Sau đợt bơm vốn khẩn cấp, NHNN đổi chiều hút ròng 32.000 tỷ đồng

Chưa đầy một tuần sau khi thị trường tiền tệ chứng kiến lãi suất liên ngân hàng tăng vọt lên vùng hai chữ số, NHNN đã bắt đầu thu hẹp dần lượng tiền hỗ trợ qua kênh thị trường mở (OMO). Chỉ trong ba phiên giao dịch gần nhất, cơ quan điều hành đã hút ròng gần 32.000 tỷ đồng, kéo quy mô OMO lưu hành giảm đáng kể so với giai đoạn cao điểm hồi tháng 2.

Diễn biến mới nhất ngày 5/6 cho thấy NHNN tiếp tục duy trì cung ứng vốn ngắn hạn cho hệ thống nhưng với quy mô thận trọng hơn. Theo kết quả đấu thầu thị trường mở, toàn bộ 12.000 tỷ đồng chào thầu đều được các tổ chức tín dụng hấp thụ hết, gồm 7.000 tỷ đồng kỳ hạn 7 ngày, 3.000 tỷ đồng kỳ hạn 35 ngày và 2.000 tỷ đồng kỳ hạn 56 ngày. Lãi suất trúng thầu tiếp tục được giữ ở mức 4,5%/năm.

Việc tỷ lệ trúng thầu đạt 100% cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn vẫn hiện hữu trong hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, việc NHNN không mở rộng thêm quy mô hỗ trợ dù lượng vốn chào thầu được hấp thụ hoàn toàn cho thấy cơ quan điều hành đang đánh giá áp lực thanh khoản hiện nay chủ yếu mang tính cục bộ, chưa đến mức cần duy trì trạng thái bơm tiền mạnh như cuối tháng 5.

Trước đó, ngày 4/6, NHNN đã hút ròng thêm 10.000 tỷ đồng khi lượng vốn đáo hạn vượt xa lượng vốn bơm mới. Đây là phiên hút ròng thứ ba liên tiếp kể từ sau khi lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh vào đầu tháng 6 và NHNN kích hoạt trở lại nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ nhằm hỗ trợ thanh khoản.

Thực tế, trong ba tuần đầu tháng 5, lãi suất liên ngân hàng qua đêm chủ yếu dao động quanh vùng 5-6%/năm, phản ánh trạng thái thanh khoản tương đối ổn định. Tuy nhiên, đến cuối tháng, lãi suất qua đêm nhanh chóng leo lên vùng 7% rồi có thời điểm tăng gần 11% trong những ngày đầu tháng 6, buộc NHNN phải tăng cường bơm vốn thông qua OMO và các công cụ hỗ trợ khác.

Dù vậy, việc lãi suất liên ngân hàng nhanh chóng giảm trở lại về khoảng 5,3%/năm ở kỳ hạn qua đêm cho thấy các biện pháp điều tiết đã phát huy hiệu quả. Thanh khoản ngắn hạn của hệ thống hiện không còn ở trạng thái căng thẳng như thời điểm đầu tháng.

Tuy nhiên, áp lực nền tảng vẫn chưa biến mất. Theo số liệu của NHNN, đến giữa tháng 5/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 18,3% so với cùng kỳ. Trong khi đó, huy động vốn chỉ tăng khoảng 14,9%, đạt gần 18 triệu tỷ đồng.

Khoảng cách ngày càng lớn giữa tín dụng và huy động đang khiến nhiều ngân hàng phải tìm kiếm thêm nguồn vốn từ thị trường liên ngân hàng, giấy tờ có giá hoặc các công cụ hỗ trợ thanh khoản của NHNN. Đây cũng là nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất huy động khó giảm sâu dù cơ quan quản lý liên tục yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí đầu vào.

Giới phân tích cho rằng điều đáng chú ý không nằm ở việc NHNN bơm hay hút bao nhiêu tiền trong từng phiên giao dịch. Quan trọng hơn là khả năng điều tiết linh hoạt để duy trì thanh khoản ổn định mà không làm thay đổi định hướng giữ mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Diễn biến những ngày đầu tháng 6 cho thấy NHNN đang cố gắng duy trì một trạng thái cân bằng khó khăn: vừa bảo đảm đủ vốn cho hệ thống ngân hàng, vừa tránh để thanh khoản dư thừa gây áp lực lên tỷ giá và các biến số vĩ mô khác. Việc nhanh chóng chuyển từ bơm ròng sang hút ròng sau khi thị trường hạ nhiệt cho thấy cơ quan điều hành vẫn còn dư địa và công cụ để kiểm soát các cú sốc thanh khoản ngắn hạn trong phần còn lại của năm.