Lãi suất liên ngân hàng lên gần 11%, NHNN kích hoạt đồng thời hai công cụ hỗ trợ vốn

Lãi suất VND qua đêm trên thị trường liên ngân hàng bất ngờ tăng lên 11%/năm, mức cao nhất trong nhiều tháng trở lại đây. Trong bối cảnh thanh khoản ngắn hạn xuất hiện áp lực, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đồng thời triển khai nghiệp vụ hoán đổi USD/VND quy mô 1 tỷ USD và tiếp tục hỗ trợ vốn thông qua kênh thị trường mở (OMO).

Ngày 1/6, NHNN thông báo thực hiện giao dịch hoán đổi ngoại tệ với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài kỳ hạn 14 ngày. Theo cơ chế này, NHNN mua USD giao ngay và bán lại USD kỳ hạn, qua đó cung cấp nguồn vốn VND tạm thời cho hệ thống ngân hàng. Với tỷ giá mua giao ngay 23.932 VND/USD và quy mô tối đa 1 tỷ USD, lượng tiền đồng có thể được bơm ra thị trường lên tới gần 24.000 tỷ đồng nếu toàn bộ hạn mức được sử dụng.

Đây là lần hiếm hoi trong thời gian gần đây NHNN kích hoạt trở lại công cụ hoán đổi ngoại tệ trong bối cảnh lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh. Theo tính toán, chi phí vốn VND thông qua kênh này thấp hơn đáng kể so với mức lãi suất liên ngân hàng hiện hành, qua đó tạo thêm lựa chọn tiếp cận thanh khoản cho các ngân hàng đang nắm giữ nguồn USD.

Song song với đó, NHNN tiếp tục hỗ trợ thanh khoản qua kênh OMO. Theo kết quả đấu thầu thị trường mở ngày 2/6, tổng khối lượng trúng thầu đạt hơn 6.025 tỷ đồng. Cụ thể, các tổ chức tín dụng trúng thầu gần 996 tỷ đồng ở kỳ hạn 7 ngày, hơn 1.467 tỷ đồng ở kỳ hạn 35 ngày và gần 3.562 tỷ đồng ở kỳ hạn 56 ngày. Mức lãi suất áp dụng cho cả ba kỳ hạn đều ở mức 4,5%/năm.

Mặc dù quy mô bơm vốn qua OMO không quá lớn, việc NHNN đồng thời duy trì kênh thị trường mở và tái kích hoạt hoán đổi USD/VND cho thấy nhà điều hành đang theo dõi sát diễn biến thanh khoản của hệ thống ngân hàng.

Áp lực thanh khoản xuất hiện trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng tiếp tục duy trì tốc độ cao hơn tăng trưởng huy động vốn. Theo số liệu được công bố trước đó, tín dụng toàn hệ thống đến cuối tháng 4 tăng 4,42% so với đầu năm, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 2,6%.

Khoảng cách giữa tín dụng và huy động khiến nhu cầu vốn ngắn hạn của các ngân hàng gia tăng, kéo theo hoạt động vay mượn trên thị trường liên ngân hàng sôi động hơn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến lãi suất VND qua đêm tăng mạnh trong những phiên gần đây.

Giới phân tích cho rằng các biện pháp hỗ trợ hiện nay chủ yếu mang tính ngắn hạn và nhằm giảm bớt áp lực thanh khoản tức thời trong hệ thống. Nghiệp vụ hoán đổi USD/VND chỉ có thời hạn 14 ngày, đồng nghĩa lượng tiền đồng được cung ứng sẽ được NHNN thu hồi khi hợp đồng đáo hạn.

Dù vậy, việc cơ quan điều hành chủ động sử dụng thêm công cụ hoán đổi ngoại tệ bên cạnh OMO cho thấy thanh khoản hệ thống đang được theo dõi chặt chẽ trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tiếp tục tăng tốc, trong khi mặt bằng lãi suất huy động đã có dấu hiệu chững đà giảm.

Trong kịch bản tăng trưởng tín dụng tiếp tục duy trì ở mức cao hơn huy động vốn, áp lực lên thanh khoản và lãi suất liên ngân hàng có thể còn kéo dài trong ngắn hạn. Tuy nhiên, việc NHNN vẫn duy trì dư địa điều tiết thông qua OMO, hoán đổi ngoại tệ và các công cụ thị trường tiền tệ khác được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế những biến động quá mạnh của mặt bằng lãi suất.