SHS: Đừng chỉ nhìn P/E, đây mới là 5 biến số chi phối thị trường 3-6 tháng tới

Tại chương trình Data Talk | Market Insight do VietnamBiz và WiGroup phối hợp tổ chức, ông Ngô Thế Hiển, Phó Giám đốc Trung tâm Phân tích SHS, cho rằng thị trường vẫn còn cơ hội trong thời gian tới. Tuy nhiên, nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào chỉ số P/E mà cần theo dõi các yếu tố có khả năng tác động trực tiếp đến dòng tiền và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.

Theo vị chuyên gia, một trong những biến số quan trọng nhất là diễn biến địa chính trị và giá dầu thế giới, đặc biệt tại khu vực Trung Đông. Những biến động của giá năng lượng có thể lan tỏa sang lạm phát và mặt bằng lãi suất trong nước, từ đó ảnh hưởng đến tâm lý cũng như dòng tiền trên thị trường chứng khoán.

Song song với đó, thanh khoản hệ thống ngân hàng cũng cần được theo dõi sát. Trong bối cảnh giao dịch trên thị trường có xu hướng suy giảm sau mùa đại hội đồng cổ đông và giai đoạn công bố kế hoạch kinh doanh, các chính sách điều hành nhằm giảm áp lực lãi suất được kỳ vọng sẽ hỗ trợ môi trường dòng tiền trong những tháng tới.

Một biến số khác được thị trường quan tâm là diễn biến của dòng vốn ngoại. Theo thống kê của SHS, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng hơn 64.000 tỷ đồng trong 5 tháng đầu năm, tương đương gần một nửa giá trị bán ròng của cả năm trước. Áp lực rút vốn từ một số quỹ ETF vẫn là yếu tố khiến dòng vốn ngoại chưa đảo chiều như kỳ vọng.

Dù vậy, triển vọng nâng hạng thị trường được xem là yếu tố có thể cải thiện tâm lý nhà đầu tư nước ngoài. Thị trường đang hướng sự chú ý tới các kỳ đánh giá của MSCI và FTSE Russell trong những tháng tới. Nếu xuất hiện những tín hiệu tích cực liên quan đến tiến trình nâng hạng, dòng vốn ngoại có thể ghi nhận sự cải thiện trước thời điểm các quyết định chính thức được đưa ra.

Bên cạnh yếu tố dòng tiền, kết quả kinh doanh bán niên sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm chứng sức khỏe doanh nghiệp và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận. Theo SHS, lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết trong quý I đã tăng 38% so với cùng kỳ, tiếp tục duy trì đà phục hồi từ năm 2025.

Diễn biến này cho thấy khả năng chống chịu của nhiều doanh nghiệp niêm yết vẫn ở mức tích cực, bất chấp những biến động của môi trường vĩ mô. SHS dự báo lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết trong năm 2026 có thể tăng quanh mức trên dưới 20%, tạo nền tảng cho triển vọng thị trường trong trung hạn.

Ở góc độ định giá, ông Hiển cho rằng P/E thị trường chỉ nên được xem là một chỉ báo tham chiếu. Mức P/E hiện tại đang chịu ảnh hưởng đáng kể từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn và chưa phản ánh đầy đủ cơ hội đầu tư ở từng nhóm ngành cụ thể.

Do đó, thay vì tập trung vào biến động của chỉ số chung, nhà đầu tư nên tiếp cận theo hướng lựa chọn doanh nghiệp. Các tiêu chí như tăng trưởng lợi nhuận, dòng tiền, khả năng chi trả cổ tức và triển vọng ngành nghề sẽ trở nên quan trọng hơn trong bối cảnh thị trường bước vào giai đoạn phân hóa mạnh.

Theo SHS, năm 2026 vẫn còn cơ hội cho nhà đầu tư, song việc tìm kiếm lợi nhuận sẽ khó khăn hơn so với năm trước. Trong bối cảnh đó, diễn biến giá dầu, lãi suất, thanh khoản hệ thống, dòng vốn ngoại, tiến trình nâng hạng thị trường và kết quả kinh doanh bán niên sẽ là những biến số cần được theo dõi sát để đánh giá triển vọng của thị trường chứng khoán trong những tháng còn lại của năm.