Hà Nội lấy “3 cứng” làm nền tảng phát triển nhà ở giai đoạn mới

Hà Nội đang từng bước nâng chuẩn phát triển nhà ở theo hướng bền vững, đồng bộ và dài hạn. Định hướng này được khẳng định trong Nghị quyết điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở thành phố Hà Nội giai đoạn 2021–2030 vừa được HĐND thành phố thông qua tại Kỳ họp thứ 31.

Theo nghị quyết, thành phố tập trung rà soát, xóa bỏ nhà ở tạm, nhà ở thiếu kiên cố. Ngoài ra, giảm tối đa nhà ở bán kiên cố, đặc biệt tại khu vực nông thôn và các địa bàn còn khó khăn. Hà Nội tiếp tục hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo, các đối tượng yếu thế để xây dựng, sửa chữa và nâng cấp nhà ở xuống cấp theo tiêu chí “3 cứng”, phù hợp điều kiện thực tiễn từng địa phương. Đây được xem là bước đi căn cơ nhằm nâng cao chất lượng sống tối thiểu cho người dân, tạo nền tảng để triển khai các mục tiêu phát triển nhà ở ở tầm cao hơn.

Quang cảnh kỳ họp.

Trên cơ sở đó, nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ nhà ở kiên cố và bán kiên cố trên toàn địa bàn thành phố, bao gồm cả khu vực đô thị và nông thôn đạt 100%, không còn nhà ở thiếu kiên cố và nhà ở đơn sơ.

Kiểm soát hạ tầng khu vực nội đô lịch sử, tái thiết đô thị gắn với an sinh

Từ nền tảng nâng chuẩn chất lượng nhà ở, Hà Nội xác định rõ định hướng kiểm soát phát triển tại khu vực nội đô lịch sử. Theo nghị quyết, thành phố hạn chế tối đa phát triển nhà chung cư trong các dự án đầu tư xây dựng mới nhà ở thương mại và nhà ở xã hội tại khu vực này, trừ các dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ và nhà ở tái định cư.

Mục tiêu là hạn chế gia tăng dân số cơ học, giảm áp lực lên hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, từng bước cải thiện chất lượng không gian sống tại khu vực lõi đô thị. Cùng với đó, thành phố đẩy mạnh cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị hiện hữu, trọng tâm là các khu chung cư cũ đã xuống cấp với tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Giai đoạn 2026–2030, Hà Nội phấn đấu hoàn thành cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ đã có kết luận kiểm định thuộc diện phải phá dỡ với khoảng 1,5 triệu m² sàn nhà ở, tương ứng khoảng 20.000 căn hộ. Đến năm 2035, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành cải tạo, chỉnh trang và tái thiết toàn bộ 2.160 nhà chung cư trên địa bàn.

Nâng mạnh chỉ tiêu diện tích nhà ở bình quân

Cùng với yêu cầu nâng cao chất lượng, Nghị quyết điều chỉnh đáng kể các chỉ tiêu về quy mô và diện tích nhà ở. Giai đoạn 2021–2030, Hà Nội phấn đấu phát triển khoảng 255 triệu m² sàn nhà ở, tương đương hơn 1,82 triệu căn nhà, nâng diện tích nhà ở bình quân toàn thành phố lên tối thiểu 40 m² sàn/người.

So với mục tiêu 32 m²/người theo Quyết định số 3627/QĐ-UBND ban hành năm 2022, mức điều chỉnh này phản ánh sự thay đổi trong dự báo GRDP, dân số đến năm 2030 theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Giai đoạn 2031–2035, thành phố dự kiến hoàn thành thêm khoảng 127,5 triệu m² sàn nhà ở, nâng diện tích nhà ở bình quân lên tối thiểu 45 m² sàn/người.

Bên cạnh đó, chỉ tiêu diện tích sàn nhà ở tối thiểu cũng được điều chỉnh. Đến năm 2030, diện tích sàn nhà ở tối thiểu trên địa bàn toàn thành phố đạt 8 m²/người, phù hợp với tiêu chuẩn nhà ở xã hội cho thuê do cá nhân đầu tư xây dựng theo quy định hiện hành.

Mở rộng mạnh mẽ nhà ở xã hội và nhà ở đa mục tiêu

Một trọng tâm lớn của nghị quyết là mở rộng quỹ nhà ở xã hội và phát triển mô hình nhà ở đa mục tiêu. Giai đoạn 2021–2030, Hà Nội phấn đấu phát triển tối thiểu 144.000 căn nhà ở xã hội, trong đó khoảng 24.000 căn giai đoạn 2021–2025 và ít nhất 120.000 căn giai đoạn 2026–2030. Tính chung đến năm 2035, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành tối thiểu 500.000 căn nhà ở xã hội.

Đáng chú ý, mục đích sử dụng nhà ở xã hội được đa dạng hóa theo hướng sử dụng đa mục tiêu, cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa nhà ở xã hội, nhà ở thương mại, nhà ở tái định cư phục vụ tái thiết đô thị, nhà ở công vụ và nhà ở xã hội cho thuê. Việc này được thực hiện thông qua Quỹ Đầu tư phát triển thành phố – đơn vị thực hiện chức năng Quỹ nhà ở quốc gia của Hà Nội theo quy định của Chính phủ.

Mặt khác, thành phố triển khai Đề án phát triển các khu đô thị đa mục tiêu nhằm điều tiết không gian đô thị, giãn dân khu vực nội đô lịch sử và tạo quỹ nhà ở quy mô lớn. Các khu đô thị này được quy hoạch theo mô hình phức hợp, tích hợp nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, nhà ở thương mại cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và không gian xanh, gắn với định hướng đô thị thông minh.

Theo nghị quyết, tất cả các dự án đầu tư xây dựng nhà ở và khu đô thị mới phải được quy hoạch, xây dựng theo hướng thông minh, văn minh, hiện đại. Phát triển nhà ở xanh, đô thị thông minh nhằm tăng cường ứng dụng công nghệ số và các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các khu đô thị, khu nhà ở phải được đầu tư đồng bộ hạ tầng xã hội như y tế, giáo dục, không gian sinh hoạt cộng đồng, cùng hạ tầng kỹ thuật gồm cấp thoát nước, xử lý nước thải tại chỗ, thu gom rác thải hiện đại, hệ thống đỗ xe thông minh, điểm sạc cho phương tiện sử dụng năng lượng sạch, chiếu sáng thông minh, cây xanh phù hợp và kết nối đồng bộ với không gian ngầm đô thị.

Với việc lấy tiêu chí “3 cứng” làm điểm xuất phát, đồng thời điều chỉnh mạnh mẽ về quy mô, chất lượng và cơ cấu nhà ở, Hà Nội kỳ vọng tạo lập nền tảng an sinh vững chắc, kiểm soát phát triển nội đô hợp lý và mở ra dư địa phát triển bền vững cho Thủ đô trong dài hạn.