Tân Tạo (ITA) hé lộ những tổn thất sau quyết định mở thủ tục phá sản và loạt vướng mắc pháp lý

Chi phí quản lý tăng 125%, lợi nhuận quý III chuyển từ lãi sang lỗ

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, Công ty CP Đầu tư và Công nghiệp Tân Tạo (UPCoM: ITA) ghi nhận doanh thu thuần đạt 88,64 tỷ đồng, tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, giá vốn hàng bán tăng gần 16,8%, lên 36,35 tỷ đồng, khiến lợi nhuận gộp giảm 4,7%, còn 52,28 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp theo đó thu hẹp từ 63,8% xuống 59%.

Trong kỳ, doanh thu hoạt động tài chính của Tân Tạo đạt hơn 2 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 12,2 triệu đồng cùng kỳ. Ngược lại, chi phí tài chính tăng 31,4%, lên 4,72 tỷ đồng, trong đó gần như toàn bộ là chi phí lãi vay. Đáng chú ý, chi phí quản lý doanh nghiệp tăng đột biến 125,2%, từ 22,08 tỷ đồng lên 49,73 tỷ đồng. Riêng khoản chi phí này đã tương đương hơn 95% lợi nhuận gộp trong quý, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ khoảng 40,2% cùng kỳ năm trước.

Chi phí quản lý tăng mạnh, cùng với sự suy giảm lợi nhuận gộp, khiến Tân Tạo chuyển từ lãi thuần hoạt động kinh doanh 28,89 tỷ đồng trong quý III/2025 sang lỗ gần 268 triệu đồng trong quý III năm nay. Sau khi tính các khoản thu nhập, chi phí khác và thuế thu nhập doanh nghiệp, công ty báo lỗ sau thuế 67,31 triệu đồng, trái ngược với khoản lãi 21,45 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Theo giải trình của ban lãnh đạo, nguyên nhân chủ yếu khiến lợi nhuận quý III/2026 suy giảm là chi phí quản lý doanh nghiệp tăng so với cùng kỳ. Ngoài ra, doanh nghiệp cho biết hoạt động kinh doanh tiếp tục chịu ảnh hưởng từ những vướng mắc pháp lý kéo dài, các biện pháp cưỡng chế hóa đơn và chi phí phát sinh trong quá trình theo đuổi các vụ kiện quốc tế.

Dù kết quả kinh doanh quý III chuyển sang thua lỗ, lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, Tân Tạo vẫn ghi nhận doanh thu thuần đạt 333,42 tỷ đồng, tăng 37% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 78,7 tỷ đồng, tăng 81,2%. Đáng chú ý, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh 9 tháng đạt 106,17 tỷ đồng, cao gấp hơn 2,2 lần cùng kỳ.

Tài sản gần 13.000 tỷ đồng, tiền mặt chỉ 7,5 tỷ đồng, Tân Tạo đang dồn vốn vào đâu?

Bên cạnh kết quả kinh doanh, cơ cấu tài sản của Tân Tạo ghi nhận sự chênh lệch lớn giữa quy mô tổng tài sản và lượng tiền hiện có. Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của doanh nghiệp đạt 12.831,79 tỷ đồng, tăng khoảng 56,2 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, tài sản ngắn hạn đạt 5.870,69 tỷ đồng, còn tài sản dài hạn ở mức 6.961,1 tỷ đồng. Mặc dù sở hữu quy mô tài sản gần 12.832 tỷ đồng, tiền và các khoản tương đương tiền của Tân Tạo chỉ đạt 7,56 tỷ đồng, chiếm chưa đến 0,06% tổng tài sản. Nếu tính thêm 3 tỷ đồng đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn, tổng giá trị hai khoản mục này cũng chỉ đạt khoảng 10,56 tỷ đồng, tương đương chưa đến 0,1% tổng tài sản.

Trong cơ cấu tài sản ngắn hạn, hàng tồn kho ghi nhận giá trị thuần khoảng 3.844 tỷ đồng, chiếm 65,5%. Theo thuyết minh báo cáo tài chính, phần lớn hàng tồn kho tập trung tại các dự án bất động sản và khu công nghiệp. Trong đó, Khu đô thị E-City Tân Đức có giá trị hơn 2.734 tỷ đồng, tương đương khoảng 70% tổng giá trị gốc hàng tồn kho. Tiếp đến là Khu công nghiệp Tân Tạo với gần 480 tỷ đồng, Khu công nghiệp Tân Đức hơn 351 tỷ đồng và Chung cư Tân Đức khoảng 164 tỷ đồng.

