NHNN quay đầu bơm ròng gần 25.000 tỷ đồng, lãi suất liên ngân hàng tăng trở lại

Cụ thể, sau ba tuần hút ròng liên tiếp, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quay đầu bơm ròng 24.277 tỷ đồng qua thị trường mở trong tuần 3-7/8. Động thái này diễn ra cùng lúc lãi suất liên ngân hàng tăng trở lại, cho thấy áp lực thanh khoản trong hệ thống chưa hoàn toàn biến mất.

Trong tuần qua, NHNN có hai phiên hút ròng và ba phiên bơm ròng. Tổng lượng tiền được đưa ra qua kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá đạt hơn 76.000 tỷ đồng, với lãi suất 4,5%/năm, trong khi lượng đáo hạn hơn 51.700 tỷ đồng.

Sau các giao dịch này, lượng giấy tờ có giá lưu hành qua kênh cho vay cầm cố tăng lên 197.257 tỷ đồng. Trong khi đó, kênh tín phiếu tiếp tục không phát sinh giao dịch.

Diễn biến trên đánh dấu sự đảo chiều đáng chú ý sau khi NHNN đã hút ròng khoảng 86.900 tỷ đồng trong tháng 7, chủ yếu do lượng repo đáo hạn lớn hơn khối lượng phát hành mới. Khi dư nợ repo được thu hẹp đáng kể, nhà điều hành đã có thêm dư địa để quay lại hỗ trợ thanh khoản khi nhu cầu vốn ngắn hạn tăng lên.

Điểm đáng chú ý là việc bơm ròng trở lại không đồng nghĩa NHNN chuyển sang nới lỏng mạnh chính sách tiền tệ. Diễn biến này cho thấy nhà điều hành đang linh hoạt điều tiết lượng vốn ngắn hạn trong hệ thống, sau giai đoạn thanh khoản được cải thiện và lượng tiền hỗ trợ trước đó dần đáo hạn.

Cùng với sự thay đổi trên thị trường mở, lãi suất liên ngân hàng cũng quay đầu tăng. Sau khi lãi suất qua đêm có thời điểm xuống 0,75%/năm, mức thấp nhất trong khoảng 3 năm, mặt bằng lãi suất đã tăng trở lại trong những phiên đầu tháng 8.

Mức tăng mạnh nhất trong tuần được ghi nhận ở 6,32%/năm đối với lãi suất qua đêm, trước khi hạ nhiệt vào cuối tuần. Riêng ngày 6/8, lãi suất bình quân liên ngân hàng giảm 0,20-0,40 điểm phần trăm ở tất cả kỳ hạn từ 1 tháng trở xuống so với phiên trước.

Như vậy, thanh khoản hệ thống đang có dấu hiệu bớt căng thẳng so với giai đoạn lãi suất tăng mạnh trước đó, nhưng chưa thể xem áp lực vốn đã được giải quyết hoàn toàn. Việc lãi suất bật tăng từ vùng đáy và NHNN phải quay lại bơm ròng cho thấy nhu cầu điều tiết vốn ngắn hạn vẫn hiện hữu.

Áp lực này còn thể hiện ở sự chênh lệch giữa tốc độ tín dụng và huy động. Tính đến ngày 27/7, tín dụng toàn hệ thống tăng 8,21% so với đầu năm, thấp hơn mức tăng 10,2% cùng kỳ năm trước, trong khi huy động vốn tăng khoảng 5,8%, so với 6,7% cùng kỳ.

Khoảng cách giữa vốn tín dụng và huy động vì vậy vẫn ở mức lớn. Theo số liệu được đề cập trong báo cáo, chênh lệch cho vay - huy động hiện khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, khiến hệ thống ngân hàng phải dựa thêm vào các nguồn vốn khác để đáp ứng nhu cầu tín dụng.

Trong bối cảnh đó, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại hệ thống ngân hàng tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ thanh khoản. Cuối tháng 7, số dư tiền gửi Kho bạc tại các ngân hàng quốc doanh được ước tính khoảng 715.000 tỷ đồng, trong khi khoảng 170.000 tỷ đồng nằm trên kênh thị trường mở.

