Từ ông chủ đế chế Internet đến nghề nuôi lợn: Hành trình khác thường của tỷ phú thế hệ 7x

Chàng kỹ sư 26 tuổi và quyết định khởi nghiệp giữa thời Internet sơ khai

Trong giới doanh nhân công nghệ Trung Quốc, Đinh Lỗi (William Ding) là một trường hợp đặc biệt khi không chỉ gây dựng được tập đoàn Internet có quy mô lớn mà còn nổi tiếng với những quyết định kinh doanh khác thường. Từng trở thành người giàu nhất Trung Quốc khi mới ngoài 30 tuổi, ông không lựa chọn con đường phát triển chỉ xoay quanh công nghệ mà liên tục mở rộng hoạt động sang nhiều lĩnh vực, từ trò chơi trực tuyến, giáo dục, âm nhạc cho đến chăn nuôi lợn. Sau gần ba thập kỷ, nhà sáng lập NetEase vẫn giữ vai trò điều hành doanh nghiệp, trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ tỷ phú Internet đầu tiên tại quốc gia tỷ dân.

Sinh năm 1971 tại Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, Đinh Lỗi sớm bộc lộ niềm yêu thích đối với khoa học và điện tử. Sau khi tốt nghiệp Đại học Khoa học và Công nghệ Điện tử Trung Quốc, ông bắt đầu sự nghiệp trong lĩnh vực viễn thông, từng làm việc tại doanh nghiệp nhà nước trước khi chuyển sang các công ty công nghệ. Chính những năm tháng tiếp xúc với phần mềm và hệ thống thông tin đã giúp chàng kỹ sư trẻ nhận ra tiềm năng của Internet, khi công nghệ này mới bắt đầu xuất hiện tại Trung Quốc và chưa được khai thác rộng rãi trong hoạt động kinh doanh.

Năm 1997, ở tuổi 26, Đinh Lỗi quyết định thành lập NetEase tại Quảng Châu. Đây là giai đoạn Internet Trung Quốc còn sơ khai, số người sử dụng chưa nhiều, chi phí tiếp cận máy tính cao và thị trường gần như chưa hình thành những mô hình kinh doanh trực tuyến hoàn chỉnh. Trong điều kiện nguồn lực hạn chế, ông lựa chọn phát triển các dịch vụ Internet thiết thực, đặc biệt là thư điện tử miễn phí. Sự ra đời của hệ thống email gắn với tên miền 163.com nhanh chóng giúp NetEase tiếp cận lượng lớn người dùng, tạo nền tảng để doanh nghiệp mở rộng sang lĩnh vực cổng thông tin và các dịch vụ trực tuyến khác.

Chỉ ba năm sau khi thành lập, NetEase chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq của Mỹ vào năm 2000, đánh dấu bước tiến quan trọng của một doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc trên thị trường vốn quốc tế. Tuy nhiên, thời điểm lên sàn cũng trùng với giai đoạn bong bóng dot-com bắt đầu đổ vỡ, kéo theo làn sóng sụt giảm mạnh của cổ phiếu công nghệ. NetEase không nằm ngoài vòng xoáy khi giá trị doanh nghiệp lao dốc, hoạt động kinh doanh đối mặt nhiều sức ép và tương lai công ty trở nên bất định. Thử thách này buộc Đinh Lỗi phải tìm kiếm hướng đi mới thay vì tiếp tục phụ thuộc vào mô hình kinh doanh Internet truyền thống.

Giữa lúc nhiều doanh nghiệp Internet gặp khó khăn, Đinh Lỗi nhận thấy trò chơi trực tuyến có khả năng tạo nguồn thu ổn định hơn so với những dịch vụ miễn phí dựa chủ yếu vào quảng cáo. NetEase bắt đầu đầu tư mạnh vào lĩnh vực này, phát triển và vận hành những tựa game nổi tiếng như Tây Du Đại Thoại và Mộng Huyễn Tây Du. Các sản phẩm nhanh chóng thu hút đông đảo người chơi, giúp doanh nghiệp từng bước phục hồi sau khủng hoảng, đồng thời xây dựng được một lĩnh vực kinh doanh có khả năng mang lại doanh thu và lợi nhuận đáng kể.

