NHNN bơm ròng hơn 12.000 tỷ đồng, lãi suất liên ngân hàng chạm đáy nhiều năm

Sau ba tuần liên tiếp hút ròng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quay lại bơm thanh khoản cho hệ thống trong tuần từ 27-31/7. Theo đó, nhà điều hành bơm ròng 12.323 tỷ đồng thông qua nghiệp vụ thị trường mở, với hai phiên hút ròng đầu tuần và ba phiên bơm ròng liên tiếp vào cuối tuần.

Cụ thể, NHNN cho các tổ chức tín dụng vay gần 48.342 tỷ đồng qua kênh cầm cố giấy tờ có giá với lãi suất 4,5%/năm, trong khi lượng đáo hạn đạt 36.019 tỷ đồng. Sau tuần giao dịch, dư nợ lưu hành trên kênh cầm cố tăng lên hơn 172.000 tỷ đồng, còn kênh tín phiếu tiếp tục không phát sinh giao dịch.

Thanh khoản dồi dào nhanh chóng phản ánh lên thị trường liên ngân hàng. Lãi suất vay mượn qua đêm giữa các ngân hàng giảm xuống còn 0,75%/năm trong phiên 30/7 - mức thấp nhất theo số liệu được công bố trong bài. Trong khi đó, lãi suất kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng lần lượt ở mức 4,49% và 6,4%/năm.

Diễn biến này cho thấy áp lực thanh khoản ngắn hạn trong hệ thống ngân hàng đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, việc lãi suất các kỳ hạn từ một tuần trở lên vẫn cao hơn nhiều so với lãi suất qua đêm cũng phản ánh nhu cầu vốn ở các kỳ hạn dài hơn chưa thực sự cải thiện, đồng thời thanh khoản trung và dài hạn vẫn chưa ở trạng thái dư thừa.

Trái ngược với diễn biến trên thị trường liên ngân hàng, mặt bằng lãi suất huy động từ dân cư vẫn duy trì ở mức cao. Nhiều ngân hàng tiếp tục niêm yết lãi suất từ 9%/năm trở lên cho một số kỳ hạn 6 tháng, trong khi lãi suất chứng chỉ tiền gửi cũng được điều chỉnh tăng tại một số nhà băng nhằm thu hút nguồn vốn.

Áp lực huy động vẫn hiện hữu khi tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt xa tốc độ tăng vốn đầu vào. Theo số liệu cập nhật của NHNN, đến ngày 13/7/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,1 triệu tỷ đồng, tăng 7,86% so với cuối năm 2025. Dù huy động vốn đã cải thiện, khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vẫn ở mức lớn, tạo sức ép đối với cân đối nguồn vốn của hệ thống ngân hàng.

Trong bối cảnh đó, NHNN đã ban hành quyết định nâng tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) từ 20% lên 50%. Đây là một trong những nội dung được trao quyền cho Thống đốc quyết định theo Thông tư 25/2026 sửa đổi Thông tư 22/2019 về các tỷ lệ bảo đảm an toàn của tổ chức tín dụng.

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc nâng tỷ lệ khấu trừ sẽ giúp giảm áp lực thanh khoản, đặc biệt đối với nhóm ngân hàng quốc doanh - nơi đang nắm giữ phần lớn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước. Khi một phần tiền gửi này được tính vào mẫu số LDR, các ngân hàng có thể sử dụng hiệu quả hơn nguồn vốn hiện có mà không phải đẩy mạnh huy động từ dân cư và doanh nghiệp.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng thương mại cổ phần được dự báo hưởng lợi ở mức hạn chế hơn do quy mô tiền gửi Kho bạc Nhà nước không lớn. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh huy động trên toàn hệ thống có thể giảm bớt nếu thanh khoản tiếp tục được cải thiện. Theo báo cáo tài chính năm 2025, tổng tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại bốn ngân hàng quốc doanh gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank đạt hơn 492.500 tỷ đồng vào cuối năm.