Vành đai 3 chưa xong đã tính nâng cấp: hạ tầng đang đuổi theo kinh tế

Theo quy hoạch, Vành đai 3 có tổng chiều dài khoảng 130 km, đi qua TP.HCM và các địa phương lân cận. Tuyến đường được thiết kế với quy mô 8 làn xe cao tốc, vận tốc 100 km/giờ. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, nhiều đoạn mới được đầu tư phân kỳ với 4 làn xe.

Dự án đang được triển khai theo Nghị quyết 57/2022/QH15 của Quốc hội với tổng chiều dài khoảng 76,34 km, chia thành 8 dự án thành phần. Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM, khối lượng thi công toàn tuyến hiện đã đạt trên 73%. Thành phố đặt mục tiêu thông xe vào cuối tháng 6/2026 và hoàn thành toàn bộ dự án vào cuối năm 2026.

Trên thực tế, một số đoạn quan trọng của tuyến đã hoàn thành hoặc sắp đưa vào khai thác. Dự án thành phần 1A dài 8,75 km đã được đưa vào sử dụng từ năm 2025. Trong khi đó, đoạn trên cao phía Đông dài 14,7 km, từ nút giao Tân Vạn đến cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, dự kiến khai thác vào dịp 30/4/2026.

Tuy nhiên, cùng với tiến độ thi công, vấn đề quy mô đầu tư không đồng bộ trên toàn tuyến bắt đầu lộ rõ. Theo Sở Xây dựng TP.HCM, một số đoạn như dự án thành phần 1A hay tuyến Mỹ Phước – Tân Vạn dài 15,3 km chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn cao tốc, điều này có thể ảnh hưởng đến năng lực lưu thông khi toàn tuyến đi vào vận hành.

Trong bối cảnh đó, TP.HCM đã bắt đầu tính tới phương án mở rộng tuyến theo quy hoạch hoàn chỉnh. Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường cho biết thành phố đang nghiên cứu nâng cấp toàn tuyến lên quy mô 8 làn xe cao tốc, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 60.000 tỷ đồng.

Theo ông Bùi Xuân Cường, việc giải phóng mặt bằng trước đây đã được thực hiện theo quy mô hoàn chỉnh ngay từ đầu, vì vậy quá trình mở rộng được đánh giá sẽ thuận lợi hơn so với nhiều dự án hạ tầng khác.

Đằng sau kế hoạch mở rộng này là áp lực hạ tầng ngày càng lớn của một trung tâm kinh tế đang phát triển nhanh. Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam hiện đóng góp gần 45% GDP cả nước, trong khi TP.HCM đóng vai trò đầu mối kết nối giữa Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Khi hoàn thành, Vành đai 3 sẽ kết nối 5 tuyến cao tốc quan trọng gồm: TP.HCM – Trung Lương, TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, Bến Lức – Long Thành, TP.HCM – Mộc Bài và TP.HCM – Chơn Thành. Tuyến đường này được kỳ vọng sẽ giảm áp lực giao thông cho khu vực nội đô, đồng thời rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa trong toàn vùng.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, việc phát triển hệ thống giao thông liên vùng không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn là “đòn bẩy quan trọng để phát huy tiềm năng kinh tế và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam”.

Trong bối cảnh mạng lưới khu công nghiệp và logistics tại Đông Nam Bộ tiếp tục mở rộng nhanh, việc nâng cấp Vành đai 3 lên quy mô hoàn chỉnh được xem là bước chuẩn bị cho nhu cầu vận tải trong nhiều năm tới, đồng thời góp phần định hình hệ thống giao thông liên vùng của khu vực phía Nam.