Thành công của mảng trò chơi điện tử đã đưa Đinh Lỗi bước vào hàng ngũ những doanh nhân giàu có nhất Trung Quốc. Năm 2003, khi mới 32 tuổi, ông vươn lên vị trí dẫn đầu danh sách người giàu Trung Quốc do Forbes công bố. Từ một kỹ sư khởi nghiệp với công ty Internet nhỏ, Đinh Lỗi trở thành tỷ phú công nghệ chỉ sau sáu năm, trong bối cảnh ngành Internet Trung Quốc đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung khai thác thành công của trò chơi trực tuyến, ông tiếp tục tìm kiếm cơ hội ở những lĩnh vực có khả năng tạo ra sản phẩm và dịch vụ phục vụ nhu cầu tiêu dùng.

Trong những năm tiếp theo, NetEase từng bước xây dựng hệ sinh thái kinh doanh đa dạng với nền tảng giáo dục Youdao, dịch vụ nghe nhạc NetEase Cloud Music và các hoạt động thương mại điện tử. Dẫu vậy, không phải khoản đầu tư nào cũng mang lại kết quả như kỳ vọng. Trước sức ép cạnh tranh từ Alibaba và JD.com, NetEase đã bán nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới Kaola cho Alibaba vào năm 2019. Thương vụ cho thấy Đinh Lỗi sẵn sàng điều chỉnh danh mục kinh doanh khi một lĩnh vực không còn phù hợp với lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.

Một trong những quyết định gây chú ý nhất trong sự nghiệp của vị tỷ phú này lại đến từ lĩnh vực tưởng chừng không liên quan đến Internet: chăn nuôi lợn. Từ cuối thập niên 2000, NetEase bắt đầu tìm hiểu và đầu tư vào mô hình chăn nuôi ứng dụng công nghệ, sau đó phát triển thương hiệu thực phẩm Weiyang. Việc một ông chủ tập đoàn Internet tham gia nghiên cứu giống vật nuôi, thức ăn, môi trường chuồng trại và quy trình sản xuất thịt từng khiến dư luận Trung Quốc không khỏi bất ngờ, bởi đây là lĩnh vực có đặc điểm kinh doanh hoàn toàn khác với các dịch vụ công nghệ số.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Đinh Lỗi, chăn nuôi cũng là ngành có thể ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả quản lý. Thay vì cạnh tranh bằng quy mô đàn vật nuôi, mô hình được NetEase phát triển hướng đến kiểm soát quy trình sản xuất, điều kiện chăn nuôi và chất lượng thực phẩm. Dù chưa trở thành nguồn thu chủ lực của tập đoàn, hoạt động này vẫn tạo nên dấu ấn riêng cho nhà sáng lập NetEase, đồng thời thể hiện cách tiếp cận kinh doanh không giới hạn cơ hội đầu tư trong phạm vi ngành nghề xuất phát điểm.

Gần 30 năm gây dựng NetEase và khối tài sản hàng chục tỷ USD

Trải qua nhiều chu kỳ biến động của ngành công nghệ, NetEase hiện đã phát triển thành tập đoàn Internet hoạt động trong nhiều lĩnh vực, trong đó trò chơi trực tuyến vẫn giữ vai trò quan trọng nhất. Theo kết quả kinh doanh quý II/2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu khoảng 30,1 tỷ nhân dân tệ, tăng 7,9% so với cùng kỳ năm trước. Riêng hoạt động trò chơi và các dịch vụ giá trị gia tăng đóng góp khoảng 25 tỷ nhân dân tệ, cho thấy mảng kinh doanh từng giúp NetEase vượt qua khủng hoảng dot-com vẫn tiếp tục là nền tảng tài chính quan trọng sau hơn hai thập kỷ.

