Nợ xấu tăng tại nhiều ngân hàng, SSI chỉ ra hai rủi ro lớn cuối năm

Bức tranh chất lượng tài sản của nhiều ngân hàng tiếp tục chịu áp lực trong nửa đầu năm 2026 khi quy mô nợ xấu tăng nhanh hơn tốc độ mở rộng tín dụng ở một số tổ chức. Dù tỷ lệ nợ xấu của phần lớn ngân hàng vẫn được kiểm soát dưới ngưỡng 3%, diễn biến của các nhóm nợ có rủi ro cao cho thấy áp lực trích lập dự phòng nhiều khả năng sẽ còn kéo dài trong các quý tới.

Trong nhóm các ngân hàng đã công bố báo cáo tài chính quý II/2026, ABBank là đơn vị ghi nhận tốc độ tăng nợ xấu cao nhất, lên tới hơn 62% so với đầu năm, tương đương tăng hơn 618 tỷ đồng. Đáng chú ý, mức tăng này cao gấp hơn ba lần tốc độ tăng trưởng tín dụng 18,55%, dù tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ vẫn ở mức 1,2%, phản ánh rủi ro phát sinh trong danh mục cho vay nhanh hơn tốc độ mở rộng hoạt động kinh doanh.

Cơ cấu nợ của ABBank cũng cho thấy dấu hiệu đáng lưu ý khi nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) tăng 4,5 lần, từ 177,7 tỷ đồng lên 816,6 tỷ đồng. Điều này phản ánh số lượng khách hàng quá hạn từ 91-180 ngày gia tăng, kéo theo yêu cầu trích lập dự phòng rủi ro tín dụng lớn hơn. Trong khi đó, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) vẫn duy trì gần 569 tỷ đồng, gần như không giảm sau 6 tháng, cho thấy tiến độ xử lý và thu hồi các khoản nợ tồn đọng còn chậm.

Tại VPBank, báo cáo tài chính hợp nhất 6 tháng đầu năm ghi nhận quy mô nợ xấu tăng thêm 6.622 tỷ đồng so với đầu năm. Riêng nợ nghi ngờ (nhóm 4) tăng từ 10.880 tỷ đồng lên 15.718 tỷ đồng, cho thấy áp lực dự phòng rủi ro tín dụng vẫn hiện hữu trong thời gian tới.

Tuy nhiên, tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư ngày 30/7, đại diện VPBank cho biết cùng với tăng trưởng tín dụng đạt 23% trong nửa đầu năm, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ đã cải thiện từ 2,95% xuống còn 2,79%. Ngân hàng cho biết sẽ tiếp tục tăng cường các biện pháp quản trị rủi ro và trích lập dự phòng nhằm củng cố chất lượng tài sản.

LPBank cũng ghi nhận hơn 7.900 tỷ đồng nợ xấu, tăng gần 21% so với đầu năm, trong khi tăng trưởng tín dụng đạt 9,63%. Tỷ lệ nợ xấu tăng từ 1,68% lên 1,85%. Mặc dù vẫn nằm dưới ngưỡng kiểm soát 3%, diễn biến này cho thấy chất lượng tài sản bắt đầu chịu sức ép khi nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) và nợ nghi ngờ (nhóm 4) lần lượt tăng 60,59% và 54,8%.

Đáng chú ý, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) tại LPBank chiếm tới 54,8% tổng nợ xấu. Đây là nhóm nợ phải trích lập dự phòng 100%, đồng nghĩa chi phí dự phòng có thể tiếp tục tạo áp lực lên kết quả kinh doanh trong các quý còn lại của năm.

Tại Techcombank, quy mô nợ xấu tăng thêm 972 tỷ đồng, tương ứng gần 12% so với đầu năm, kéo tỷ lệ nợ xấu nhích từ 1,13% lên 1,16%. Trong khi đó, nợ cần chú ý (nhóm 2) tăng 46,4%, phản ánh áp lực trả nợ của khách hàng có xu hướng gia tăng và có thể chuyển thành nợ xấu nếu điều kiện tài chính không được cải thiện.

