Reuters: Các ngân hàng Việt sắp bước vào “làn sóng huy động vốn lớn chưa từng có”

Theo tính toán của Reuters dựa trên các công bố công khai và báo cáo của Fitch Ratings, các ngân hàng Việt Nam có thể huy động gần 7 tỷ USD thông qua phát hành cổ phiếu đến cuối năm 2027. Fitch cho rằng đây nhiều khả năng là đợt huy động vốn lớn nhất từ trước đến nay của các ngân hàng trong nước.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh kinh tế Việt Nam tăng trưởng gần 10% trong quý III, thúc đẩy nhu cầu tín dụng. Tuy nhiên, ngành ngân hàng vẫn chịu những giới hạn nhất định về nguồn vốn nước ngoài. Tổng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại một ngân hàng hiện tối đa 30%, trong khi tỷ lệ sở hữu của một nhà đầu tư riêng lẻ không quá 20%. Hoạt động vay vốn từ nước ngoài cũng chịu các hạn mức riêng.

Reuters cho biết trong những tháng gần đây, chính sách thúc đẩy tăng trưởng thông qua đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng đang tạo điều kiện để Việt Nam mở rộng hơn sự tham gia của vốn ngoại. Các nhà hoạch định chính sách cho rằng nguồn vốn nước ngoài cần được tăng cường để đáp ứng nhu cầu tín dụng trong bối cảnh nguồn vốn trong nước chịu áp lực.

Hạn mức vay nước ngoài của Việt Nam đã được nâng 11% trong năm nay lên 6,1 tỷ USD và có thể tiếp tục tăng. Ba ngân hàng trong nước đã được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%.

Trong khi đó, các cải cách trên thị trường chứng khoán giúp Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng trước. Kế hoạch thành lập các trung tâm tài chính quốc tế cũng được kỳ vọng thu hút thêm dòng vốn ngoại.

Bà Quỳnh Nguyễn, giảng viên tài chính tại Đại học Hoa Sen, nhận định Việt Nam đang mở rộng nguồn vốn nước ngoài tham gia vào hệ thống ngân hàng khi bắt đầu xem xét lại cách thức huy động nguồn lực cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Tuy nhiên, bà cho rằng quá trình này vẫn mang tính chọn lọc và chưa phải mở cửa toàn diện.

Loạt ngân hàng chuẩn bị phát hành cổ phần

Các kế hoạch phát hành cổ phiếu đang thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là những nhà đầu tư chiến lược đã có hoạt động tại Việt Nam và muốn gia tăng mức độ đầu tư, theo bà Quỳnh.

VPBank đang tìm kiếm khoảng 560 triệu USD thông qua phát hành riêng lẻ. Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) của Nhật Bản đang đàm phán để nâng tỷ lệ sở hữu tại VPBank từ 15% lên 20%. VPBank được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%.

Vietcombank, ngân hàng lớn nhất Việt Nam, đã công bố kế hoạch bán 6,5% cổ phần vào cuối năm nay. Với thị giá hiện tại, lượng cổ phần này có giá trị khoảng 1,2 tỷ USD.

Mizuho Bank, cổ đông nước ngoài lớn nhất tại Vietcombank với tỷ lệ sở hữu 15%, có thể tiếp tục tăng tỷ lệ nắm giữ, theo biên bản cuộc họp cổ đông của ngân hàng hồi tháng 4. Mizuho từ chối bình luận.

Tại BIDV, ngân hàng đã bán khoảng 3% cổ phần cho hàng chục nhà đầu tư trong tháng 3 và dự kiến bán thêm gần 11% vào cuối năm 2027. Tổng giá trị các đợt bán cổ phần dự kiến khoảng 1,4 tỷ USD, theo các công bố công khai.

KEB Hana, cổ đông nước ngoài lớn nhất của BIDV, không tham gia đợt phát hành đầu tiên nhưng đang cân nhắc kế hoạch mới.

Theo ông Willie Tanoto của Fitch, một số ngân hàng quy mô nhỏ hơn cũng có thể trở thành mục tiêu hợp tác của các nhà đầu tư nước ngoài nếu Việt Nam duy trì được đà tăng trưởng.

HDBank cho biết có kế hoạch bán 10,7% cổ phần vào cuối năm 2027. Ngân hàng hiện chưa có cổ đông nước ngoài lớn và được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%.

Techcombank cũng đã thảo luận với các ngân hàng nước ngoài về khả năng bán cổ phần, theo Reuters.

Nhu cầu tăng vốn ngày càng lớn

Không chỉ tăng vốn qua cổ phiếu, các ngân hàng và doanh nghiệp Việt Nam cũng đang tìm kiếm nguồn vốn từ thị trường quốc tế.

Theo FiinRatings, các ngân hàng và doanh nghiệp trong nước đã công bố kế hoạch vay nước ngoài với tổng giá trị 5,3 tỷ USD trong năm nay.

Bộ Tài chính đang xem xét phát hành trái phiếu Chính phủ bằng ngoại tệ trên thị trường quốc tế. Nếu được thực hiện, đây sẽ là đợt phát hành đầu tiên kể từ năm 2014. Một số ngân hàng cũng đang cân nhắc phát hành trái phiếu quốc tế, trong khi các đô thị lớn có thể tiếp cận thị trường vốn quốc tế thông qua các đợt phát hành nợ theo quy định mới.

Nhu cầu bổ sung vốn của các ngân hàng xuất phát một phần từ quá trình chuyển sang các yêu cầu vốn chặt chẽ hơn theo Basel III vào năm 2030. Tín dụng tăng trưởng nhanh khiến yêu cầu này trở nên cấp thiết hơn.

VIS Rating, được Moody's hậu thuẫn, cho rằng tốc độ tăng trưởng cho vay có thể tiếp tục làm suy giảm bộ đệm vốn có khả năng hấp thụ tổn thất của các ngân hàng.

Trong khi đó, mục tiêu tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% mỗi năm đến năm 2030 đang góp phần đẩy giá tài sản, đặc biệt là bất động sản. Theo một báo cáo nội bộ của ngân hàng trung ương hồi tháng 8 được Reuters dẫn lại, bất động sản chiếm khoảng một phần tư tổng dư nợ, trong khi nợ xấu trong lĩnh vực này đang tăng nhanh.

Fitch cho rằng làn sóng huy động vốn mới khó cải thiện đáng kể mức độ vốn hóa của phần lớn ngân hàng, bởi nguồn vốn mới nhiều khả năng sẽ nhanh chóng được đưa vào hoạt động cho vay.

Tuy vậy, Fitch nhận định chính nhu cầu vốn lớn có thể mở ra thêm cơ hội cho nhà đầu tư. Các ngân hàng Việt Nam nhiều khả năng sẽ tiếp tục cần những khoản bổ sung vốn quy mô lớn trong những năm tới.