[Bài 2]: Fed sẽ tăng lãi suất thêm bao nhiêu nếu tuần tới tăng 0,25 điểm %?

Trước tuần này, biến động trên thị trường lãi suất chủ yếu chỉ làm thay đổi thời điểm các đợt tăng. Kỳ vọng về điểm dừng cuối cùng chưa thay đổi.

Chủ tịch Warsh đã đặt nền móng cho quan điểm rằng lãi suất đang ở mức không phù hợp trong bài phát biểu quan trọng tại hội nghị Jackson Hole, bang Wyoming, tháng trước. Ông cho biết có rất ít bằng chứng cho thấy các điều kiện tín dụng đang thắt chặt nền kinh tế. Những số liệu lạm phát khả quan hơn trong tháng 6 và tháng 7 cũng chưa thuyết phục được ông rằng xu hướng nền tảng đang cải thiện.

Một câu hỏi được đặt ra lúc này: Fed sẽ tăng thêm bao nhiêu? Các chủ tịch Fed từ lâu xử lý vấn đề này bằng cách giải thích mục đích của mỗi đợt điều chỉnh. Đó có thể là tái điều chỉnh chính sách, bảo hiểm rủi ro hoặc quản trị rủi ro. Cách tiếp cận này không nhất thiết đồng nghĩa với việc cam kết về các bước đi tiếp theo.

Tuy nhiên, ông Warsh tỏ ra ngần ngại trong việc giải thích cách Fed đưa ra quyết định. Trong nhiều năm, ông cũng lập luận rằng việc đưa ra định hướng chính sách trước sẽ tự trói tay ngân hàng trung ương.

Nhưng nếu Fed không sự giải thích rõ ràng, một lần tăng lãi suất 0,25 điểm % có thể bị thị trường diễn giải thành tín hiệu về một chu kỳ thắt chặt lớn hơn nhiều.

Ông Vincent Reinhart, nhà kinh tế trưởng tại BNY Investments và cựu giám đốc bộ phận các vấn đề tiền tệ của Fed, nhận định: “Nếu không phát tín hiệu rõ để tạo quan điểm đồng thuận, Fed sẽ làm gia tăng rủi ro rằng động thái chính sách bị suy diễn quá mức, dẫn đến phản ứng thái quá từ thị trường”.

Theo ông, thị trường thường mặc định bước đi đầu tiên sẽ kéo theo nhiều bước tiếp theo. Vì vậy, nhà đầu tư có thể phản ánh quá nhiều đợt tăng vào giá tài sản. Nếu không có định hướng, “bạn không thể dập tắt sự suy diễn đó,” ông Reinhart nói.

Fed có một công cụ có thể giúp định hình kỳ vọng trong tuần tới. Mỗi năm 4 lần, các quan chức công bố dự báo về tăng trưởng, thất nghiệp, lạm phát và lộ trình lãi suất dự kiến. Những dự báo này có thể cho thấy Fed đang cân nhắc bao nhiêu đợt tăng lãi suất.

“Các dự báo tuần tới sẽ cung cấp nhiều tín hiệu hơn bình thường”, ông Dean Maki, nhà kinh tế trưởng tại Point72 Asset Management, dự đoán.

Chủ tịch Warsh có thể đi xa hơn bằng cách tự đặt ra giới hạn cho kỳ vọng của thị trường. Theo ông Maki, nếu ông Warsh nói rằng đợt tăng lãi suất này nhằm đảo ngược một phần các đợt cắt giảm của năm ngoái, thì các nhà đầu tư sẽ hiểu rằng sẽ chỉ có tối đa hai hoặc ba đợt tăng nữa.

Mặt khác, nhà kinh tế Reinhart của BNY Investments lo ngại thị trường đang dồn Fed vào thế phải tăng lãi suất trong khi chưa thực sự cần thiết. Theo ông, các nhà đầu tư đã phản ứng thái quá trước những biến động lạm phát do giá năng lượng gây ra.

Một đợt tăng lãi suất có thể giúp ổn định lợi suất trái phiếu dài hạn. Lợi suất này đã tăng trong những tuần gần đây, ông Ed Al-Hussainy, nhà quản lý danh mục đầu tư thu nhập cố định tại Columbia Threadneedle Investments, nhận xét. Nếu Fed giữ nguyên lãi suất, đợt bán tháo có thể trở nên hỗn loạn hơn trong trường hợp nhà đầu tư cho rằng ngân hàng trung ương sẵn sàng chấp nhận lạm phát cao hơn.

Chủ tịch Fed chi nhánh San Francisco Mary Daly đưa ra hai kịch bản kinh tế cho quyết định của Fed. Trong kịch bản thứ nhất, các cú sốc của hai năm qua dần qua đi. Mức lãi suất hiện tại của Fed khi đó đủ để đưa lạm phát đi xuống. Ở kịch bản thứ hai, các cú sốc cộng hưởng, khiến lạm phát lan rộng. Fed khi đó cần một sự điều chỉnh lớn hơn nhiều thay vì chỉ 0,25 điểm phần trăm.

Đầu tháng 8, kịch bản thứ nhất vẫn là kịch bản cơ sở của bà Daly. Tuy nhiên, kể từ đó, xác suất của hai kịch bản đã tiến lại gần nhau hơn.

Theo bà Daly, kịch bản thứ hai có thể đòi hỏi nhiều hơn những đợt điều chỉnh 0,25 điểm phần trăm. Điều này cũng đồng nghĩa với việc Fed rời khỏi phương châm điều chỉnh từng bước mà ngân hàng trung ương thường sử dụng để thăm dò một nền kinh tế đầy biến động.

Các quan chức muốn hành động sớm đưa ra lập luận ngược lại từ cùng một tiền đề. 

“Các đợt tăng lãi suất sớm hơn, tiệm tiến và theo từng nấc sẽ tốt hơn, ít gây xáo trộn và ít tốn kém hơn so với những thay đổi lãi suất đột ngột sau này,” Chủ tịch Fed chi nhánh St. Louis Alberto Musalem, người ủng hộ tăng lãi suất vào tháng 7, phát biểu trong một bài diễn văn tháng trước.

Lập luận của nhóm này ít dựa vào ba tháng đã qua. Thay vào đó, họ tập trung vào những yếu tố phía trước. Giá dầu diesel cao do xung đột Iran vẫn chưa phản ánh đầy đủ vào mạng lưới vận tải. Các vòng thuế quan mới cũng tạo thêm áp lực. Làn sóng đầu tư AI gây sức ép lên chuỗi cung ứng điện và công nghệ. Trong khi đó, giá chứng khoán ở mức cao đang hỗ trợ chi tiêu tiêu dùng.

Theo ông Musalem, xác suất lạm phát cao hơn đáng kể so với mục tiêu của Fed trong 12-18 tháng tới hiện cao hơn khả năng lạm phát trở lại mức mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương.