Duy trì mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) vừa công bố điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi trực tuyến. Theo biểu lãi suất tiết kiệm trực tuyến mới, kỳ hạn từ 6-11 tháng tại BIDV giảm 0,6 điểm %, kỳ hạn 12 tháng giảm 0,8 điểm %, còn các kỳ hạn từ 13-36 tháng giảm 0,4 điểm %. Sau điều chỉnh, lãi suất tiền gửi trực tuyến dành cho khách hàng cá nhân nhận lãi cuối kỳ tại BIDV được niêm yết ở mức 6,6%/năm cho kỳ hạn 6-11 tháng và 6,8%/năm cho kỳ hạn từ 12-36 tháng. Mặt bằng lãi suất mới của BIDV hiện tương đương với Agribank và VietinBank. Trong nhóm Big4, Vietcombank vẫn duy trì mức lãi suất thấp hơn ở một số kỳ hạn, trong đó kỳ hạn 24 tháng được niêm yết ở mức 6,3%/năm.

Việc các ngân hàng thương mại nhà nước tiếp tục điều chỉnh giảm lãi suất huy động cho thấy nỗ lực kéo giảm chi phí vốn, tạo điều kiện duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý để hỗ trợ nền kinh tế.

Mặt bằng lãi suất cho vay được dự báo khó giảm sâu trong thời gian tới

Tuy nhiên, áp lực đối với mặt bằng lãi suất thời gian tới vẫn còn cao. Trong báo cáo cập nhật triển vọng ngành Ngân hàng mới đây, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định, bức tranh hiện tại về thanh khoản hệ thống ngân hàng ngày một căng thẳng. Tính đến cuối tháng 5/2026, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 5,71%, trong khi tăng trưởng huy động vốn chỉ đạt 2,98%. Khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động tiền gửi tiếp tục nới rộng so với các tháng trước.

Trong điều kiện tín dụng tăng nhanh hơn huy động, các ngân hàng sẽ phải thận trọng hơn trong cân đối nguồn vốn, đặc biệt là nguồn vốn trung và dài hạn. Đây là yếu tố khiến dư địa giảm thêm lãi suất cho vay bị thu hẹp, ngay cả khi lãi suất huy động tại một số ngân hàng lớn có xu hướng điều chỉnh giảm.

Đồng quan điểm, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, dư địa giảm lãi suất hiện không còn nhiều do áp lực lạm phát và nhu cầu vốn vẫn ở mức cao. Nếu lãi suất tiền gửi giảm quá mạnh, dòng tiền có thể dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác như vàng, ngoại tệ hoặc bất động sản, gây thêm áp lực cho thanh khoản ngân hàng.

Thực tế, lãi suất cho vay không chỉ phụ thuộc vào lãi suất huy động đầu vào, mà còn chịu tác động bởi chi phí vốn bình quân, chất lượng tài sản, mức độ rủi ro của khách hàng, chi phí dự phòng và yêu cầu đảm bảo an toàn vốn. Khi thanh khoản hệ thống không còn quá dồi dào, việc giảm mạnh lãi suất cho vay có thể tạo áp lực lên biên lãi ròng cũng như khả năng cân đối vốn của các ngân hàng. Bên cạnh đó, nhu cầu tín dụng thường có xu hướng tăng nhanh hơn trong các tháng cuối năm, khi doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh và bổ sung vốn lưu động. Nếu huy động vốn không cải thiện tương ứng, một số ngân hàng có thể phải duy trì mức lãi suất tiền gửi đủ hấp dẫn để giữ chân dòng vốn, qua đó hạn chế thêm dư địa giảm lãi suất cho vay.

TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cũng cho rằng, các động thái điều hành gần đây cho thấy cơ quan quản lý đang phát đi một tín hiệu rất mạnh mẽ đối với thị trường về định hướng chính sách tiền tệ trong thời gian tới. Theo đó, NHNN mong muốn duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong năm nay.

