Trước cú sốc giá nhiên liệu, lợi nhuận Vietnam Airlines (HVN) giảm mạnh

Doanh thu tăng, biên lợi nhuận thu hẹp

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, Tổng công ty Hàng không Việt Nam – CTCP (Vietnam Airlines, HOSE: HVN) ghi nhận doanh thu thuần đạt 39.078 tỷ đồng, tăng gần 29% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế hợp nhất chỉ đạt gần 320 tỷ đồng, giảm hơn 56% so với mức 732 tỷ đồng của quý III/2025.

Trong cơ cấu nguồn thu, vận tải hàng không tiếp tục đóng góp lớn nhất với 27.635 tỷ đồng, tăng khoảng 14,8%. Riêng vận chuyển hành khách, hành lý mang về 24.316 tỷ đồng, tăng hơn 13%; vận chuyển hàng hóa, bưu kiện đạt 2.774 tỷ đồng, tăng gần 42%. Ngược lại, doanh thu chuyên cơ, thuê chuyến giảm gần một nửa, còn khoảng 108 tỷ đồng.

Bên ngoài hoạt động vận tải, doanh thu phụ trợ vận tải và sửa chữa máy bay đạt 1.412 tỷ đồng, tăng khoảng 10%. Khoản “doanh thu khác” tăng gần gấp đôi, từ 5.082 tỷ đồng lên 10.121 tỷ đồng. Với mức tăng thêm khoảng 5.039 tỷ đồng, khoản mục này đóng góp gần 58% phần tăng của tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ trước các khoản giảm trừ.

Như vậy, đà tăng doanh thu toàn hệ thống không chỉ đến từ vận chuyển hành khách và hàng hóa. Tuy nhiên, nguồn thu mở rộng chưa chuyển thành mức lợi nhuận tương ứng khi chi phí tăng nhanh hơn.

Trong quý III, giá vốn hàng bán lên tới 36.212 tỷ đồng, tăng hơn 36%, vượt tốc độ tăng doanh thu thuần. Tỷ trọng giá vốn trên doanh thu theo đó tăng từ khoảng 87,5% lên 92,7%. Điều này đồng nghĩa phần doanh thu còn lại sau khi trừ giá vốn thu hẹp, trước khi doanh nghiệp tiếp tục trang trải chi phí bán hàng, quản lý và các khoản chi khác.

Theo giải trình của doanh nghiệp, chi phí nhiên liệu tăng 61,1% so với cùng kỳ, tương ứng tăng khoảng 4.400 tỷ đồng. Đây là yếu tố chính gây sức ép lên kết quả kinh doanh trong quý.

Cùng với nhiên liệu, chi phí bán hàng hợp nhất tăng gần 10%, lên 1.944 tỷ đồng. Chi phí quản lý doanh nghiệp giảm hơn 3%, còn gần 659 tỷ đồng, nhưng mức tiết giảm khoảng 24 tỷ đồng thấp hơn nhiều so với phần tăng gần 169 tỷ đồng của chi phí bán hàng.

Trong bối cảnh đó, hoạt động tài chính mang lại một phần hỗ trợ khi doanh thu tài chính đạt gần 634 tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi cùng kỳ, còn chi phí tài chính giảm gần 41%, xuống 526 tỷ đồng. Chênh lệch giữa hai khoản mục chuyển từ âm khoảng 577 tỷ đồng trong quý III/2025 sang dương gần 108 tỷ đồng.

Thuyết minh cho thấy lãi tiền gửi, tiền cho vay đạt 303,4 tỷ đồng, gấp khoảng 4,5 lần cùng kỳ. Chi phí lãi vay giảm từ hơn 243 tỷ đồng xuống 157 tỷ đồng. Doanh nghiệp đồng thời ghi nhận gần 75,9 tỷ đồng hoàn nhập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh và tổn thất đầu tư, góp phần giảm chi phí tài chính.

