Công trình tâm linh cao 41m giữa “làng đại gia” miền Bắc: Khuôn viên rộng 10ha, kiến trúc bề thế

Nhắc đến những ngôi làng giàu có ở đồng bằng Bắc Bộ, làng Mẹo từ lâu được nhiều người biết đến bởi những ngôi biệt thự quy mô lớn và hoạt động kinh doanh phát triển. Tuy nhiên, bên cạnh diện mạo khang trang của một vùng quê trù phú, nơi đây còn có một công trình tâm linh đặc biệt, nổi bật với kiến trúc đồ sộ, những chi tiết chạm khắc công phu và câu chuyện gắn với lịch sử hình thành của làng.

Đó là lăng mộ Đức tổ Hoằng Nghị Đại Vương, tọa lạc tại làng Phương La, thường gọi là làng Mẹo, thuộc xã Thái Phương, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình trước đây, nay thuộc tỉnh Hưng Yên. Công trình được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 10ha, với chiều cao khoảng 41m, trở thành điểm nhấn kiến trúc nổi bật giữa không gian làng quê.

Không chỉ gây chú ý bởi quy mô, công trình còn gắn với tâm huyết của doanh nhân Trần Văn Sen, người dành nhiều năm tìm hiểu, nghiên cứu và đầu tư xây dựng nhằm gìn giữ không gian thờ tự vị tổ được người dân địa phương tôn kính.

Từ ngôi đền cổ đến công trình tâm linh quy mô 10ha

Làng Phương La, còn được biết đến với tên gọi làng Mẹo, là một trong những làng nghề truyền thống nổi tiếng của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Trải qua nhiều thế hệ, nghề dệt cùng các hoạt động sản xuất, kinh doanh đã góp phần tạo nên sự phát triển kinh tế của địa phương, khiến ngôi làng được nhắc đến với những biệt danh như “làng tỷ phú” hay “làng đại gia”.

Giữa không gian ấy, khu vực đền Nhà Ông từ lâu giữ vị trí quan trọng trong đời sống tín ngưỡng của người dân. Theo truyền thống địa phương, đây là nơi thờ Đức tổ Hoằng Nghị Đại Vương, tức ông Trần Hoằng Nghị, người được tôn vinh vì có công truyền dạy nghề trồng dâu, nuôi tằm và dệt cửi cho dân làng.

Một số tư liệu và truyền thuyết địa phương còn cho rằng ông Trần Hoằng Nghị là thân phụ của Thái sư Trần Thủ Độ, nhân vật có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành vương triều Trần. Tuy nhiên, mối quan hệ này vẫn là vấn đề cần được xem xét trên cơ sở nghiên cứu sử liệu, vì vậy nên phân biệt giữa truyền thống thờ tự tại địa phương và những thông tin lịch sử đã được xác nhận.

Trên nền không gian tín ngưỡng có từ trước, doanh nhân Trần Văn Sen đã đầu tư xây dựng khu lăng mộ và đền thờ quy mô lớn nhằm tôn tạo nơi thờ phụng vị tổ của làng. Công trình mới được hình thành bao quanh khu vực mộ và đền cổ, tạo nên một quần thể kiến trúc có quy mô vượt xa không gian thờ tự ban đầu.

Theo các thông tin giới thiệu, ông Trần Văn Sen dành nhiều năm nghiên cứu, tham khảo ý kiến chuyên gia và mời kiến trúc sư nước ngoài tham gia thiết kế. Mục tiêu đặt ra không chỉ là xây dựng một công trình có quy mô lớn mà còn phải thể hiện được nét đặc trưng của kiến trúc truyền thống Việt Nam, đặc biệt là những yếu tố gắn với văn hóa thời Lý – Trần.

Quá trình triển khai cũng gặp những yêu cầu kỹ thuật đáng chú ý. Phương án ban đầu dự kiến công trình cao tới 51m, song sau khi xem xét điều kiện nền đất và tải trọng xây dựng, chiều cao được điều chỉnh xuống khoảng 41m để phù hợp hơn với khả năng chịu lực.

Điểm nổi bật của lăng mộ Đức tổ Hoằng Nghị Đại Vương là quy mô kiến trúc bề thế, được xây dựng với ba tầng, sáu mái và chiều cao khoảng 41m. Công trình sử dụng hệ thống mái xếp lớp, kết hợp các họa tiết trang trí truyền thống, tạo nên hình ảnh nổi bật giữa cảnh quan làng Phương La.

