Những thời điểm nào trong năm thích hợp để mua cổ phiếu?

Những giai đoạn đáng chú ý để lựa chọn thời điểm mua cổ phiếu

Trên thị trường chứng khoán, không ít nhà đầu tư có thói quen tìm kiếm thời điểm mua cổ phiếu dựa trên những quy luật thường xuất hiện trong năm. Chẳng hạn, đầu năm được kỳ vọng có dòng tiền mới, mùa đại hội cổ đông gắn với kế hoạch kinh doanh và cổ tức, trong khi những tháng cuối năm thường được quan tâm bởi triển vọng lợi nhuận của năm tiếp theo.

Tuy nhiên, không tồn tại một tháng cố định mà mua cổ phiếu luôn mang lại lợi nhuận cao nhất. Mỗi giai đoạn có những yếu tố hỗ trợ và rủi ro riêng, phụ thuộc vào kết quả kinh doanh, định giá và điều kiện chung của thị trường.

Giai đoạn đầu năm, đặc biệt tháng 1–2, thường được nhiều nhà đầu tư chú ý do kỳ vọng về kế hoạch kinh doanh mới, triển vọng tăng trưởng và sự thay đổi của dòng tiền.

Thống kê 16 năm được công bố trong báo cáo chiến lược đầu năm 2026 của SSI Research cho thấy tháng 1 có mức sinh lời bình quân khoảng 3,7%, với tỷ lệ năm ghi nhận tăng điểm gần 70%. Giai đoạn giữa Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán cũng thường xuất hiện những diễn biến thuận lợi về tâm lý và thanh khoản.

Tuy nhiên, những con số trên chỉ phản ánh kết quả trong mẫu thống kê quá khứ, không có nghĩa VN-Index sẽ tăng vào tháng 1 hằng năm.

Giai đoạn tháng 3–4 cũng là thời điểm đáng quan tâm khi nhiều doanh nghiệp công bố báo cáo tài chính năm đã kiểm toán, tài liệu đại hội đồng cổ đông và kế hoạch kinh doanh mới.

Theo quy định công bố thông tin, thời hạn công bố báo cáo tài chính năm đã kiểm toán của công ty đại chúng không vượt quá 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Vì vậy, đối với phần lớn doanh nghiệp có niên độ kết thúc ngày 31/12, quý I năm sau thường là giai đoạn nhiều thông tin tài chính quan trọng được công bố.

Tuy nhiên, một kế hoạch tăng trưởng cao chưa chắc giúp cổ phiếu tăng giá. Nếu thị giá đã phản ánh phần lớn kỳ vọng trước đó, giá vẫn có thể điều chỉnh sau khi thông tin được công bố.

Ngoài ra, các giai đoạn sau khi kết thúc mỗi quý cũng đáng theo dõi bởi doanh nghiệp bắt đầu công bố kết quả kinh doanh. Với phần lớn doanh nghiệp sử dụng năm tài chính trùng năm dương lịch, tháng 4, 7 và 10 thường là thời điểm thị trường đón nhận nhiều báo cáo tài chính quý. Theo Thông tư 96/2020/TT-BTC, thời hạn thông thường để tổ chức niêm yết công bố báo cáo tài chính quý là 20 ngày sau khi kết thúc quý, hoặc 30 ngày đối với một số trường hợp có công ty con, đơn vị kế toán trực thuộc.

Quy luật mùa vụ không quyết định hiệu quả đầu tư cổ phiếu

Một quan niệm khá phổ biến trên thị trường chứng khoán là “Sell in May”, tức bán cổ phiếu vào tháng 5 để tránh giai đoạn được cho là kém thuận lợi. Tuy nhiên, dữ liệu tại Việt Nam không hoàn toàn ủng hộ cách áp dụng máy móc quy luật này.

Thống kê VN-Index giai đoạn 2014–2025 cho thấy chỉ số tăng trong 8/12 tháng 5, tương đương khoảng 67% số năm quan sát. Mức sinh lời bình quân tháng 5 đạt khoảng 2,01%, với sự khác biệt lớn giữa các năm. Điều này cho thấy việc bán cổ phiếu trước tháng 5 hoặc chờ đến một tháng được cho là thuận lợi mới mua có thể khiến nhà đầu tư bỏ lỡ cơ hội.

Tương tự, những tháng cuối năm có thể xuất hiện kỳ vọng về kết quả kinh doanh, kế hoạch năm sau hoặc hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ đầu tư. Tuy nhiên, không thể mặc nhiên cho rằng thị trường sẽ tăng chỉ vì sắp kết thúc năm.

Đối với nhà đầu tư cá nhân, thời điểm mua phù hợp cần được xác định từ ba yếu tố. Trước hết là mức định giá. Một doanh nghiệp có triển vọng tích cực nhưng cổ phiếu đã tăng quá mạnh có thể không còn mức giá hấp dẫn. Ngược lại, cổ phiếu của doanh nghiệp tốt điều chỉnh vì biến động chung của thị trường có thể trở nên đáng nghiên cứu hơn.

Tiếp theo là triển vọng lợi nhuận. Thông tin báo cáo tài chính, đơn hàng, kế hoạch mở rộng sản xuất hoặc thay đổi chi phí vốn có thể giúp nhà đầu tư đánh giá mức độ cải thiện thực tế của doanh nghiệp.

Cuối cùng là diễn biến thị trường và khả năng quản trị vốn. Thay vì giải ngân toàn bộ chỉ vì bước vào một tháng được kỳ vọng tăng giá, nhà đầu tư có thể xây dựng danh sách cổ phiếu theo dõi, xác định vùng định giá và phân bổ vốn theo kế hoạch.

Thời điểm mua cổ phiếu tốt không nhất thiết nằm ở tháng 1, tháng 4 hay cuối năm, mà xuất hiện khi triển vọng doanh nghiệp, mức định giá và khả năng chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư phù hợp với nhau. Các yếu tố mùa vụ chỉ nên là thông tin tham khảo, không phải căn cứ duy nhất để quyết định giải ngân.