Khởi nghiệp với 4 triệu đồng và chiếc bếp gas cũ, cô gái 9X gây dựng chuỗi 5 quán chay

Rời công việc văn phòng, khởi nghiệp với chiếc bếp gas cũ

Từ một quán ăn nhỏ nằm gần khu ký túc xá sinh viên, Nguyễn Thị Hằng Thị (sinh năm 1993) đã từng bước phát triển thương hiệu ẩm thực chay Hằng Thiện với 5 cơ sở kinh doanh. Ít ai biết rằng, trước khi xây dựng được chuỗi quán này, cô từng bắt đầu hành trình khởi nghiệp với số tiền tiết kiệm khoảng 4 triệu đồng, một chiếc bếp gas cũ cùng những vật dụng nấu nướng được gia đình gửi từ quê lên.

Năm 2018, sau khi tốt nghiệp đại học và trải qua một số công việc văn phòng, Hằng Thị quyết định chuyển sang kinh doanh ẩm thực chay. Ý tưởng này xuất phát từ thời sinh viên tại khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM, nơi cô nhận thấy các quán ăn chay có thực đơn phù hợp với người trẻ còn tương đối hạn chế. Nhiều suất cơm chay bình dân sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, trong khi rau củ tươi chưa thực sự đa dạng. Từ nhu cầu của bản thân, cô bắt đầu nghĩ đến việc mở một quán ăn có mức giá dễ tiếp cận nhưng vẫn chú trọng nguyên liệu và hương vị.

Tuy nhiên, quyết định rời công việc văn phòng để khởi nghiệp không nhận được sự ủng hộ ngay từ đầu của gia đình. Khi ấy, Hằng Thị chưa có kinh nghiệm quản lý quán ăn, khả năng nấu nướng cũng chưa thực sự thành thạo, trong khi số tiền tích lũy chỉ khoảng 4 triệu đồng. Để hiện thực hóa kế hoạch, cô vay thêm hơn 60 triệu đồng từ người quen rồi thuê một căn nhà trọ cũ gần khu ký túc xá làm địa điểm kinh doanh.

Mặt bằng đầu tiên không có nhiều lợi thế khi nằm trên tuyến đường ít người qua lại, lối vào còn gồ ghề và trước đó từng có một quán cà phê phải sang nhượng vì vắng khách. Thấy cô gái trẻ gặp khó khăn, chủ nhà đồng ý giảm tiền thuê xuống còn 2,5 triệu đồng mỗi tháng trong nửa năm đầu, giúp cô giảm bớt phần nào áp lực chi phí cố định.

Biết con gái quyết tâm theo đuổi công việc mới, bố mẹ Hằng Thị gửi từ Gia Lai lên một chiếc bếp gas cũ, một con dao và một số vật dụng nhà bếp. Do không đủ tiền đầu tư nội thất, cô tận dụng những món đồ đã qua sử dụng để trang trí quán, từ bàn ghế, chén bát mua lại với giá rẻ đến những tấm chiếu trúc cũ làm rèm và các mảnh xốp được cắt thành hình hoa sen.

Quán ăn đầu tiên vì thế mang dáng vẻ đơn sơ, nhưng cũng là nơi Hằng Thị bắt đầu học cách vận hành một cơ sở kinh doanh thực tế. Từ lựa chọn nguyên liệu, chế biến món ăn đến phục vụ khách hàng và tính toán chi phí, hầu hết công việc đều do cô tự thực hiện trong giai đoạn đầu.

Khó khăn lớn nhất của Hằng Thị không chỉ nằm ở nguồn vốn mà còn ở việc thiếu kinh nghiệm kinh doanh ẩm thực. Mỗi ngày, cô thường thức dậy từ 4 giờ sáng để đến chợ đầu mối lựa chọn rau củ, sau đó tự vận chuyển nguyên liệu về quán và chuẩn bị các món ăn. Có lần gặp va quẹt xe trên đường khiến rau củ đổ xuống đất, cô phải nhặt lại từng bó để tiếp tục công việc.

Do chưa nắm rõ nhu cầu của khách hàng, Hằng Thị nhiều lần nhập nguyên liệu quá số lượng cần thiết hoặc mua phải thực phẩm không đạt yêu cầu, dẫn đến hao hụt chi phí. Trong khi đó, lượng khách đến quán chưa ổn định, buộc cô phải liên tục điều chỉnh giá bán và cách phục vụ để thu hút người ăn. Có thời điểm, việc giảm giá và bán với biên lợi nhuận thấp khiến nguồn vốn ngày càng thu hẹp, thậm chí cô chỉ còn hơn 200.000 đồng trong túi, không đủ để chuẩn bị nguyên liệu cho ngày hôm sau.

Áp lực tài chính cùng những ngày quán vắng khách từng khiến cô nhiều lần nghĩ đến việc dừng lại. Tuy nhiên, thay vì tiếp tục duy trì cách làm cũ, Hằng Thị bắt đầu nhìn nhận lại chất lượng món ăn và nhận ra rằng thực đơn của mình chưa đủ hấp dẫn để giữ chân khách hàng. Những nồi lẩu chay đầu tiên còn khá đơn giản, chủ yếu là rau củ, chưa tạo được hương vị khác biệt so với các lựa chọn sẵn có trên thị trường.

Từ thực tế đó, cô dành thêm thời gian nghiên cứu công thức, thử nghiệm cách kết hợp rau, nấm, đậu hũ và các loại gia vị để tạo ra món ăn phù hợp với khẩu vị nhiều nhóm khách hàng. Thay vì phụ thuộc quá nhiều vào thực phẩm chay chế biến sẵn, Hằng Thị lựa chọn tăng tỷ lệ rau củ tươi và chú trọng cách chế biến nhằm tạo ra hương vị riêng cho quán.