Không chỉ tập trung tại hàng tồn kho, một lượng vốn lớn của Tân Tạo còn nằm ở các khoản đầu tư dở dang dài hạn. Tính đến cuối tháng 9/2026, tài sản dở dang dài hạn đạt 3.338,41 tỷ đồng, trong đó chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang dài hạn chiếm 3.294,75 tỷ đồng và chi phí xây dựng cơ bản dở dang đạt 43,66 tỷ đồng. Đáng chú ý, Dự án Nhiệt điện Kiên Lương ghi nhận giá trị đầu tư dở dang hơn 2.362,54 tỷ đồng, chiếm khoảng 70,8% tổng tài sản dở dang dài hạn của Tân Tạo. Khoản mục này không thay đổi so với đầu năm. Trong giá trị đầu tư trên có gần 700 tỷ đồng chi phí đầu tư vào Nhiệt điện Kiên Lương 3 và khoảng 125,49 tỷ đồng chi phí đầu tư vào Khu công nghiệp Kiên Lương. Ngoài dự án Kiên Lương, doanh nghiệp còn ghi nhận nhiều khoản đầu tư dở dang tại các dự án khác như Sài Gòn - Mê Kông với 528,46 tỷ đồng, Khu vui chơi giải trí Tân Đức 346,82 tỷ đồng, Khu căn hộ Tân Tạo 30,68 tỷ đồng và Dự án Nhà Bè gần 24 tỷ đồng.

Tính chung, hàng tồn kho và tài sản dở dang dài hạn có tổng giá trị hơn 7.182 tỷ đồng, tương đương gần 56% tổng tài sản của Tân Tạo. Phần lớn nguồn vốn của doanh nghiệp vì vậy đang tập trung tại các dự án bất động sản, khu công nghiệp và những khoản đầu tư chưa hoàn thành, với việc thu hồi vốn gắn với tiến độ triển khai, khai thác các dự án này.

Về nguồn vốn, tổng nợ phải trả của Tân Tạo tại ngày 30/9/2026 đạt 1.984,59 tỷ đồng, giảm khoảng 22,55 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, nợ ngắn hạn chiếm gần 1.289,53 tỷ đồng, còn nợ dài hạn đạt 695,07 tỷ đồng. Các khoản vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn ở mức 72,95 tỷ đồng, trong khi vay và nợ thuê tài chính dài hạn đạt 86,91 tỷ đồng. Tổng dư nợ vay tài chính theo đó đạt 159,86 tỷ đồng, tăng khoảng 35,2 tỷ đồng so với đầu năm.

Ngoài các khoản vay tài chính, cơ cấu nợ của doanh nghiệp còn ghi nhận khoản phải trả ngắn hạn khác hơn 679 tỷ đồng và phải trả dài hạn khác gần 516,8 tỷ đồng. Hai khoản mục này cộng lại đạt hơn 1.196 tỷ đồng, chiếm khoảng 60,3% tổng nợ phải trả. Như vậy, phần lớn nghĩa vụ nợ của Tân Tạo được ghi nhận tại các khoản phải trả khác, thay vì các khoản vay và nợ thuê tài chính.

Trong khi đó, báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất cho thấy dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của Tân Tạo trong 9 tháng đầu năm 2026 âm 34,3 tỷ đồng. Dù đã cải thiện so với mức âm 60,75 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, hoạt động kinh doanh vẫn chưa tạo ra dòng tiền thuần dương. Ở chiều ngược lại, dòng tiền từ hoạt động tài chính dương 35,16 tỷ đồng, chủ yếu nhờ tiền thu từ đi vay cao hơn tiền chi trả nợ gốc. Tính chung các hoạt động, lưu chuyển tiền thuần trong 9 tháng đạt dương 2,76 tỷ đồng, giúp số dư tiền và tương đương tiền cuối kỳ tăng lên 7,56 tỷ đồng. Như vậy, trong khi lợi nhuận sau thuế lũy kế đạt gần 79 tỷ đồng, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vẫn ghi nhận giá trị âm.

Vướng mắc pháp lý chồng chất, những khoản đầu tư nghìn tỷ gặp khó

Liên quan đến những khó khăn trong hoạt động kinh doanh, tại phần giải trình báo cáo tài chính quý III/2026, ban lãnh đạo Tân Tạo đề cập đến hàng loạt vướng mắc pháp lý kéo dài nhiều năm, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến quyết định mở thủ tục phá sản, biện pháp cưỡng chế hóa đơn và Dự án Trung tâm Nhiệt điện Kiên Lương.

