Vietcap: Mỹ nâng thuế lên 12,5%, hơn 40% hàng xuất khẩu Việt Nam vẫn được miễn trừ

Việc Mỹ nâng mức thuế bổ sung lên 12,5% đối với hàng hóa Việt Nam không đồng nghĩa sức cạnh tranh xuất khẩu sẽ suy giảm tương ứng. Theo phân tích của Chứng khoán Vietcap, tác động thực tế có thể thấp hơn mức tăng thuế danh nghĩa khi danh mục hàng hóa được miễn trừ được mở rộng đáng kể.

Theo Vietcap, dù Mỹ áp thuế bổ sung 10 - 12,5% đối với khoảng 60 quốc gia, Việt Nam cùng nhiều đối tác thương mại khác sẽ chịu mức thuế 12,5%. Tuy nhiên, công ty chứng khoán này đánh giá đây là rủi ro có thể kiểm soát đối với năng lực cạnh tranh xuất khẩu của Việt Nam.

Lập luận đầu tiên được Vietcap đưa ra là Việt Nam không phải quốc gia duy nhất chịu mức thuế này. Nhiều đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực sản xuất như Trung Quốc, Thái Lan và Ấn Độ cũng phải đối mặt với mức thuế tương tự, qua đó giúp lợi thế cạnh tranh tương đối của hàng hóa Việt Nam tại thị trường Mỹ không thay đổi đáng kể và hạn chế nguy cơ mất thị phần.

Yếu tố thứ hai đến từ việc quyết định cuối cùng theo Mục 301 mở rộng danh mục hàng hóa được miễn thuế so với cơ chế miễn trừ tạm thời trước đó theo Mục 122. Đây được xem là điểm giúp giảm đáng kể tác động thực tế của việc tăng thuế đối với hoạt động xuất khẩu.

Theo ước tính của Vietcap, tỷ trọng hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam được miễn thuế tăng từ 34%, tương đương 40,6 tỷ USD, lên 40,6%, tương đương 48,5 tỷ USD. Phần lớn giá trị miễn trừ tập trung ở nhóm điện tử và máy móc - hai ngành hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam sang thị trường Mỹ.

Từ đó, Vietcap cho rằng dù mức thuế danh nghĩa tăng từ 10% lên 12,5%, ảnh hưởng thực tế đối với xuất khẩu sẽ nhỏ hơn đáng kể nhờ tỷ trọng hàng hóa được miễn thuế gia tăng. Công ty chứng khoán này kỳ vọng tác động đến tổng kim ngạch xuất khẩu và hoạt động sản xuất trong ngắn hạn vẫn ở mức hạn chế, dù mức độ ảnh hưởng đối với từng doanh nghiệp sẽ khác nhau tùy cơ cấu sản phẩm và mức độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ.

Dù vậy, Vietcap lưu ý rủi ro vẫn chưa hoàn toàn khép lại. Việt Nam hiện vẫn đối mặt với hai cuộc điều tra theo Mục 301 liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ và tình trạng dư thừa công suất mang tính cơ cấu, có thể dẫn tới các biện pháp thương mại bổ sung vào cuối năm nay.

Trên cơ sở các yếu tố hiện tại, Vietcap vẫn giữ quan điểm tác động từ mức thuế mới theo Mục 301 về lao động cưỡng bức đối với năng lực cạnh tranh xuất khẩu của Việt Nam nằm trong tầm kiểm soát. Điều này đồng nghĩa dư địa duy trì tăng trưởng xuất khẩu vẫn còn, song triển vọng của từng doanh nghiệp sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng tận dụng danh mục hàng hóa được miễn thuế và mức độ đa dạng hóa thị trường.