Lãi suất huy động bắt đầu hạ nhiệt, tín dụng tăng nhanh kéo căng nguồn vốn ngân hàng

Sau một thời gian mặt bằng lãi suất huy động đi lên, thị trường bắt đầu ghi nhận những động thái điều chỉnh theo hướng hạ nhiệt từ đầu tháng 8. LPBank, VPBank, SeABank, BIDV và Nam A Bank là những ngân hàng đã giảm lãi suất tiền gửi tại nhiều kỳ hạn trong những ngày gần đây.

Từ ngày 11/8, LPBank giảm lãi suất ở toàn bộ các nhóm kỳ hạn dành cho khách hàng cá nhân. Lãi suất kỳ hạn 1 tháng giảm 0,3 điểm phần trăm xuống 4,3%/năm; các kỳ hạn 2-6 tháng giảm 0,1 điểm phần trăm. Với kỳ hạn 7-11 tháng, mức giảm là 0,2 điểm phần trăm, xuống 6,5%/năm, trong khi nhóm 12-36 tháng giảm 0,1 điểm phần trăm. Riêng tiền gửi từ 36 tháng trở lên giảm tới 0,5 điểm phần trăm, xuống 5,37%/năm.

Trước đó, VPBank từ ngày 7/8 cũng điều chỉnh giảm lãi suất tại nhiều kỳ hạn đối với cả tiền gửi trực tuyến và tại quầy. Với khoản tiền gửi trực tuyến dưới 1 tỷ đồng, kỳ hạn 6-13 tháng có lãi suất cao nhất 6,2%/năm; kỳ hạn 15-24 tháng ở mức 6%/năm và 36 tháng còn 4,2%/năm.

SeABank giảm đồng loạt 0,3 điểm phần trăm lãi suất tiền gửi trực tuyến tại các kỳ hạn 6-36 tháng. BIDV cũng giảm 0,6 điểm phần trăm đối với kỳ hạn 6-12 tháng và 0,4 điểm phần trăm ở kỳ hạn 13-36 tháng. Nam A Bank từ ngày 12/8 giảm lãi suất huy động khách hàng cá nhân với mức giảm tối đa 0,3 điểm phần trăm.

Diễn biến này cho thấy cuộc đua huy động có dấu hiệu chậm lại sau khi lãi suất liên tục tăng trong những tháng trước. Tuy nhiên, nhu cầu nắm giữ tiền gửi ngân hàng vẫn ở mức cao.

Theo số liệu mới nhất của NHNN, tiền gửi của khách hàng tại hệ thống tổ chức tín dụng đạt khoảng 17,44 triệu tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tăng 5,3% so với đầu năm. Đáng chú ý, tiền gửi dân cư tăng 7,1%, cao hơn đáng kể mức tăng 3,09% của tiền gửi từ các tổ chức kinh tế.

Đến cuối tháng 6, tiền gửi dân cư đạt hơn 11 triệu tỷ đồng, chiếm gần 2/3 tổng tiền gửi toàn hệ thống, trong khi tiền gửi của các tổ chức kinh tế đạt 6,37 triệu tỷ đồng. Chỉ riêng trong tháng 6, ngân hàng thu hút thêm khoảng 242.000 tỷ đồng tiền gửi dân cư và 203.000 tỷ đồng tiền gửi tổ chức.

Tính chung 6 tháng đầu năm, tiền gửi dân cư tăng thêm khoảng 733.000 tỷ đồng, trong khi tiền gửi của các tổ chức kinh tế tăng khoảng 191.000 tỷ đồng. Dòng tiền nhàn rỗi tiếp tục tìm đến ngân hàng trong bối cảnh lãi suất tiền gửi duy trì ở mức tương đối hấp dẫn và các kênh đầu tư khác chưa tạo được sức hút đồng đều.

Số liệu từ báo cáo tài chính của 30 ngân hàng cũng cho thấy tiền gửi có kỳ hạn trong nửa đầu năm tăng khoảng 7%, chiếm hơn 80% tổng tiền gửi khách hàng. Nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước gồm Agribank, BIDV, VietinBank và Vietcombank tiếp tục chiếm hơn một nửa lượng tiền gửi nhờ lợi thế về quy mô và mạng lưới.

Điểm đáng chú ý nằm ở phía sử dụng vốn. Dù huy động đang cải thiện, tín dụng vẫn tăng nhanh hơn đáng kể. Đến ngày 29/7, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 20,15 triệu tỷ đồng, tăng 8,38% so với cuối năm 2025.

Khoảng cách giữa tốc độ tăng tín dụng và huy động khiến bài toán nguồn vốn trở nên đáng chú ý hơn khi nhu cầu giải ngân tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm. Đây cũng là lý do mặt bằng lãi suất huy động dù đã xuất hiện dấu hiệu hạ nhiệt nhưng chưa có nhiều dư địa để giảm sâu.

Theo VCBS, mặt bằng lãi suất nhiều khả năng sẽ duy trì quanh vùng hiện tại nhằm vừa hỗ trợ tăng trưởng tín dụng trong giai đoạn cuối năm, vừa bảo đảm cân đối thanh khoản cho hệ thống. Áp lực huy động vốn vẫn thể hiện qua việc một số ngân hàng phải sử dụng các kênh huy động khác như phát hành trái phiếu với lãi suất lên tới 10%/năm hoặc chứng chỉ tiền gửi với lãi suất khoảng 9%/năm.

Như vậy, việc một số ngân hàng giảm lãi suất tiền gửi chưa đồng nghĩa áp lực vốn đã giảm hoàn toàn. Dòng tiền dân cư vẫn chảy mạnh vào hệ thống, nhưng tín dụng đang mở rộng với tốc độ cao hơn, khiến ngân hàng phải tính toán chặt chẽ hơn giữa chi phí vốn, thanh khoản và khả năng đáp ứng nhu cầu tín dụng.

Trong bối cảnh đó, NHNN cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, đồng thời bảo đảm thanh khoản hệ thống và kiểm soát lạm phát. Tăng trưởng tín dụng và việc triển khai các chương trình tín dụng cũng sẽ tiếp tục được giám sát để có giải pháp phù hợp.

Lãi suất huy động có thể đã qua giai đoạn tăng đồng loạt, nhưng áp lực nguồn vốn chưa biến mất. Khi tín dụng tiếp tục tăng nhanh và bước vào cao điểm cuối năm, dư địa giảm thêm lãi suất tiền gửi sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng cân đối thanh khoản của từng ngân hàng và toàn hệ thống.