Việc sử dụng nguồn tiền Kho bạc để hỗ trợ thanh khoản cũng nằm trong nhóm giải pháp mà Chính phủ và NHNN đang triển khai nhằm giảm áp lực vốn cho hệ thống ngân hàng. Nghị quyết 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 yêu cầu nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại nhằm bổ sung thanh khoản cho hệ thống.

Từ tháng 8, tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) được nâng lên 50%. Với số dư tiền gửi Kho bạc trên 700.000 tỷ đồng và khả năng tăng lên tối đa khoảng 1,4 triệu tỷ đồng theo Nghị quyết 168, thay đổi này được kỳ vọng tạo thêm nguồn thanh khoản ngắn hạn cho các ngân hàng.

Theo ước tính được nêu trong báo cáo, quy định mới có thể giải phóng khoảng 180.000-600.000 tỷ đồng thanh khoản ngắn hạn, dưới 3 tháng, qua đó bổ sung nguồn vốn cho hoạt động cho vay trên thị trường 1.

Đây là một nguồn hỗ trợ đáng chú ý trong bối cảnh huy động vốn vẫn tăng chậm hơn tín dụng. Tuy nhiên, lượng thanh khoản thực tế được giải phóng còn phụ thuộc vào quy mô tiền gửi Kho bạc, cơ cấu kỳ hạn và cách các ngân hàng sử dụng phần nguồn vốn được tính vào LDR.

Cùng với giải pháp từ nguồn tiền Kho bạc, Thông tư 25/2026/TT-NHNN cũng tạo thêm dư địa cho các ngân hàng trong sử dụng nguồn vốn. Từ ngày 1/7, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn được nâng từ 30% lên 40%.

Thay đổi này giúp các ngân hàng có thêm không gian cân đối nguồn vốn cho tín dụng trung và dài hạn, qua đó hỗ trợ khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, đây chủ yếu là sự điều chỉnh về giới hạn an toàn và cơ cấu nguồn vốn, không đồng nghĩa chi phí vốn của hệ thống tự động giảm xuống.

Trong khi thị trường liên ngân hàng đã có thời điểm hạ nhiệt, mặt bằng lãi suất trên thị trường 1 vẫn neo cao. Theo ước tính của NHNN, lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng thương mại trong tháng 7 vẫn quanh 10,5%/năm, phản ánh áp lực từ chi phí huy động vốn.

Điều này cho thấy bài toán thanh khoản hiện nay không chỉ nằm ở khả năng cung ứng vốn ngắn hạn giữa các ngân hàng. Khi tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động, các ngân hàng vẫn phải cân đối giữa nhu cầu mở rộng cho vay, chi phí vốn và các giới hạn an toàn trong hoạt động.

Với NHNN, việc quay lại bơm ròng gần 25.000 tỷ đồng trong tuần qua vì vậy mang tính điều tiết thanh khoản rõ nét. Sau khi hút ròng trong tháng 7, nhà điều hành đang sử dụng linh hoạt thị trường mở để đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn mà không nhất thiết phải thay đổi định hướng chính sách tiền tệ.

Diễn biến lãi suất liên ngân hàng trong những ngày tới sẽ là chỉ báo quan trọng để đánh giá mức độ bền vững của sự cải thiện thanh khoản. Nếu lãi suất tiếp tục tăng trở lại, nhu cầu hỗ trợ vốn qua OMO có thể duy trì; ngược lại, nếu lãi suất ổn định ở vùng thấp hơn, áp lực thanh khoản trong hệ thống có thể đang dần được hấp thụ.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng năm 2026 được đặt ở mức từ 10% trở lên, việc duy trì thanh khoản đủ cho hệ thống ngân hàng nhưng vẫn kiểm soát lạm phát và các cân đối vĩ mô đang trở thành bài toán điều hành quan trọng. Nghị quyết 168 cũng đặt mục tiêu tăng trưởng cao gắn với yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Vì vậy, diễn biến của OMO, lãi suất liên ngân hàng, huy động và tín dụng sẽ tiếp tục đi cùng nhau trong những tháng tới. Việc NHNN vừa hút ròng trong tháng 7 vừa quay lại bơm ròng trong đầu tháng 8 cho thấy thanh khoản đang được điều hành theo hướng linh hoạt, thay vì duy trì một chiều trong thời gian dài.