VDSC: Margin lập kỷ lục "gánh" lực bán của khối ngoại, nhưng dư địa đang thu hẹp

Dư nợ cho vay ký quỹ trên thị trường chứng khoán đã liên tục lập kỷ lục trong hơn hai năm qua, song theo Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), đà tăng này không đơn thuần phản ánh tâm lý lạc quan của nhà đầu tư. Trong nhiều giai đoạn, dòng vốn sử dụng đòn bẩy đã trở thành lực đỡ quan trọng, hấp thụ lượng cổ phiếu mà khối ngoại bán ròng và góp phần duy trì thanh khoản thị trường.

Theo dữ liệu FiinTrade được VDSC dẫn lại, dư nợ margin tại 80/85 công ty chứng khoán, đại diện 99,95% vốn chủ sở hữu toàn ngành, đạt hơn 446.000 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026. Con số này tăng 33.400 tỷ đồng, tương đương 8,1% so với cuối quý I và tăng gần 45.000 tỷ đồng, tương đương 11,2% so với cuối năm 2025, tiếp tục thiết lập mức cao kỷ lục.

VDSC cho biết giai đoạn từ quý II/2024 đến quý I/2026 cho thấy mối quan hệ khá rõ giữa hai dòng vốn. Mỗi khi khối ngoại đẩy mạnh bán ròng, dư nợ margin lại mở rộng nhanh hơn, qua đó giúp hấp thụ lượng cung trên thị trường. Nếu vòng quay margin - đo bằng tỷ lệ giữa thanh khoản giao dịch và dư nợ ký quỹ bình quân - không được cải thiện tương ứng, giả thuyết dòng tiền nội đang sử dụng đòn bẩy để "cân" lực bán ngoại sẽ càng có cơ sở.

Tuy nhiên, dư địa để xu hướng này tiếp diễn có thể không còn rộng như giai đoạn 2024-2025. Theo VDSC, mặt bằng lãi suất trong nước vẫn duy trì ở mức cao khi Ngân hàng Nhà nước phải đồng thời theo đuổi mục tiêu ổn định tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Chi phí vốn vì vậy khó giảm mạnh trong ngắn hạn, khiến khả năng mở rộng đòn bẩy của nhà đầu tư trong nước chịu nhiều hạn chế hơn.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng chênh lệch giữa huy động và tín dụng vẫn ở mức lớn, làm giảm khả năng hạ lãi suất mạnh trong nửa cuối năm. Dù các biện pháp như điều chỉnh cách tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) hay nới tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn có thể giúp giảm bớt áp lực, những giải pháp này chưa đủ để xử lý các vấn đề mang tính cấu trúc của hệ thống ngân hàng.

Ở chiều ngược lại, VDSC cho rằng vẫn có những yếu tố có thể giúp mặt bằng lãi suất hạ nhiệt vào cuối năm. Tiến độ giải ngân đầu tư công đang được cải thiện, với 356.900 tỷ đồng đã được giải ngân trong 6 tháng đầu năm, tương đương 35,5% kế hoạch. Phần vốn ngân sách còn lại khi tiếp tục được đưa vào nền kinh tế có thể cải thiện thanh khoản hệ thống ngân hàng, tạo thêm dư địa cho chính sách tiền tệ.

Dù vậy, công ty chứng khoán này không cho rằng margin đang trở thành rủi ro mang tính cấu trúc đối với thị trường. Tỷ lệ dư nợ ký quỹ trên vốn hóa vẫn thấp hơn nhiều giai đoạn căng thẳng trước đây, trong khi năng lực tài chính của các công ty chứng khoán đã được cải thiện đáng kể sau nhiều đợt tăng vốn. Bên cạnh đó, việc thị trường chứng khoán Việt Nam dự kiến được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026 có thể từng bước thu hút dòng vốn ngoại quay trở lại, giảm áp lực mà dòng tiền trong nước phải gánh vác.

Trong bối cảnh đó, VDSC cho rằng điều cần theo dõi không phải là quy mô margin tuyệt đối, mà là khả năng của dòng tiền nội trong việc tiếp tục hấp thụ lực bán của khối ngoại nếu lãi suất còn duy trì ở mức cao. Đây sẽ là một trong những biến số quan trọng chi phối diễn biến thị trường chứng khoán trong những tháng cuối năm.