Phường hơn 130 km2 của Đồng Nai xác định vị thế đô thị trung tâm nhờ sân bay lớn

Từ trung tâm huyện cũ đến lõi đô thị sân bay của Đồng Nai

Từ ngày 30/4/2026, trong sự kiện Đồng Nai lên thành phố, xã Long Thành cũng chính thức chuyển thành phường theo Nghị quyết 237/NQ-UBTVQH16. Trước đó, địa bàn này được hình thành sau khi sáp nhập thị trấn Long Thành cùng các xã Bình Sơn, Lộc An và Long An. Phường hiện có diện tích khoảng 130,12 km2. Hồ sơ xây dựng đề án thành lập phường hồi tháng 3/2026 ghi nhận dân số 95.992 người, trong đó dân số đô thị hơn 48.200 người.

Điểm khác biệt của Long Thành so với nhiều đô thị mới khác nằm ở việc địa bàn vừa bao gồm khu trung tâm dân cư hiện hữu, vừa chứa phần lớn không gian Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Sân bay được quy hoạch trên diện tích khoảng 5.000 ha, tổng mức đầu tư toàn bộ dự án khoảng 16 tỷ USD. Khi hoàn thiện cả ba giai đoạn, công suất thiết kế đạt 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm; riêng giai đoạn 1 đạt 25 triệu khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa.

Quy mô này đang tạo ra nhu cầu mới về nhà ở, thương mại, lưu trú, logistics, giao thông và các dịch vụ hỗ trợ hàng không quanh khu vực sân bay.

Tháng 11/2025, UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung thị trấn Long Thành trước đây. Hai ô đất ở dự án rộng 25,3 ha và 41,5 ha được nâng chiều cao xây dựng tối đa lên 25 tầng, thay cho mức 2-4 tầng và 3-4 tầng trước đó.

Quy hoạch đồng thời bổ sung 1-2 tầng hầm tại hai ô đất này và khu đất thương mại - dịch vụ rộng 5,8 ha. Đây là thay đổi đáng kể về chỉ tiêu không gian tại khu vực vốn trước đây chủ yếu phát triển thấp tầng. Tuy nhiên, việc điều chỉnh quy hoạch mới mở khả năng xây dựng công trình cao hơn, không đồng nghĩa các tòa nhà 25 tầng đã được cấp phép hoặc triển khai.

Ở quy mô lớn hơn, tháng 5/2026, thành phố Đồng Nai phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 khu đô thị mới tại cửa ngõ phía Tây sân bay Long Thành.

Khu vực nghiên cứu rộng khoảng 6.318 ha, trải trên một phần phường Long Thành cùng các xã Long Phước và Phước Thái. Phía Bắc giáp cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, phía Nam giáp cao tốc Bến Lức - Long Thành, phía Đông giáp sân bay và phía Tây hướng về khu vực Nhơn Trạch - Phước An.

Mục tiêu đặt ra là khai thác lợi thế từ sân bay và hệ thống giao thông vùng để hình thành không gian đô thị, thương mại - dịch vụ - tài chính, du lịch và các khu chức năng mới; đồng thời kết nối với Vành đai 3, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và hệ thống đường sắt hướng tới sân bay.

Song song với việc lập quy hoạch, quỹ đất cho các dự án đô thị - thương mại - dịch vụ tại Long Thành cũng bắt đầu được chuẩn bị. Ngày 3/9/2026, UBND phường Long Thành ban hành quyết định thu hồi đất của Tổng công ty Cao su Đồng Nai để thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tạo quỹ đất sạch phục vụ đấu giá.

Trong đó, một khu đất thuộc Khu 3, các phân khu I và II của khu tái định cư Bình Sơn cũ có diện tích khoảng 170 ha. Một khu khác thuộc phần còn lại của Khu 1, phân khu A, có diện tích khoảng 179,62 ha. Ngoài ra, hệ thống văn bản địa phương còn ghi nhận phần còn lại của Khu 4 rộng khoảng 55 ha.

Cao tốc và metro tạo khung kết nối cho đô thị sân bay

Không gian đô thị quanh Long Thành được đặt trong một mạng giao thông có mật độ cao. Ngay tại sân bay, các tuyến T1 và T2 kết nối với Quốc lộ 51 và cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Khu vực còn liên quan trực tiếp đến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đường 25B, 25C, ĐT.769 cùng các tuyến giao thông đang tiếp tục được mở rộng.

Một cấu phần đáng chú ý khác là dự án kéo dài tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính thành phố Đồng Nai và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Theo phương án đầu tư hiện nay, tuyến dài khoảng 43,5 km, tổng vốn dự kiến khoảng 65.574 tỷ đồng, tốc độ thiết kế tối đa 120 km/h. Trong đó, đoạn từ ga Suối Tiên tới trung tâm hành chính thành phố dài khoảng 7,1 km và đoạn tiếp tục tới sân bay Long Thành dài khoảng 36,4 km.

Tuyến dự kiến đi qua phường Long Thành, đồng thời bố trí các nhà ga tại những đầu mối giao thông và khu vực có khả năng phát triển theo mô hình TOD.

Cuối tháng 8/2026, dự án đã bắt đầu các công việc liên quan đến thu hồi đất tại một số địa bàn. Riêng tại Long Thành, địa phương đã có thông báo thu hồi hơn 45.000 m2 đất của 82 trường hợp để phục vụ dự án. HĐND tỉnh cũng đã thông qua chủ trương đầu tư và tiếp tục điều chỉnh một số nội dung của dự án trong tháng 9/2026.

Khi đặt cùng sân bay, mạng cao tốc và các tuyến đường trục, dự án đường sắt đô thị cho thấy Long Thành đang được tổ chức theo một cấu trúc không còn chỉ là trung tâm dân cư nằm bên Quốc lộ 51 mà trở thành điểm giao giữa nhiều loại hình giao thông.

Dù các dự án đô thị và dịch vụ còn phụ thuộc vào tiến độ quy hoạch chi tiết, đầu tư hạ tầng và khả năng khai thác thực tế của sân bay, các quyết định được ban hành trong hơn một năm qua đã bước đầu xác lập vai trò mới của Long Thành.