Theo vị chuyên gia này, trong điều hành chính sách tiền tệ, việc ngân hàng trung ương khẳng định rõ quan điểm và mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi đây là yếu tố định hướng kỳ vọng của thị trường, hệ thống ngân hàng cũng như doanh nghiệp và người dân. Thực tế, mục tiêu hiện nay không phải duy trì lãi suất thấp bằng mọi giá, mà là hướng tới một mặt bằng lãi suất hợp lý để hỗ trợ tăng trưởng nhưng vẫn bảo đảm cân bằng lợi ích giữa người vay vốn và người gửi tiền. Có thể thấy, trong mọi quyết định điều hành, NHNN vẫn luôn đặt ưu tiên lớn đối với an toàn hệ thống ngân hàng và ổn định kinh tế vĩ mô.

Vì thế, thời gian tới, lãi suất cho vay nhiều khả năng sẽ tiếp tục được điều hành theo hướng ổn định, hợp lý. Các gói tín dụng ưu đãi vẫn có thể được triển khai cho nhóm khách hàng tốt, doanh nghiệp có dòng tiền minh bạch, phương án kinh doanh khả thi hoặc thuộc các lĩnh vực ưu tiên. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất sẽ mang tính chọn lọc hơn, phụ thuộc vào khẩu vị rủi ro, khả năng cân đối nguồn vốn và chiến lược kinh doanh của từng ngân hàng. Thay vào đó, các ngân hàng đang tăng cường triển khai nhiều biện pháp để tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, nhất là lĩnh vực ưu tiên.

Đơn cử như với Agribank, ngân hàng này cho biết tính đến hết tháng 5, nguồn vốn Agribank tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, đạt trên 2,4 triệu tỷ đồng. Dư nợ cho vay nền kinh tế đạt trên 2 triệu tỷ đồng, trong đó tín dụng khách hàng cá nhân ghi nhận tăng trưởng tích cực. Cơ cấu tín dụng tiếp tục được định hướng tích cực, tập trung vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các ngành, lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng. Thực tế cho thấy, Agribank đã đồng hành cùng các khu vực kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và cả khu vực doanh nghiệp FDI. Cụ thể, Agribank dành 200.000 tỷ đồng vốn ưu đãi ngắn hạn đồng hành cùng các tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp lớn với vai trò một đối tác tài chính chiến lược uy tín, để doanh nghiệp an tâm nguồn vốn sản xuất kinh doanh, tái đầu tư để bứt phá tăng trưởng.

Năm 2026, Agribank triển khai chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp FDI với quy mô 5.000 tỷ đồng và 100 triệu USD, lãi suất ưu đãi giảm đến 1,0%/năm so với sàn lãi suất cho vay thông thường. Chưa dừng lại ở đó, Agribank đã triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng với lãi suất cho vay ngắn hạn thấp hơn đến 0,8%/năm so với sàn lãi suất cho vay thông thường.

Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), Agribank xây dựng chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 100.000 tỷ đồng, tạo điều kiện để doanh nghiệp SMEs tiếp cận nguồn vốn giá rẻ, thủ tục thuận tiện hơn và đồng hành tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp quản lý tài chính, quản lý dòng tiền và từng bước chuyển đổi số.

Trong thời gian tới còn nhiều khó khăn, ngoài nỗ lực của ngân hàng, theo các chuyên gia, đối với doanh nghiệp việc nâng cao minh bạch tài chính, cải thiện dòng tiền, quản trị chi phí và xây dựng phương án vay vốn khả thi sẽ là yếu tố quan trọng để tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý hơn.

Theo các chuyên gia, động thái giảm lãi suất huy động của một số ngân hàng lớn là tín hiệu tích cực, góp phần hỗ trợ mặt bằng lãi suất. Tuy nhiên, trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao hơn huy động vốn và áp lực thanh khoản gia tăng, lãi suất cho vay khó có dư địa giảm sâu trong thời gian tới. Mục tiêu phù hợp hơn hiện nay là duy trì mặt bằng lãi suất ổn định, có trọng tâm, ưu tiên vốn cho sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng bền vững.