Tính chung sáu tháng đầu năm 2026, NetEase đạt doanh thu khoảng 60,7 tỷ nhân dân tệ, trong khi lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông công ty đạt khoảng 17,7 tỷ nhân dân tệ. Bên cạnh lĩnh vực trò chơi, doanh nghiệp tiếp tục duy trì các hoạt động giáo dục trực tuyến, âm nhạc số và phát triển sản phẩm tiêu dùng. Sự đa dạng trong danh mục kinh doanh giúp NetEase có thêm cơ hội tiếp cận những nhóm khách hàng khác nhau, dù cũng đặt ra yêu cầu phân bổ nguồn lực phù hợp để duy trì hiệu quả hoạt động.

Điểm đáng chú ý trong hành trình của Đinh Lỗi là khả năng duy trì quyền sở hữu đáng kể tại doanh nghiệp sau gần ba thập kỷ phát triển. Theo báo cáo thường niên năm 2025 của NetEase, tính đến ngày 28/2/2026, ông trực tiếp và gián tiếp nắm giữ khoảng 45,5% cổ phần tập đoàn. Tỷ lệ sở hữu lớn không chỉ phản ánh giá trị tài sản tích lũy qua nhiều năm mà còn giúp nhà sáng lập có ảnh hưởng quan trọng đối với những quyết định chiến lược, đặc biệt trong các kế hoạch đầu tư dài hạn.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo trở thành xu hướng lớn của ngành công nghệ toàn cầu, NetEase cũng đang tăng cường ứng dụng AI vào hoạt động phát triển trò chơi, giáo dục và dịch vụ nội dung số. Tuy nhiên, thay vì chuyển hướng hoàn toàn sang những lĩnh vực công nghệ mới, tập đoàn tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm hiện có, đồng thời mở rộng thị trường quốc tế. Cách tiếp cận này phần nào phản ánh chiến lược xuyên suốt của Đinh Lỗi: công nghệ cần được chuyển hóa thành sản phẩm có giá trị sử dụng và khả năng tạo nguồn thu, thay vì chỉ phục vụ mục tiêu bắt kịp các xu hướng đang được quan tâm.

Thành công của NetEase cũng góp phần đưa Đinh Lỗi trở thành một trong những tỷ phú giàu nhất Trung Quốc. Theo dữ liệu Forbes Real-Time Billionaires được ghi nhận vào cuối tháng 8/2026, khối tài sản của ông ước đạt khoảng 41,3 tỷ USD, xếp trong nhóm 50 người giàu nhất thế giới. Phần lớn giá trị tài sản gắn với cổ phần tại NetEase, vì vậy có thể thay đổi đáng kể theo diễn biến thị trường chứng khoán và định giá doanh nghiệp.

Ở tuổi ngoài 50, Đinh Lỗi vẫn tiếp tục điều hành tập đoàn do mình sáng lập, chứng kiến những thay đổi lớn của ngành Internet Trung Quốc, từ thời kỳ cổng thông tin và email miễn phí đến sự bùng nổ của trò chơi trực tuyến, điện thoại thông minh và trí tuệ nhân tạo. Trong suốt hành trình đó, NetEase không phải lúc nào cũng dẫn đầu thị trường và cũng từng trải qua những quyết định đầu tư chưa thành công. Tuy nhiên, khả năng điều chỉnh chiến lược, duy trì hoạt động kinh doanh cốt lõi và tìm kiếm cơ hội ở những lĩnh vực mới đã giúp doanh nghiệp tiếp tục phát triển qua nhiều giai đoạn cạnh tranh.

Từ chàng kỹ sư 26 tuổi bắt đầu khởi nghiệp với Internet đến tỷ phú sở hữu tập đoàn công nghệ lớn, câu chuyện của Đinh Lỗi cho thấy thành công trên thương trường không chỉ đến từ việc sớm nắm bắt một xu hướng mà còn phụ thuộc vào khả năng thích nghi khi thị trường thay đổi. Sau gần ba thập kỷ, dấu ấn lớn nhất của ông có lẽ không nằm ở một thương vụ hay một sản phẩm riêng lẻ, mà ở việc duy trì được doanh nghiệp qua nhiều thế hệ công nghệ, đồng thời không ngừng tìm kiếm những hướng phát triển mới.