Nhóm cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước đồng loạt tăng, thị trường chú ý Quyết định 40

Nhóm cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước trở thành tâm điểm của thị trường trong phiên sáng 7/8 khi đồng loạt tăng mạnh, qua đó giúp VN-Index thu hẹp đà giảm sau khi chịu áp lực từ nhóm Vingroup. Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg về tiêu chí phân loại doanh nghiệp để thực hiện cơ cấu lại vốn nhà nước vừa được ban hành và bắt đầu có hiệu lực.

Đầu phiên sáng, GVR và BCM cùng tăng hết biên độ. Nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn khác cũng ghi nhận diễn biến tích cực như GAS tăng 5,3%, VGI tăng 4,6%, BSR tăng 4,2%, PLX tăng 3,4% và BID tăng 1,5%. Thanh khoản cải thiện mạnh đưa BSR, GAS và GVR vào nhóm cổ phiếu có giá trị giao dịch lớn nhất thị trường.

Một trong những thông tin được giới đầu tư quan tâm là Quyết định 40/2026/QĐ-TTg do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký ngày 5/8, quy định tiêu chí phân loại doanh nghiệp để thực hiện cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước. Quyết định tạo cơ sở để các cơ quan đại diện chủ sở hữu xây dựng kế hoạch sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước theo từng nhóm ngành, lĩnh vực.

Theo Quyết định, Nhà nước tiếp tục nắm giữ 100% vốn điều lệ tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực độc quyền tự nhiên; cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích thiết yếu; doanh nghiệp khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; doanh nghiệp xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm quốc gia về giao thông, thủy lợi, năng lượng, hạ tầng số; doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao và các lĩnh vực then chốt, thiết yếu của nền kinh tế.

Đối với nhóm doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược nhưng có thể huy động thêm nguồn lực xã hội, Nhà nước thực hiện sắp xếp, cơ cấu lại vốn theo hướng nắm giữ từ 65% vốn điều lệ trở lên. Danh mục này gồm quản lý, khai thác cảng hàng không, sân bay; quản lý bến cảng tại cảng biển đặc biệt; khai thác khoáng sản quy mô lớn; tài chính, ngân hàng; cơ khí chế tạo; cấp nước sạch và thoát nước đô thị, nông thôn cùng một số lĩnh vực thiết yếu khác.

Nhóm doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 65% vốn điều lệ bao gồm các đầu mối nhập khẩu xăng dầu có thị phần từ 30% trở lên, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông có tầm quan trọng đặc biệt đối với hạ tầng viễn thông quốc gia và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò, đánh giá trữ lượng khoáng sản, trừ dầu khí.

Quyết định cũng bổ sung tiêu chí xem xét đối với một số doanh nghiệp chưa thuộc các nhóm ngành nêu trên, như doanh nghiệp sản xuất xi măng có thị phần từ 30% trở lên tại địa bàn trọng yếu về quốc phòng, an ninh; doanh nghiệp có doanh thu từ hoạt động công ích chiếm từ 50% tổng doanh thu trong ba năm liên tiếp; doanh nghiệp có giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc, thương hiệu quốc gia hoặc thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của ngành và địa phương.

Đáng chú ý, đối với các doanh nghiệp không thuộc tiêu chí phân loại, Quyết định định hướng Nhà nước không tiếp tục nắm giữ vốn, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác. Với doanh nghiệp mà Nhà nước đang nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống, quyền đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước sẽ được chuyển giao cho doanh nghiệp có chức năng đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước hoặc doanh nghiệp nhà nước cùng ngành để quản lý, đầu tư phát triển, tái cơ cấu hoặc thực hiện thoái vốn theo quy định.

Theo Quyết định 40/2026/QĐ-TTg, việc cơ cấu lại vốn nhà nước hướng tới nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, đồng thời hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải, thất thoát vốn và tài sản nhà nước. Đây cũng là căn cứ để các cơ quan đại diện chủ sở hữu xây dựng kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước trong giai đoạn tới.