Gần 290.000 tỷ đồng chờ đổ vào thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một chu kỳ tăng vốn lớn nhất trong nhiều năm trở lại đây. Sau giai đoạn doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng và trái phiếu, kênh huy động vốn cổ phần đang dần lấy lại vai trò quan trọng khi hàng loạt kế hoạch phát hành quy mô lớn được công bố trong năm 2026.

Theo dữ liệu từ FiinPro-X, tổng giá trị phát hành vốn cổ phần và IPO theo kế hoạch của các doanh nghiệp niêm yết tính đến cuối tháng 5 đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với năm trước và gấp 2,5 lần mức bình quân của 5 năm gần đây. Đây là quy mô huy động vốn lớn nhất kể từ giai đoạn thị trường bùng nổ năm 2021.

Tâm điểm của làn sóng tăng vốn năm nay thuộc về ngành ngân hàng. Các ngân hàng đang đồng loạt đẩy mạnh kế hoạch bổ sung vốn điều lệ nhằm đáp ứng yêu cầu an toàn vốn, mở rộng quy mô tín dụng và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới của nền kinh tế.

FiinPro-X ước tính tổng quy mô kế hoạch tăng vốn của nhóm ngân hàng lên tới khoảng 128.000 tỷ đồng, cao gấp hơn 7 lần năm 2025 và vượt xa mức trung bình nhiều năm trước. Nhiều ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, VPBank, HDBank, MBBank hay Nam A Bank đều đã công bố kế hoạch phát hành với quy mô đáng chú ý, trong đó phần lớn sử dụng hình thức phát hành riêng lẻ hoặc chào bán cho cổ đông hiện hữu.

Không chỉ ngân hàng, các công ty chứng khoán cũng đang tích cực huy động vốn để mở rộng năng lực tài chính. Nhóm dịch vụ tài chính được dự báo sẽ huy động khoảng 48.200 tỷ đồng trong năm nay, chủ yếu nhằm tăng nguồn lực cho hoạt động cho vay ký quỹ, đầu tư và bảo lãnh phát hành. Những cái tên như HSC hay VNDirect nằm trong nhóm có kế hoạch tăng vốn đáng chú ý nhất.

Ở lĩnh vực bất động sản, quy mô phát hành dự kiến đạt gần 37.300 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều doanh nghiệp đang tìm cách cải thiện năng lực tài chính, tái cơ cấu bảng cân đối kế toán và chuẩn bị nguồn lực cho các dự án mới sau giai đoạn thị trường gặp nhiều khó khăn.

Song song với hoạt động tăng vốn, thị trường IPO tiếp tục ghi nhận sự hiện diện ngày càng lớn của khu vực tư nhân. Tổng giá trị IPO theo kế hoạch trong năm 2026 được ước tính khoảng 22.400 tỷ đồng. Dù thấp hơn năm trước, cơ cấu thị trường đang có sự thay đổi đáng chú ý khi các thương vụ mới chủ yếu đến từ doanh nghiệp tư nhân thay vì quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước như các giai đoạn trước.

Một số kế hoạch IPO đáng chú ý thuộc lĩnh vực chứng khoán như LPBS hay KAFI, trong khi Điện Máy Xanh là một trong số ít doanh nghiệp tiêu dùng đang chuẩn bị niêm yết. Điều này cho thấy thị trường IPO vẫn đang phục hồi theo hướng chọn lọc thay vì bước vào một chu kỳ bùng nổ diện rộng.

Tuy nhiên, phía sau câu chuyện tăng vốn là bài toán hấp thụ nguồn cung đang được nhiều nhà đầu tư quan tâm. Khoảng 70% lượng phát hành theo kế hoạch hiện vẫn chưa được thực hiện, đồng nghĩa một lượng lớn cổ phiếu mới có thể xuất hiện trên thị trường trong nửa cuối năm.

Theo ước tính của FiinPro-X, tổng lượng cổ phiếu phát hành mới trong năm 2026, bao gồm cả phát hành tăng vốn và chia tách cổ phiếu, có thể đạt khoảng 48,2 tỷ đơn vị, tăng 26% so với năm trước và tương đương hơn 17% lượng cổ phiếu đang lưu hành trên thị trường. Đây là mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Đáng chú ý, lượng cổ phiếu phát hành nhằm mục đích tăng vốn dự kiến vượt 19,4 tỷ đơn vị, tăng gần gấp đôi so với năm 2025. Điều này phản ánh nhu cầu vốn rất lớn của doanh nghiệp nhưng đồng thời cũng làm gia tăng nguy cơ pha loãng đối với cổ đông hiện hữu.

Trong điều kiện thanh khoản thị trường chưa thực sự bứt phá, khối ngoại vẫn duy trì xu hướng bán ròng và tăng trưởng lợi nhuận giữa các nhóm ngành có sự phân hóa rõ nét, nguồn cung cổ phiếu mới quy mô lớn có thể tạo thêm áp lực lên mặt bằng định giá.

Dù vậy, ở góc độ dài hạn, làn sóng tăng vốn cũng phản ánh sự phục hồi của chức năng huy động vốn trên thị trường chứng khoán. Nếu dòng vốn mới được sử dụng hiệu quả để mở rộng hoạt động kinh doanh, nâng cao năng lực tài chính và cải thiện tăng trưởng lợi nhuận, áp lực pha loãng có thể được bù đắp bằng giá trị gia tăng trong tương lai.

Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào quy mô phát hành, nhà đầu tư sẽ ngày càng quan tâm hơn đến chất lượng của các kế hoạch tăng vốn, mục đích sử dụng nguồn tiền huy động và khả năng chuyển hóa vốn mới thành tăng trưởng lợi nhuận trong những năm tới.