Dù nguồn thu tài chính cải thiện, lợi nhuận sau thuế hợp nhất vẫn giảm hơn một nửa do sức ép từ hoạt động kinh doanh. Lũy kế chín tháng năm 2026, Vietnam Airlines đạt doanh thu thuần 114.265 tỷ đồng, tăng gần 29% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 4.172 tỷ đồng, giảm gần 42% so với mức 7.174 tỷ đồng của chín tháng năm 2025.

Nợ vay giảm, các khoản liên quan đến đội bay gia tăng

Tại thời điểm ngày 30/9/2026, quy mô tổng tài sản Vietnam Airlines đạt 83.460 tỷ đồng, tăng hơn 14% so với đầu năm. Tiền, các khoản tương đương tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn đạt tổng cộng khoảng 22.129 tỷ đồng, tăng gần 23%, chiếm hơn một phần tư tổng tài sản.

Cơ cấu các khoản mục này có sự dịch chuyển. Tiền và tương đương tiền giảm từ 9.933 tỷ đồng xuống 5.285 tỷ đồng, trong khi đầu tư ngắn hạn nắm giữ đến ngày đáo hạn tăng từ 8.132 tỷ đồng lên 16.843 tỷ đồng. Trong khoản đầu tư ngắn hạn này, tiền gửi có kỳ hạn chiếm 16.841 tỷ đồng.

Theo đó, nguồn thu lãi cũng tăng theo khi kết thúc chín tháng đầu năm, lãi tiền gửi, tiền cho vay đạt 714,4 tỷ đồng, so với 149,7 tỷ đồng cùng kỳ. Ngược lại, chi phí lãi vay giảm từ gần 786 tỷ đồng xuống khoảng 433 tỷ đồng.

Ở phía nguồn vốn, nợ phải trả đạt 73.211 tỷ đồng, tăng hơn 10% so với đầu năm. Tuy nhiên, tổng dư nợ vay và thuê tài chính giảm từ khoảng 12.925 tỷ đồng xuống 11.346 tỷ đồng, tương ứng giảm hơn 12%.

Theo thuyết minh, từ tổng số tiền 8.971 tỷ đồng thu được qua đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng, đến ngày 30/9/2026, Vietnam Airlines đã sử dụng 4.629 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 2.352 tỷ đồng được dùng trả nhà cung cấp quá hạn và đến hạn, khoảng 2.277 tỷ đồng dùng trả nợ vay. Đây là số sử dụng vốn lũy kế đến thời điểm báo cáo.

Trong khi dư nợ vay đi xuống, các khoản phải trả liên quan đến đội bay gia tăng. Chi phí thuê và sửa chữa máy bay phải trả ngắn hạn đạt 4.962 tỷ đồng, còn phần dài hạn đạt 1.857 tỷ đồng. Tổng hai khoản lên khoảng 6.818 tỷ đồng, tăng 2.074 tỷ đồng so với đầu năm. Đây là số dư nghĩa vụ phải trả tại cuối kỳ, không phải chi phí phát sinh riêng trong quý III.

Ở phía tài sản, chi phí sửa chữa lớn động cơ, thân máy bay đang chờ phân bổ dài hạn đạt 10.131 tỷ đồng, tăng khoảng 1.678 tỷ đồng. Khoản này được theo dõi để phân bổ vào chi phí theo chính sách kế toán, khác với chi phí phải trả. Tiền trả trước dài hạn để mua máy bay cũng tăng từ gần 651 tỷ đồng lên 2.615 tỷ đồng.

Vốn chủ sở hữu của Vietnam Airlines tăng từ 6.730 tỷ đồng lên 10.249 tỷ đồng. Dù vậy, hãng vẫn còn lỗ lũy kế 23.264 tỷ đồng, so với mức 26.686 tỷ đồng đầu năm. Tỷ lệ nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu giảm từ gần 9,8 lần xuống khoảng 7,1 lần.