Thị trường bắt đầu từ bỏ giấc mơ Fed giảm lãi suất

Giới đầu tư toàn cầu đang dần từ bỏ kỳ vọng Fed sớm nới lỏng chính sách tiền tệ. Khi lạm phát Mỹ có dấu hiệu quay trở lại và giá dầu tiếp tục neo cao, thị trường bắt đầu tính đến khả năng Fed phải tăng lãi suất vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027, qua đó tạo thêm áp lực lên tỷ giá USD/VND.

Tâm điểm của thị trường tài chính toàn cầu trong tháng 6 sẽ là báo cáo lạm phát (CPI) tháng 5 của Mỹ công bố ngày 10/6 và cuộc họp chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) diễn ra ngày 16-17/6. Theo công cụ CME FedWatch, xác suất Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 6 lên tới 98,4%. Điều đó đồng nghĩa câu hỏi quan trọng nhất hiện nay không còn là liệu Fed có giảm lãi suất hay không, mà là Fed sẽ duy trì mặt bằng lãi suất cao trong bao lâu.

Theo dự báo của Công ty tư vấn và kiểm toán EY (Ernst & Young), CPI Mỹ có thể vượt mốc 4% trong tháng 5 nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang do căng thẳng tại Trung Đông. Trong trường hợp này, áp lực lạm phát sẽ tiếp tục khiến Fed duy trì lập trường thận trọng, đồng thời làm suy yếu kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ từng được thị trường đặt ra hồi đầu năm.

Thực tế, sự dịch chuyển trong kỳ vọng đã bắt đầu xuất hiện trên thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện vượt 4,45%, trong khi lợi suất kỳ hạn 2 năm tiến sát 4%. Đây thường được xem là tín hiệu cho thấy nhà đầu tư đang chuẩn bị cho một giai đoạn lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến.

Một số bộ phận trên thị trường thậm chí đã bắt đầu tính đến khả năng Fed phải tăng lãi suất trở lại vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027 nếu lạm phát không sớm hạ nhiệt. Nguồn gốc của sự thay đổi nằm ở diễn biến giá dầu. Theo dữ liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), CPI tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ giữa năm 2023. Trong đó, giá năng lượng tăng gần 18%, còn giá xăng tăng hơn 28%.

Trước khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, lạm phát Mỹ từng giảm về vùng 2,4%, tiệm cận mục tiêu của Fed. Tuy nhiên, giá dầu tăng mạnh từ cuối tháng 2 đã làm thay đổi bức tranh. Điều này cũng khiến nội bộ Fed xuất hiện nhiều tranh luận hơn. Tại cuộc họp cuối tháng 4, Fed tiếp tục giữ nguyên lãi suất trong vùng 3,5-3,75%, song số phiếu phản đối tăng lên mức cao nhất trong hơn ba thập kỷ.

Biên bản cuộc họp cho thấy nhiều thành viên Fed lo ngại lạm phát có thể tăng trở lại nếu giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao. Đây là một trong những lý do khiến thị trường bắt đầu điều chỉnh lại kỳ vọng về đường đi của lãi suất Mỹ. Sự thay đổi này đang tác động trực tiếp tới đồng USD. Hồi đầu năm, phần lớn tổ chức tài chính quốc tế dự báo Fed sẽ bước vào chu kỳ giảm lãi suất, kéo chỉ số DXY giảm sâu hơn sau khi đã mất khoảng 8-10% trong năm 2025.

Tuy nhiên, diễn biến thực tế đang đi theo hướng ngược lại. Dòng tiền phòng thủ quay trở lại với đồng bạc xanh và trái phiếu kho bạc Mỹ, giúp DXY phục hồi về vùng 99-100 điểm. Đối với Việt Nam, đây là biến số đặc biệt quan trọng. Một đồng USD mạnh hơn không chỉ làm gia tăng áp lực lên tỷ giá USD/VND mà còn thu hẹp dư địa điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước.

Trong kịch bản Fed tiếp tục duy trì quan điểm cứng rắn với lạm phát, áp lực tỷ giá nhiều khả năng sẽ còn kéo dài trong nửa cuối năm. Điều này có thể tác động tới dòng vốn quốc tế, chi phí vốn của doanh nghiệp và tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.

Dù vậy, diễn biến trong những tuần tới vẫn phụ thuộc lớn vào số liệu CPI tháng 5. Nếu lạm phát hạ nhiệt trở lại, kỳ vọng về một chu kỳ nới lỏng tiền tệ có thể được khôi phục. Ngược lại, một con số vượt 4% sẽ củng cố thêm quan điểm rằng thị trường đã bước sang giai đoạn mới: từ kỳ vọng Fed giảm lãi suất sang chuẩn bị cho khả năng Fed tăng lãi suất trở lại.