Đà Nẵng: Xã hơn 124 km2 tiến gần bước lên phường, định hình đô thị công nghiệp - logistics phía Nam

Núi Thành (Đà Nẵng) tiến gần bước lên phường

Xã Núi Thành (TP. Đà Nẵng) hiện nay được hình thành trên cơ sở sáp nhập thị trấn Núi Thành cùng các xã Tam Quang, Tam Nghĩa, Tam Hiệp và Tam Giang trước đây theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025. Đơn vị hành chính mới chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025.

Sau sáp nhập, Núi Thành có địa bàn rộng từ khu trung tâm đô thị cũ đến các khu công nghiệp, sân bay, cảng biển và vùng ven biển phía Nam TP. Đà Nẵng.

Đến năm 2026, địa phương bắt đầu hoàn thiện Đề án thành lập phường Núi Thành trên cơ sở giữ nguyên toàn bộ diện tích và địa giới hành chính hiện hữu.

Theo hồ sơ cập nhật được chính quyền địa phương công bố, Núi Thành có diện tích tự nhiên khoảng 124,76 km2, dân số hơn 70.000 người. Tỷ lệ dân số đô thị được xác định ở mức 100%.

Các chỉ số kinh tế cũng cho thấy cơ cấu của địa phương đã chuyển khá xa mô hình một xã nông nghiệp truyền thống. Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp đạt 80,44%, trong khi công nghiệp - xây dựng và dịch vụ chiếm 97,72% cơ cấu kinh tế. Tổng thu ngân sách năm 2025 khoảng 441 tỷ đồng, bằng 126,72% dự toán.

Ngày 9/6, HĐND xã Núi Thành thông qua hồ sơ Đề án thành lập phường trên cơ sở nguyên trạng xã hiện hữu. Trước đó, quá trình lấy ý kiến ghi nhận 15.571/19.526 hộ gia đình tham gia và thống nhất với chủ trương.

Đến ngày 29/6, HĐND TP. Đà Nẵng tiếp tục thông qua Nghị quyết số 42/NQ-HĐND, tán thành chủ trương thành lập 10 phường gồm Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà, Đại Lộc, Điện Bàn Tây, Chiên Đàn, Núi Thành, Tam Anh, Nam Phước và Thăng Bình. Các phường được đề xuất hình thành trên cơ sở giữ nguyên địa giới của các xã cùng tên.

Song song với hồ sơ hành chính, Núi Thành cũng đã tổ chức lại các đơn vị dân cư. Từ 31 thôn trước đây, địa phương đã sắp xếp còn 19 thôn và dự kiến chuyển thành 19 tổ dân phố nếu phường Núi Thành được thành lập.

Như vậy, quá trình chuyển đổi đã đi qua các bước lấy ý kiến, thông qua chủ trương ở cấp xã và thành phố, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các thủ tục theo quy định.

Phân vai 5 không gian phát triển phía Nam

Việc chuyển từ xã sang phường diễn ra trong bối cảnh Núi Thành đang được xác định là một trong những địa bàn công nghiệp - dịch vụ quan trọng ở cực Nam TP. Đà Nẵng. Địa phương nằm trong Khu kinh tế mở Chu Lai và có mạng hạ tầng gồm Quốc lộ 1A, cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, đường sắt Bắc - Nam, đường ven biển Võ Chí Công, sân bay Chu Lai và hệ thống cảng Chu Lai - Kỳ Hà.

Hiện Núi Thành có 7 khu công nghiệp được quy hoạch, trong đó 5 khu đang hoạt động, cùng 2 cụm công nghiệp. Đây cũng là khu vực tập trung công nghiệp ô tô, công nghiệp hỗ trợ, logistics và các hoạt động sản xuất gắn với cảng biển, sân bay.

Trên nền tảng đó, định hướng đến năm 2050 nghiên cứu tổ chức Núi Thành theo mô hình đô thị đa chức năng, kế thừa lợi thế của 5 đơn vị hành chính trước sáp nhập.

Khu vực thị trấn Núi Thành cũ tiếp tục giữ vai trò trung tâm hành chính, thương mại và dịch vụ. Đây là vùng tập trung dân cư và hoạt động đô thị hiện hữu, được định hướng chỉnh trang hạ tầng, nâng chất lượng dịch vụ công và không gian sống.

Tam Hiệp được xác định theo hướng công nghiệp - logistics. Khu vực này gắn với hệ thống cảng biển và các khu công nghiệp, phù hợp để phát triển kho bãi, vận tải, sản xuất và hậu cần.

Trong khi đó, Tam Nghĩa được định hướng thiên về dịch vụ sân bay, kho vận và quỹ đất dự trữ phát triển. Phương án dài hạn còn đề cập chức năng ga hàng hóa đường sắt tốc độ cao, qua đó tạo khả năng kết nối hàng không, đường sắt và đường bộ nếu các dự án hạ tầng liên quan được triển khai.

Ở phía biển, Tam Quang và Tam Giang được định hướng phát triển kinh tế biển, cảng cá, dịch vụ hậu cần nghề cá và đô thị ven biển. Riêng Tam Quang còn gắn với định hướng phát triển năng lượng và khí điện.

Đi cùng quá trình đó là yêu cầu chỉnh trang các khu dân cư hiện hữu, từ giao thông, vỉa hè, chiếu sáng đến cây xanh, thoát nước và không gian công cộng. Việc chuyển sang mô hình phường cũng kéo theo yêu cầu cao hơn về quản lý xây dựng, đất đai, hạ tầng và số hóa dữ liệu đô thị.

Với quy mô dân số hơn 70.000 người, nền kinh tế đã chuyển mạnh sang công nghiệp - dịch vụ cùng hệ thống sân bay, cảng biển và khu công nghiệp tập trung, Núi Thành đang có nền tảng khác đáng kể so với mô hình xã trước đây.

Nếu đề án được cấp có thẩm quyền thông qua, bước chuyển thành phường sẽ diễn ra song song với quá trình tổ chức lại không gian phát triển, trong đó công nghiệp, logistics, dịch vụ hàng không và kinh tế biển tiếp tục là những chức năng chủ đạo của khu vực phía Nam Đà Nẵng.