi suất huy động tăng. Khách hàng có thêm lý do chuyển tiền từ tài khoản thanh toán sang tiền gửi có kỳ hạn, trong khi các ngân hàng cũng phải tăng ưu đãi để giữ nguồn vốn. Vì vậy, cuộc cạnh tranh đang chuyển từ câu chuyện hút thêm tiền gửi sang bài toán giữ được dòng tiền ở lại với ngân hàng.

Áp lực này nhiều khả năng chưa sớm giảm nếu mặt bằng lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao. Tại chương trình Data Talk | Macro Insight ngày 9/8, ông Trần Ngọc Báu, Nhà sáng lập và Giám đốc điều hành WiGroup, cho rằng lãi suất huy động hiện đã tăng lên khoảng 7-8%/năm và có khả năng duy trì đến hết năm 2026.

Theo ông Báu, nếu lãi suất vượt 10%, NHNN sẽ phải can thiệp, trong khi mặt bằng lãi suất có thể đến khoảng giữa năm 2027 mới dịu bớt. Ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích Agriseco, cũng cho rằng việc lãi suất duy trì như hiện nay đã là một kịch bản tương đối tích cực, còn khả năng trở lại mặt bằng thấp như 2-3 năm trước trong ngắn hạn là khó.

Khi nguồn tiền khách hàng chịu cạnh tranh, các ngân hàng đang mở thêm những kênh huy động khác để đáp ứng nhu cầu vốn. Phát hành giấy tờ có giá, chứng chỉ tiền gửi và vay vốn quốc tế trở thành những lựa chọn bổ sung, thay vì chỉ phụ thuộc vào tiền gửi khách hàng.

Tại Hội nghị Nhà đầu tư MB ngày 6/8, Tổng Giám đốc MB Phạm Như Ánh cho rằng thanh khoản hệ thống chưa thực sự cải thiện trong khi nhu cầu tín dụng tăng nhanh và huy động vốn gặp khó khăn. MB đã sử dụng nhiều kênh huy động trong 6 tháng đầu năm, bên cạnh tiền gửi khách hàng còn có trái phiếu quốc tế và giấy tờ có giá.

Quy mô giấy tờ có giá của 28 ngân hàng niêm yết đến cuối tháng 6 đạt gần 2,1 triệu tỷ đồng, tăng 13,6% so với cuối năm 2025. Con số này cho thấy các ngân hàng đang chủ động mở rộng nguồn vốn bên ngoài tiền gửi, nhưng đồng thời cũng đặt ra bài toán về chi phí vốn khi những kênh này thường không có lợi thế như CASA.

Vì thế, các kênh huy động bổ sung chỉ có thể giúp ngân hàng giải bài toán nguồn vốn, chứ không thay thế được lợi thế của tiền gửi không kỳ hạn. Trong môi trường lãi suất cao, nhà băng giữ được CASA lớn sẽ có nền tảng chi phí vốn thuận lợi hơn so với những ngân hàng phải phụ thuộc nhiều vào tiền gửi có kỳ hạn.

Nhìn từ diễn biến 6 tháng đầu năm, áp lực đang xuất hiện ngay cả ở những ngân hàng có CASA cao nhất. Techcombank, MB và Vietcombank đều giảm tỷ lệ CASA, cho thấy dòng tiền giá rẻ đang trở nên khó giữ hơn khi khách hàng ngày càng nhạy cảm với lợi suất.

Do đó, cuộc đua huy động trong nửa cuối năm sẽ không chỉ nằm ở việc ngân hàng nào hút được nhiều tiền hơn. Quan trọng hơn, đó là khả năng giữ được dòng tiền thanh toán, kiểm soát chi phí vốn và duy trì CASA trong khi tín dụng tiếp tục tăng nhanh — những yếu tố sẽ tạo ra khác biệt rõ hơn giữa các nhà băng khi mặt bằng lãi suất chưa thể nhanh chóng trở lại mức thấp.