Đếm ngược đến ngày 24/7: Việt Nam sẽ đứng ở đâu trên bản đồ thuế quan của Mỹ?

Khi Chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục theo đuổi nỗ lực khôi phục thuế nhập khẩu theo Mục 122, thị trường bắt đầu hướng sự chú ý tới một mốc thời gian quan trọng hơn: ngày 24/7. Đó là thời điểm kết thúc hiệu lực tối đa 150 ngày của mức thuế 10% đang được Mỹ áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Về mặt pháp lý, cuộc tranh luận giữa Bộ Tư pháp Mỹ và Tòa Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) vẫn đang tiếp diễn. Chính quyền Mỹ cho rằng thâm hụt thương mại có thể được xem là một dạng mất cân bằng cán cân thanh toán, từ đó cho phép Tổng thống áp dụng thuế theo Mục 122. Trong khi đó, CIT cho rằng cách diễn giải này không phù hợp với luật hiện hành.

Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp xuất khẩu và giới đầu tư, câu chuyện lớn hơn nằm ở những gì sẽ diễn ra sau khi giai đoạn 150 ngày kết thúc.

Hiện Mỹ đang đồng thời đàm phán các thỏa thuận thương mại đối ứng với nhiều đối tác. Theo bà Virginia B. Foote, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Hà Nội (AmCham Hanoi), Indonesia và Bangladesh đã đạt được những thỏa thuận sơ bộ với mức thuế khoảng 19%, trong khi nhiều nền kinh tế khác cũng đang thúc đẩy tiến trình đàm phán với Washington.

Điều đó khiến câu hỏi về mức thuế cuối cùng áp dụng với hàng hóa Việt Nam trở nên quan trọng hơn bản thân mức thuế 10% hiện tại.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là dệt may, khoảng thời gian từ nay đến cuối tháng 7 là giai đoạn mang tính quyết định. Đây cũng là thời điểm nhiều doanh nghiệp ký kết đơn hàng cho những tháng cuối năm và xây dựng kế hoạch sản xuất cho năm tiếp theo.

Ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), cho biết thị trường Mỹ hiện chiếm khoảng một nửa kim ngạch xuất khẩu của tập đoàn và đóng góp tỷ trọng lớn trong lợi nhuận. Vì vậy, mọi thay đổi liên quan đến chính sách thuế đều có thể tác động trực tiếp tới đơn hàng, kế hoạch sản xuất và kết quả kinh doanh.

Ở góc độ rộng hơn, câu chuyện không chỉ dừng lại ở ngành dệt may. Thuế quan là yếu tố có khả năng ảnh hưởng tới toàn bộ chuỗi xuất khẩu, từ sản xuất, logistics, khu công nghiệp cho tới dòng vốn đầu tư nước ngoài. Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang chạy đua để đạt được các thỏa thuận thương mại mới với Mỹ, lợi thế cạnh tranh của từng nền kinh tế có thể được quyết định bởi mức thuế cuối cùng sau đàm phán.

Điều đáng chú ý là các cuộc tiếp xúc gần đây cho thấy tiến trình đàm phán giữa Việt Nam và Mỹ đang được thúc đẩy mạnh ở cả cấp kỹ thuật lẫn cấp cao. Theo bà Virginia Foote, khả năng hoàn tất thỏa thuận trong tháng 6 là tương đối tích cực. Nếu điều đó xảy ra, thị trường có thể sớm có thêm cơ sở để đánh giá triển vọng của các nhóm doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu sang Mỹ.

Bởi sau cùng, điều mà giới đầu tư đang chờ đợi không phải là phán quyết về Mục 122. Thứ thị trường thực sự muốn biết là Việt Nam sẽ đứng ở đâu trong bản đồ thuế quan mới mà Mỹ đang định hình với các đối tác thương mại của mình.