Tiền gửi ngân hàng sụt giảm dù lãi suất huy động tăng trở lại

Theo báo cáo tài chính quý I, BIDV là ngân hàng ghi nhận mức giảm tiền gửi mạnh nhất hệ thống với hơn 82.000 tỷ đồng, tương đương giảm 3,7% so với cuối năm 2025. Quy mô tiền gửi khách hàng của BIDV theo đó giảm từ hơn 2,222 triệu tỷ đồng xuống còn khoảng 2,14 triệu tỷ đồng, dù ngân hàng này vẫn dẫn đầu toàn hệ thống về quy mô huy động.

Nhiều ngân hàng thương mại khác cũng ghi nhận xu hướng tương tự. MB giảm hơn 15.000 tỷ đồng tiền gửi, Sacombank giảm hơn 17.500 tỷ đồng, Techcombank giảm hơn 19.000 tỷ đồng và ACB giảm hơn 16.000 tỷ đồng. Các ngân hàng như TPBank, SeABank, MSB, VietBank, PGBank hay Saigonbank cũng chứng kiến huy động đi xuống trong quý đầu năm.

Theo các chuyên gia, yếu tố mùa vụ là nguyên nhân đầu tiên tác động tới diễn biến này. Quý I thường là giai đoạn dòng tiền rút khỏi ngân hàng để phục vụ nhu cầu chi tiêu dịp Tết, thanh toán lương thưởng và bổ sung vốn lưu động cho doanh nghiệp sau kỳ nghỉ kéo dài. Tuy nhiên, việc nhiều ngân hàng cùng lúc ghi nhận huy động giảm cho thấy áp lực cạnh tranh dòng tiền đang trở nên rõ nét hơn.

PGS.TS Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Công nghệ Tài chính, Trường Đại học Đại Nam, cho rằng một phần đáng kể dòng tiền đang quay trở lại thị trường chứng khoán. Việc VN-Index vượt mốc 1.920 điểm phản ánh tâm lý nhà đầu tư cải thiện mạnh, cùng kỳ vọng vào tăng trưởng kinh tế, khả năng nâng hạng thị trường và sự quay lại của dòng tiền lớn.

Theo PGS.TS Đặng Ngọc Đức, dòng tiền hiện không còn mang tính đầu cơ lan rộng mà tập trung nhiều hơn vào các nhóm ngành được hưởng lợi từ đầu tư công, tiêu dùng nội địa, công nghệ và các ngân hàng lớn có nền tảng tài chính tốt. Với nhiều nhà đầu tư, chứng khoán đang trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn gửi tiết kiệm nhờ kỳ vọng lợi suất cao hơn.

Bên cạnh chứng khoán, bất động sản cũng tiếp tục hút tiền dù thị trường vẫn trong giai đoạn điều chỉnh. Nhiều nhà đầu tư kỳ vọng chu kỳ tăng mới sẽ quay trở lại khi đầu tư công được thúc đẩy, hạ tầng mở rộng và mặt bằng lãi suất duy trì ổn định. Ngoài ra, thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng có dấu hiệu hồi phục sau giai đoạn khó khăn kéo dài, trong khi crypto và tài sản số bắt đầu thu hút sự chú ý trở lại sau các động thái xây dựng khung pháp lý thí điểm tại Việt Nam.

Vàng tiếp tục là kênh trú ẩn quan trọng khi lo ngại lạm phát gia tăng trở lại cùng xu hướng giá dầu thế giới đi lên. Theo giới phân tích, việc dòng tiền phân tán sang nhiều loại tài sản cho thấy tâm lý nhà đầu tư hiện nay đang ưu tiên tìm kiếm cơ hội sinh lời và phòng vệ lạm phát thay vì chỉ tập trung vào yếu tố an toàn.

Trong khi đó, hệ thống ngân hàng đang chịu thêm áp lực từ chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 4/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã vượt 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 4,42% so với cuối năm trước, trong khi tốc độ huy động vốn chậm hơn đáng kể.

Điều này khiến nhiều ngân hàng rơi vào thế khó. Nếu tăng mạnh lãi suất huy động để hút tiền gửi, chi phí vốn sẽ tăng và gây áp lực lên lãi suất cho vay. Nhưng nếu duy trì lãi suất thấp, dòng tiền có thể tiếp tục rời khỏi hệ thống ngân hàng để chuyển sang các kênh đầu tư khác.

Tại đại hội đồng cổ đông mới đây, ông Phan Đình Tuệ, thành viên HĐQT Sacombank, cho rằng ngành ngân hàng hiện đang ở trạng thái “kẹt giữa”. Theo ông Phan Đình Tuệ, việc tăng lãi suất đầu vào quá cao sẽ khiến chi phí cho vay tăng lên và gây khó khăn cho doanh nghiệp, trong khi giữ lãi suất thấp lại khiến dòng tiền rời khỏi ngân hàng.