Bộ Xây dựng đề xuất đầu tư hơn 235.000 tỷ đồng xây Vành đai 5 qua 7 tỉnh, thành phía Bắc

Bộ Xây dựng vừa trình Thủ tướng báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 235.740 tỷ đồng. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những dự án hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất khu vực phía Bắc trong giai đoạn tới.

Theo tờ trình, tuyến Vành đai 5 có chiều dài khoảng 321km, điểm đầu và điểm cuối đều thuộc xã Yên Bài, TP. Hà Nội. Tuyến đi qua 7 địa phương gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.

Dự án được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc với quy mô chủ đạo 6 làn xe, riêng đoạn qua Thái Nguyên được đầu tư 4 làn xe. Các địa phương sẽ quy hoạch quỹ đất cho đường song hành, cây xanh và vỉa hè với mặt cắt ngang tối thiểu 120m, tương đương quy mô 10 làn xe trong tương lai.

Điểm đáng chú ý là gần như toàn bộ tuyến sẽ được xây dựng đi thấp. Theo phương án đề xuất, khoảng 317km, tương đương gần 99% chiều dài tuyến, được đầu tư theo hình thức này. Phần cầu cạn chỉ dài khoảng 3,1km, tập trung tại đoạn qua Ninh Bình.

Theo Bộ Xây dựng, phương án cầu cạn có chi phí đầu tư rất lớn trong khi hiệu quả chưa thực sự tương xứng. Riêng đoạn qua Ninh Bình, nếu lựa chọn cầu cạn thay vì đi bằng, tổng mức đầu tư có thể tăng thêm khoảng 8.000 tỷ đồng, trong bối cảnh khu vực chủ yếu là đất nông nghiệp.

Để triển khai dự án, Bộ Xây dựng đề xuất chia thành 15 dự án thành phần. Trong đó, 7 dự án phụ trách giải phóng mặt bằng và xây dựng đường song hành tại các địa phương; 8 dự án còn lại đầu tư tuyến cao tốc chính, bao gồm 7 dự án theo địa giới hành chính và một dự án riêng đối với các cầu lớn đi qua hai địa phương.

Về nguồn vốn, cơ quan quản lý đề xuất sử dụng ngân sách Nhà nước để thực hiện giải phóng mặt bằng, đường song hành, dải cây xanh và vỉa hè do những hạng mục này khó thu hút vốn xã hội hóa.

Đối với tuyến chính, Bộ Xây dựng đã xem xét hai kịch bản gồm đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) hoặc đầu tư công kết hợp thu phí hoàn vốn. Sau khi đánh giá các yếu tố tài chính và hiệu quả khai thác, cơ quan này kiến nghị lựa chọn phương án đầu tư công.

Theo tính toán, sau khi hoàn thành, tuyến đường sẽ được thu phí với mức dự kiến khoảng 1.300 đồng/km. Nguồn thu phí có thể đạt khoảng 25.710 tỷ đồng sau 10 năm khai thác và khoảng 103.170 tỷ đồng sau 20 năm vận hành.

Bộ Xây dựng cho rằng phương án đầu tư công giúp bảo đảm triển khai đồng bộ toàn tuyến, tránh tình trạng đứt gãy tiến độ giữa các đoạn. Đồng thời, mức phí thấp hơn phương án PPP cũng góp phần giảm áp lực giao thông cho khu vực nội đô, hỗ trợ thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ dọc hành lang kinh tế Vành đai 5.

Theo kế hoạch, dự án sẽ cơ bản hoàn thành vào năm 2030 và đưa vào khai thác từ năm 2031.