Lãi suất chưa hạ nhiệt vì sao?

Lãi suất huy động kỳ hạn 6-24 tháng hiện được một số ngân hàng niêm yết trong khoảng 6-7,2% một năm. Với các khoản tiền gửi theo thỏa thuận riêng, mức lãi thực tế có thể lên 8,5-9,2% một năm.

Một kênh huy động vốn khác là chứng chỉ tiền gửi cũng duy trì mức lãi suất cao, phổ biến 7,1-9% một năm. Mức này cao hơn đáng kể so với lãi suất tiền gửi thông thường tại một số ngân hàng.

Diễn biến trên cho thấy áp lực huy động vốn chưa hoàn toàn hạ nhiệt, dù thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng đã cải thiện rõ rệt trong những ngày cuối tháng 8.

Nhu cầu vốn duy trì áp lực huy động

Theo Bộ phận Phân tích Kinh tế và Tình hình Tài chính Techcombank, nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục ở mức cao là một trong những yếu tố khiến lãi suất huy động khó giảm mạnh.

Tín dụng tiếp tục được thúc đẩy, trong khi các dự án hạ tầng trọng điểm cần lượng vốn lớn từ khu vực tư nhân. Khi nhu cầu giải ngân tăng, các ngân hàng cũng phải duy trì nguồn vốn đầu vào, tạo áp lực cạnh tranh trong huy động tiền gửi.

Lạm phát ổn định đang giúp giảm bớt áp lực duy trì mặt bằng lãi suất cao. Tuy nhiên, theo Techcombank, yếu tố này chưa đủ để tạo ra một đợt giảm mạnh của lãi suất huy động trong bối cảnh nhu cầu vốn vẫn lớn.

Thanh khoản trung và dài hạn cũng chưa thực sự được giải tỏa hoàn toàn. Đây là một trong những nguyên nhân khiến các ngân hàng vẫn phải duy trì mức lãi suất đủ hấp dẫn để thu hút tiền gửi.

Thanh khoản ngắn hạn đã hạ nhiệt

Trong khi đó, diễn biến trên thị trường liên ngân hàng đã tích cực hơn sau các biện pháp hỗ trợ thanh khoản của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Theo Techcombank, trong tuần 24-28/8, NHNN bơm ròng khoảng 54.900 tỷ đồng qua thị trường mở. Sau động thái này, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng giảm từ 3,98% xuống 1,19% một năm vào ngày 27/8.

Lãi suất kỳ hạn một tháng cũng giảm từ 6,79% xuống 6,7% một năm, còn kỳ hạn ba tháng từ 7,62% xuống 7,11%.

Tuy nhiên, mức giảm trên thị trường liên ngân hàng chưa truyền dẫn tương ứng sang lãi suất tiền gửi. Nguyên nhân là hai thị trường có những đặc điểm khác nhau, trong đó lãi suất huy động còn chịu tác động đáng kể từ nhu cầu vốn trung và dài hạn của các ngân hàng.

Theo một số chuyên gia, nếu thanh khoản hệ thống tiếp tục được hỗ trợ thông qua nghiệp vụ thị trường mở kỳ hạn dài, tái cấp vốn hoặc tăng lượng tiền Kho bạc Nhà nước gửi tại các ngân hàng, lãi suất liên ngân hàng có thể duy trì trong vùng 4-6% một năm.

Trong kịch bản này, Techcombank dự báo lãi suất tiền gửi có thể giảm khoảng 40 điểm cơ bản trong quý IV.

Dư địa giảm không còn nhiều

Dù vậy, Chứng khoán Yuanta đánh giá dư địa giảm lãi suất huy động hiện không còn lớn.

Nhu cầu vốn cao, cùng với áp lực về nguồn vốn trung và dài hạn, có thể khiến mặt bằng lãi suất tiền gửi tiếp tục đi ngang trong những tháng cuối năm thay vì giảm mạnh.

Áp lực huy động vốn còn có khả năng tăng trở lại vào đầu năm 2027, khi các ngân hàng được phân bổ hạn mức tín dụng mới và nhu cầu giải ngân tăng.

Như vậy, việc lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt chưa đồng nghĩa với một chu kỳ giảm tương ứng của lãi suất tiền gửi. Diễn biến trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào tốc độ tăng tín dụng, khả năng cải thiện nguồn vốn trung và dài hạn cũng như mức độ hỗ trợ thanh khoản của NHNN.