ACB cũng ghi nhận nợ xấu tăng gần 990 tỷ đồng, tương ứng gần 15% so với đầu năm, song tỷ lệ nợ xấu vẫn duy trì quanh 1%. Dù vậy, nợ cần chú ý (nhóm 2) tăng mạnh từ 2.474,8 tỷ đồng lên 4.790,5 tỷ đồng, cho thấy áp lực suy giảm chất lượng tài sản vẫn là yếu tố cần theo dõi trong các quý tiếp theo.

Ở chiều ngược lại, VIB và KienlongBank là hai ngân hàng có tốc độ tăng nợ xấu thấp, lần lượt ở mức 2,49% và 6,25%. Tuy nhiên, tại KienlongBank, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) vẫn tăng gần 25% và chiếm tới 55,03% tổng nợ xấu. Trong khi đó, Saigonbank là ngân hàng duy nhất ghi nhận quy mô nợ xấu giảm 1,34%, song tăng trưởng tín dụng trong nửa đầu năm cũng chỉ đạt khoảng 1%, tương ứng hơn 232 tỷ đồng.

Theo SSI Research, xu hướng nợ xấu nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng trong nửa cuối năm 2026. Tổ chức này dự báo tỷ lệ nợ xấu (NPL) toàn ngành vào cuối năm ở mức khoảng 1,8%, cao hơn mức 1,76% cuối năm 2025; dư nợ nhóm 2 tăng lên khoảng 1,4% (tăng 20 điểm cơ bản), tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm về khoảng 85%, trong khi chi phí tín dụng nhìn chung đi ngang. SSI Research cho rằng quy mô rủi ro đã mở rộng so với cuối năm 2025 nhưng chưa đến mức tạo ra rủi ro hệ thống.

Một trong những rủi ro đáng chú ý được SSI Research chỉ ra là các khoản vay mua nhà bước vào giai đoạn áp dụng lãi suất thả nổi. Nhiều khoản vay được giải ngân trong giai đoạn 2023-2024 với thời gian ưu đãi lãi suất 2-3 năm sẽ chuyển sang cơ chế lãi suất thả nổi từ quý III. Nếu lãi suất huy động duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến, tốc độ hình thành nợ xấu trong phân khúc này có thể tăng nhanh trong quý III và quý IV.

Bên cạnh đó, SSI Research lưu ý rủi ro tái cấp vốn của các chủ đầu tư bất động sản sẽ gia tăng từ nửa cuối năm 2026. Dư nợ cho vay đối với chủ đầu tư đã tăng ròng khoảng 1 triệu tỷ đồng kể từ cuối năm 2023. Với kỳ hạn vay phổ biến từ 2-3 năm, nhu cầu tái cấp vốn được dự báo sẽ tăng rõ rệt từ cuối năm nay.

Ngoài ra, việc điều chỉnh quy hoạch tổng thể Hà Nội cũng được xem là yếu tố cần theo dõi trong trung hạn. Quá trình tái cấu trúc các khu vực phát triển đô thị có thể ảnh hưởng đến giá trị tài sản bảo đảm bằng bất động sản đang được thế chấp tại ngân hàng. Dù chưa tạo tác động tức thời lên kết quả kinh doanh, vấn đề này đòi hỏi các ngân hàng chủ động đánh giá lại tài sản bảo đảm và duy trì kỷ luật trích lập dự phòng.

Ở góc độ cơ quan quản lý, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết trong 6 tháng đầu năm, công tác cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu tiếp tục được triển khai quyết liệt. Theo lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, hệ thống các tổ chức tín dụng vẫn duy trì ổn định, an toàn, quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền được bảo đảm. Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng nâng cao chất lượng hoạt động, tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, xử lý quyết liệt nợ xấu và hạn chế tối đa nợ xấu phát sinh.