NHNN “xoay van” bơm gần 5.000 tỷ đồng sau nhiều tuần hút ròng

Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quay lại bơm ròng gần 5.000 tỷ đồng trong phiên 25/5 sau nhiều phiên hút thanh khoản liên tiếp. Động thái này diễn ra trong bối cảnh lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng tiếp tục neo quanh vùng 6-7%/năm, cho thấy hệ thống ngân hàng hiện không còn ở trạng thái dư thừa tiền như giai đoạn trước.

Trong phiên 25/5, NHNN chào thầu tổng cộng 24.552 tỷ đồng trên kênh cầm cố với các kỳ hạn từ 14 đến 56 ngày, lãi suất duy trì 4,5%/năm. Toàn bộ khối lượng đều trúng thầu, trong khi lượng đáo hạn khoảng 20.000 tỷ đồng, qua đó nhà điều hành bơm ròng khoảng 4.552 tỷ đồng ra thị trường.

Đây là phiên bơm ròng đáng chú ý nếu đặt cạnh diễn biến điều hành thanh khoản trong nhiều tuần gần đây. Trước đó, riêng tuần 18 - 22/5, NHNN vẫn hút ròng khoảng 7.000 - 8.000 tỷ đồng qua OMO khi lượng đáo hạn lớn hơn khối lượng bơm mới.

Việc nhà điều hành liên tục chuyển trạng thái giữa hút và bơm cho thấy NHNN hiện không còn điều hành trong môi trường thanh khoản dư thừa mạnh như giai đoạn 2024 - 2025, mà đang chuyển sang trạng thái “neo căng vừa đủ”.

Điều này thể hiện rõ nhất qua diễn biến lãi suất liên ngân hàng. Theo dữ liệu cập nhật đến ngày 22/5, lãi suất VND qua đêm đã tăng lên 6,7%/năm, cao hơn 1,4 điểm phần trăm so với cuối tuần trước đó. Kỳ hạn 1 tuần lên 6,3%/năm, trong khi kỳ hạn 2 tuần vượt 7%/năm.

Đây là vùng lãi suất tương đối cao nếu so với mặt bằng thanh khoản dồi dào của năm ngoái, thời điểm lãi suất liên ngân hàng nhiều lúc chỉ dao động quanh 1 - 3%/năm. Diễn biến này cho thấy hệ thống ngân hàng hiện không thiếu thanh khoản nghiêm trọng, nhưng chắc chắn cũng không còn “tiền rẻ”.

Theo báo cáo mới phát hành của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, áp lực thanh khoản vẫn hiện hữu khi tăng trưởng tín dụng 4 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 4,4%, trong khi tăng trưởng huy động vốn mới khoảng 2,6%. Khoảng chênh lệch này đang tạo ra áp lực cấu trúc lên hệ thống ngân hàng khi nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng nhanh hơn tốc độ hình thành tiền gửi mới.

Nói cách khác, nền kinh tế hiện đang hút vốn nhanh hơn khả năng tạo thanh khoản tự nhiên của hệ thống. Đây cũng là lý do NHNN phải duy trì lượng OMO lưu hành quanh vùng 300.000 tỷ đồng trong nhiều tháng liên tiếp. Nếu trước đây OMO chủ yếu được sử dụng như công cụ hỗ trợ ngắn hạn theo thời điểm, thì hiện tại kênh này đang dần trở thành “van điều áp” thường trực cho thanh khoản hệ thống ngân hàng.

Ở góc độ điều hành, nhà điều hành hiện đứng giữa bài toán khá nhạy cảm: vừa phải hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, vừa cần kiểm soát áp lực tỷ giá trong bối cảnh đồng USD vẫn duy trì sức mạnh tương đối trên thị trường quốc tế. Chỉ số USD-Index (DXY) cuối tuần trước tăng lên quanh 99,24 điểm khi lạm phát Mỹ tiếp tục cao hơn kỳ vọng, qua đó làm gia tăng khả năng Fed duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến.

Trong bối cảnh đó, nếu bơm thanh khoản quá mạnh và kéo lãi suất VND xuống thấp, áp lực lên tỷ giá và dòng vốn có thể gia tăng đáng kể. Điều này khiến NHNN hiện dường như đang lựa chọn trạng thái điều hành trung dung hơn: duy trì thanh khoản ở mức đủ để hệ thống vận hành ổn định, nhưng không quá dư thừa.

Đây cũng là khác biệt lớn so với giai đoạn hỗ trợ mạnh sau Covid-19, khi mục tiêu ưu tiên là kéo giảm mặt bằng lãi suất để kích thích tín dụng. Hiện tại, ưu tiên của nhà điều hành có thể đã chuyển sang cân bằng đồng thời giữa tăng trưởng, tỷ giá và ổn định hệ thống tiền tệ.

Nếu tăng trưởng tín dụng tiếp tục tăng tốc trong khi huy động vốn phục hồi chậm, áp lực lên lãi suất liên ngân hàng nhiều khả năng sẽ còn kéo dài trong thời gian tới. Ngược lại, nếu áp lực tỷ giá hạ nhiệt hoặc dòng vốn cải thiện tốt hơn, dư địa hỗ trợ thanh khoản của NHNN có thể rộng hơn trong nửa cuối năm.