Quá trình điều chỉnh không mang lại kết quả ngay lập tức, nhưng từng bước giúp chất lượng món ăn ổn định hơn. Sau khoảng 4 tháng hoạt động, quán bắt đầu có lượng khách quen, các đơn hàng mang đi tăng dần và số khách đến ăn vào ngày rằm, mùng 1 cũng đông hơn. Nhờ hoạt động kinh doanh cải thiện, Hằng Thị cho biết đã trả hết khoản vay ban đầu ngay trong năm đầu tiên khởi nghiệp.

Từ trải nghiệm này, cô nhận ra rằng việc kinh doanh quán ăn không chỉ cần đam mê mà còn phải hiểu khách hàng, kiểm soát lượng nguyên liệu nhập vào và liên tục cải thiện sản phẩm. Đặc biệt, với mô hình có giá bán bình dân, việc hạn chế lãng phí thực phẩm và duy trì chất lượng món ăn là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.

Từ quán chay bình dân đến chuỗi 5 cơ sở và cộng đồng khởi nghiệp

Khi cơ sở đầu tiên dần ổn định, Nguyễn Thị Hằng Thị bắt đầu tính đến việc mở rộng hoạt động kinh doanh. Từ mô hình quán cơm chay ban đầu, cô chuyển hướng phát triển buffet và lẩu chay với mức giá bình dân, khoảng trên dưới 40.000 đồng mỗi phần theo thông tin được chia sẻ trong bài nguồn, nhằm tiếp cận nhóm khách hàng trẻ, đặc biệt là sinh viên và người có thu nhập vừa phải.

Mô hình buffet sử dụng các nguyên liệu quen thuộc như rau, nấm và đậu hũ giúp khách hàng có thêm lựa chọn trong bữa ăn, đồng thời tạo sự khác biệt so với hình thức bán cơm chay theo suất truyền thống. Bên cạnh món ăn, Hằng Thị cũng chú trọng xây dựng không gian quán theo phong cách giản dị, sử dụng cây xanh, ánh sáng ấm và âm nhạc nhẹ nhàng để tạo cảm giác thư giãn cho thực khách.

Sau vài năm phát triển, hệ thống Hằng Thiện được giới thiệu đã mở rộng lên 5 cơ sở tại TP.HCM, Bình Dương và Đà Lạt theo cách gọi địa danh tại thời điểm bài nguồn ghi nhận. Việc phát triển từ một quán ăn nhỏ thành chuỗi nhiều điểm bán cho thấy hoạt động kinh doanh đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm ban đầu, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý nhân sự, kiểm soát chất lượng nguyên liệu và duy trì sự đồng nhất trong phục vụ.

Đối với ngành ẩm thực, mở thêm chi nhánh không đơn thuần là tăng số lượng cửa hàng mà còn đòi hỏi khả năng tổ chức vận hành và quản lý chi phí hiệu quả. Mỗi cơ sở mới đều phát sinh các khoản đầu tư về mặt bằng, thiết bị, nhân sự và nguồn hàng, trong khi chất lượng món ăn cần được duy trì để bảo đảm trải nghiệm của khách hàng. Đây cũng là những bài toán mà người khởi nghiệp phải tính đến nếu muốn phát triển mô hình kinh doanh lâu dài.

Bên cạnh hoạt động tại các quán ăn, Hằng Thị còn xây dựng cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh ẩm thực chay. Từ một nhóm Facebook ban đầu được lập để ghi lại hành trình cá nhân, cô phát triển cộng đồng “Học mở quán chay”, thu hút hàng nghìn thành viên quan tâm đến việc chế biến món ăn và khởi nghiệp trong lĩnh vực này.

Thông qua cộng đồng, cô chia sẻ những kinh nghiệm tích lũy trong quá trình vận hành quán, từ lựa chọn nguyên liệu, xây dựng thực đơn, chụp ảnh món ăn đến bán hàng trực tuyến và tổ chức hoạt động kinh doanh quy mô nhỏ. Những nội dung này hướng đến cả người muốn mở cửa hàng lẫn những người chỉ có điều kiện bắt đầu bằng hình thức bán đồ ăn tại nhà.

Theo chia sẻ của Hằng Thị, một số thành viên sau khi tham gia cộng đồng đã thử sức với mô hình kinh doanh riêng, trong đó có những phụ nữ lựa chọn bán món chay trực tuyến để phù hợp với điều kiện gia đình. Việc chia sẻ kinh nghiệm vì thế trở thành một hoạt động song hành với quá trình phát triển thương hiệu Hằng Thiện.

Nhìn lại hành trình từ năm 2018, điểm đáng chú ý trong câu chuyện khởi nghiệp của Nguyễn Thị Hằng Thị không chỉ là số vốn tiết kiệm ban đầu ít ỏi hay chiếc bếp gas cũ được bố mẹ gửi lên, mà còn là quá trình điều chỉnh mô hình kinh doanh sau những tháng đầu gặp khó khăn. Từ việc tự đi chợ, nấu ăn và phục vụ khách, cô từng bước cải thiện công thức, xây dựng lượng khách quen rồi mở rộng sang mô hình buffet và lẩu chay.

Từ một căn nhà trọ cũ gần khu ký túc xá, Hằng Thị đã phát triển thương hiệu ẩm thực chay theo hướng phục vụ nhóm khách hàng phổ thông và xây dựng cộng đồng những người quan tâm đến kinh doanh món chay. Hành trình ấy cho thấy một ý tưởng khởi nghiệp xuất phát từ nhu cầu rất gần gũi có thể trở thành hoạt động kinh doanh thực tế khi người sáng lập biết lắng nghe khách hàng, kiểm soát chi phí và liên tục hoàn thiện sản phẩm.