Sau cú sốc thanh khoản cuối tháng 6, NHNN kích hoạt đồng thời hai "van" điều tiết

Tuần giao dịch từ ngày 29/6 đến 3/7 ghi nhận một trong những diễn biến đáng chú ý nhất trên thị trường tiền tệ khi lãi suất liên ngân hàng bất ngờ tăng mạnh ở các kỳ hạn ngắn trước khi nhanh chóng hạ nhiệt nhờ các biện pháp điều tiết của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Theo dữ liệu thị trường mở, NHNN đã chào thầu tổng cộng 79.000 tỷ đồng qua kênh cầm cố với các kỳ hạn 7 ngày, 35 ngày và 56 ngày, giữ nguyên lãi suất 4,5%/năm. Kết quả có 69.077 tỷ đồng được bơm ra hệ thống, trong khi lượng đáo hạn đạt 59.529 tỷ đồng, qua đó nhà điều hành bơm ròng 9.547 tỷ đồng trong tuần. Đến cuối tuần, dư nợ lưu hành trên kênh cầm cố đạt 239.199 tỷ đồng.

Riêng trong phiên ngày 3/7, NHNN tiếp tục bơm thanh khoản qua thị trường mở với 353,56 tỷ đồng, gồm 193,29 tỷ đồng kỳ hạn 35 ngày và 160,27 tỷ đồng kỳ hạn 56 ngày, đều với lãi suất 4,5%/năm. Điều này cho thấy cơ quan điều hành vẫn duy trì kênh OMO như công cụ hỗ trợ thanh khoản chủ đạo trong bối cảnh nhu cầu vốn ngắn hạn còn hiện hữu.

Điểm nóng của tuần nằm ở thị trường liên ngân hàng. Ngày 30/6, lãi suất qua đêm có thời điểm tăng vọt lên 12,5%/năm, trong khi trước đó kỳ hạn 1 tuần và 2 tuần lần lượt lên 7,96% và 8,47%/năm. Diễn biến này phản ánh áp lực thanh khoản cục bộ khi nhu cầu vốn tăng mạnh vào thời điểm cuối tháng và cuối quý.

Để giảm sức ép, NHNN không chỉ bơm vốn qua thị trường mở mà còn triển khai hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 7 ngày với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Theo đó, nhà điều hành thực hiện giao dịch mua USD giao ngay, bán USD kỳ hạn với tỷ giá giao ngay 23.991 VND/USD và tỷ giá kỳ hạn 23.997 VND/USD, quy mô tối đa 1 tỷ USD.

Nếu sử dụng hết hạn mức, công cụ này có thể đưa khoảng 23.991 tỷ đồng vào hệ thống ngân hàng, qua đó bổ sung thêm một kênh cung ứng thanh khoản ngoài nghiệp vụ thị trường mở truyền thống.

Sau các biện pháp điều tiết, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng nhanh chóng hạ nhiệt. Theo số liệu cập nhật ngày 2/7, lãi suất bình quân qua đêm ở mức 6,62%/năm, kỳ hạn 1 tuần là 6,92%, 2 tuần đạt 7,07%, trong khi kỳ hạn 1 tháng ở mức 7,88%. Đến cuối tuần, lãi suất tiếp tục giảm thêm khi kỳ hạn qua đêm còn 5,7%, kỳ hạn 1 tuần còn 6,2% và 2 tuần còn 6,75%.

Diễn biến trên cho thấy áp lực thanh khoản đã được giải tỏa khá nhanh sau khi NHNN đồng thời sử dụng hai công cụ điều tiết. Việc lãi suất qua đêm giảm hơn 6 điểm phần trăm chỉ sau vài phiên phản ánh hiệu quả của các biện pháp can thiệp cũng như khả năng phản ứng linh hoạt của nhà điều hành.

Trên thị trường ngoại hối, tỷ giá trung tâm kết thúc tuần ở mức 25.203 VND/USD, tăng 8 đồng so với cuối tuần trước. Tỷ giá liên ngân hàng đóng cửa tại 26.298 VND/USD, gần như đi ngang, trong khi tỷ giá tự do giảm về 26.442 - 26.562 VND/USD.

Diễn biến tuần qua cho thấy NHNN đang ưu tiên ổn định thanh khoản ngắn hạn thay vì để lãi suất biến động quá mạnh. Nếu nhu cầu vốn tiếp tục gia tăng trong nửa cuối năm cùng với mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, nghiệp vụ thị trường mở và kênh hoán đổi ngoại tệ nhiều khả năng sẽ tiếp tục được sử dụng linh hoạt để giữ ổn định mặt bằng lãi suất và hạn chế những cú sốc thanh khoản cục bộ trên thị trường liên ngân hàng.