Theo doanh nghiệp, ngày 25/1/2018, Tòa án nhân dân TP.HCM ban hành Quyết định số 56/2018/QĐ-MTTPS về việc mở thủ tục phá sản đối với Tân Tạo theo đơn yêu cầu. Ban lãnh đạo cho rằng quyết định này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương mại, lịch sử tín dụng và quan hệ của công ty với hệ thống ngân hàng, gây ra những hệ lụy kéo dài đối với hoạt động kinh doanh. Tân Tạo phản ánh rằng sau quyết định trên, các ngân hàng đồng loạt siết chặt và cắt giảm nguồn vốn vay lưu động. Đồng thời, nhiều đối tác lớn và nhà đầu tư tạm dừng đàm phán mua bán, thuê đất và nhà xưởng do lo ngại về tình trạng pháp lý của doanh nghiệp. Theo đánh giá của ban lãnh đạo, những tác động này khiến năng lực tài chính và quy mô hoạt động của Tân Tạo suy giảm trong nhiều năm.

Một khó khăn khác được doanh nghiệp nhấn mạnh là biện pháp cưỡng chế hóa đơn áp dụng từ ngày 6/5/2024. Theo giải trình, cơ quan thuế yêu cầu công ty mẹ phải xin cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh và nộp ngay 25% tiền thuế, trong khi chưa thu đủ tiền từ khách hàng. Tân Tạo cho rằng quy định này làm gia tăng áp lực vốn lưu động, khiến một số khách hàng lớn ngừng giao dịch hoặc hủy hợp đồng do gặp khó khăn trong quá trình thực hiện các giao dịch thương mại. Để minh họa mức độ ảnh hưởng, ban lãnh đạo dẫn số liệu doanh thu thuần của riêng công ty mẹ năm 2017 đạt 388,59 tỷ đồng, trong khi 9 tháng đầu năm 2026 chỉ đạt 112,39 tỷ đồng. Tân Tạo cho rằng sự suy giảm quy mô kinh doanh có liên quan đến những vướng mắc pháp lý và biện pháp cưỡng chế kéo dài. Tuy nhiên, đây là hai số liệu thuộc các kỳ có độ dài khác nhau nên không thể sử dụng trực tiếp để đánh giá mức giảm doanh thu theo cùng kỳ. Đồng thời, kết quả kinh doanh của riêng công ty mẹ cũng khác với kết quả hợp nhất 9 tháng đầu năm 2026, khi doanh thu toàn tập đoàn vẫn tăng 37%, đạt 333,42 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Tân Tạo cho biết những vướng mắc trong công tác kiểm toán và thủ tục hành chính liên quan đến đất đai cũng ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp, khiến các đối tác lớn và nhà đầu tư tiếp tục thận trọng trong việc triển khai các phương án hợp tác mới tại các khu công nghiệp và Khu đô thị E-City Tân Đức. Đặc biệt, ban lãnh đạo Tân Tạo cho rằng việc Dự án Trung tâm Nhiệt điện Kiên Lương bị loại khỏi Quy hoạch điện quốc gia, kết hợp với những vướng mắc pháp lý phát sinh từ các vụ kiện khác, đã gây tổn thất nghiêm trọng đối với các khoản đầu tư chiến lược được triển khai trong nhiều năm.

Doanh nghiệp cũng cho biết phải gánh chịu những khoản chi phí phát sinh lớn để theo đuổi các thủ tục tố tụng quốc tế nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, qua đó tạo thêm áp lực lên tình hình tài chính và kết quả kinh doanh. Trong khi đó, theo báo cáo tài chính hợp nhất tại ngày 30/9/2026, Tân Tạo vẫn ghi nhận hơn 2.362,5 tỷ đồng chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang tại Dự án Nhiệt điện Kiên Lương. Khoản mục này không thay đổi so với đầu năm và được trình bày với giá trị có thể thu hồi bằng giá gốc.

Như vậy, mặc dù ban lãnh đạo cho rằng việc thay đổi quy hoạch và những vướng mắc pháp lý đã gây tổn thất nghiêm trọng đối với các khoản đầu tư chiến lược, giá trị đầu tư dở dang tại Dự án Nhiệt điện Kiên Lương vẫn được giữ nguyên trên báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026.