Để bảo đảm kết cấu, phần móng được nâng cao khoảng 2,5m so với mặt đất, trong khi hệ thống mái sử dụng nhiều lớp bê tông. Bên ngoài, các chi tiết kiến trúc được hoàn thiện bằng đá xanh chạm khắc, góp phần tạo nên vẻ trang nghiêm và chắc chắn cho tổng thể công trình.

Ngay tại khu vực phía trước, đôi rồng đá được bố trí đối xứng, kết hợp với cặp lộc bình bằng đá có kích thước lớn. Những hình tượng quen thuộc trong kiến trúc tín ngưỡng Việt Nam được thể hiện qua đường nét chạm trổ tỉ mỉ, mang ý nghĩa về sự tôn kính đối với tổ tiên và truyền thống văn hóa dân tộc.

Công trình có ba lối vào, với hệ thống cửa gỗ được giới thiệu có độ dày khoảng 20cm. Bên trong là không gian thờ tự được bố trí trang nghiêm, nổi bật với các pho tượng liên quan đến những nhân vật lịch sử thời Trần. Theo tư liệu giới thiệu, nhiều tượng được đúc bằng đồng và phủ vàng, tạo nên sự kết hợp giữa vật liệu truyền thống và nghệ thuật trang trí cầu kỳ.

Các họa tiết rồng, mặt nguyệt cùng những hoa văn trên cột, mái và các cấu kiện kiến trúc cũng được chú trọng nhằm thể hiện tinh thần mỹ thuật cổ truyền. Dù được xây dựng trong thời hiện đại, công trình vẫn hướng đến việc tái hiện những đặc điểm quen thuộc của kiến trúc đình, đền Việt Nam, nhất là phong cách gắn với thời kỳ Lý – Trần.

Đáng chú ý, việc kết hợp quy mô xây dựng lớn với các yếu tố kiến trúc truyền thống tạo nên diện mạo riêng cho khu lăng. Thay vì chỉ chú trọng chiều cao hay sự bề thế, công trình còn thể hiện ý tưởng về một không gian thờ tự có tính biểu tượng, gắn với lịch sử và tín ngưỡng của cộng đồng địa phương.

Tâm huyết của doanh nhân xuất thân từ làng nghề truyền thống

Người gắn liền với quá trình hình thành công trình là doanh nhân Trần Văn Sen, sinh năm 1940, một người con của làng Phương La. Xuất thân từ nghề dệt truyền thống, ông từng bước phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh và trở thành một doanh nhân được biết đến tại địa phương.

Ông là người sáng lập, điều hành Tập đoàn Hương Sen, doanh nghiệp phát triển từ nền tảng sản xuất truyền thống sang nhiều lĩnh vực kinh doanh, trong đó có ngành đồ uống. Với những đóng góp trong hoạt động lao động, sản xuất và phát triển kinh tế, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.

Bên cạnh hoạt động kinh doanh, ông Trần Văn Sen dành sự quan tâm đến những giá trị văn hóa và lịch sử của quê hương. Việc đầu tư xây dựng khu lăng mộ Đức tổ Hoằng Nghị Đại Vương được xem là một trong những công trình thể hiện mong muốn gìn giữ truyền thống thờ phụng tổ tiên, đồng thời tạo dựng không gian văn hóa cho cộng đồng.

Đối với người dân làng Mẹo, nơi thờ Đức tổ không chỉ gắn với một nhân vật được tôn kính mà còn là biểu tượng của truyền thống nghề nghiệp. Những câu chuyện về nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt cửi được lưu truyền qua nhiều thế hệ đã trở thành một phần ký ức cộng đồng, góp phần tạo nên bản sắc của làng Phương La.

Trong bối cảnh nhiều làng quê Bắc Bộ đang thay đổi nhanh chóng cùng quá trình phát triển kinh tế, những công trình tín ngưỡng như khu lăng mộ Đức tổ Hoằng Nghị Đại Vương tiếp tục giữ vai trò kết nối giữa đời sống hiện đại với truyền thống địa phương. Bên cạnh giá trị kiến trúc, nơi đây còn là không gian để người dân tưởng nhớ tiền nhân và gìn giữ những câu chuyện gắn với lịch sử làng nghề.

Giữa những ngôi biệt thự và cơ sở sản xuất, kinh doanh của làng Mẹo hôm nay, khu lăng mộ cao 41m trở thành một điểm nhấn khác biệt. Với quy mô khoảng 10ha cùng hệ thống kiến trúc được đầu tư công phu, công trình không chỉ phản ánh tâm huyết của người xây dựng mà còn cho thấy cách một cộng đồng tiếp tục gìn giữ những giá trị văn hóa, tín ngưỡng trong quá trình phát triển.