Chuyên gia VPS: Phân bổ tài sản thế nào khi lãi suất và các kênh đầu tư biến động?

Tại chương trình đối thoại trực tuyến với chủ đề “2027, Gửi tiết kiệm thôi đã đủ? – Tích sản bền vững qua từng giai đoạn cuộc đời” do Công ty CP Chứng khoán VPS tổ chức chiều 03/11, các chuyên gia đã đưa ra những phân tích về triển vọng thị trường, vai trò của từng loại tài sản và cách xây dựng danh mục phù hợp với nhu cầu của nhà đầu tư.

Tham gia chương trình có TS. Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích VPS; ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc AFA Capital, Giám đốc Điều hành VWA; và bà Lê Thị Lệ Hằng, Tổng giám đốc quỹ Sài Gòn Capital.

VN-Index có thể hồi phục, nhưng thị trường tiếp tục phân hóa

Phân tích về triển vọng kinh tế và thị trường chứng khoán, TS. Lê Đức Khánh cho rằng dư địa điều hành lãi suất trong nước cần được xem xét cùng diễn biến chính sách tiền tệ quốc tế, đặc biệt là động thái của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Trong điều kiện áp lực tỷ giá và yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam không có nhiều dư địa để tiếp tục giảm lãi suất mạnh. Theo chuyên gia, duy trì mặt bằng lãi suất ổn định có thể là lựa chọn phù hợp trong giai đoạn hiện nay. Diễn biến lãi suất quốc tế, trong đó có khả năng Fed tăng lãi suất, vẫn là yếu tố cần theo dõi bởi có thể ảnh hưởng đến dòng vốn và tâm lý trên thị trường tài chính.

Ở trong nước, đầu tư công được xem là một trong những động lực tăng trưởng đáng chú ý. Theo số liệu được TS. Lê Đức Khánh đề cập, tỷ lệ giải ngân trong khoảng 9-10 tháng mới đạt khoảng 65%, đồng nghĩa lượng vốn còn lại cần được giải ngân trong những tháng cuối năm vẫn khá lớn.

Nếu tiến độ giải ngân được đẩy nhanh, dòng vốn đầu tư công có thể lan tỏa đến các lĩnh vực như xây dựng, vật liệu xây dựng, thép, hóa chất, cảng biển và vận tải biển. Cùng với đó, tiêu dùng nội địa, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và hoạt động sản xuất cũng là những yếu tố được kỳ vọng đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Đối với dòng vốn ngoại, chuyên gia lưu ý cần phân biệt hoạt động đầu tư gián tiếp trên thị trường chứng khoán với dòng vốn FDI. Việc nhà đầu tư nước ngoài bán ròng cổ phiếu không đồng nghĩa triển vọng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài suy yếu, bởi hai dòng vốn có đặc điểm và mục tiêu khác nhau. Trong khi vốn đầu tư gián tiếp nhạy cảm với biến động thị trường, tỷ giá và khẩu vị rủi ro, FDI còn phụ thuộc vào triển vọng sản xuất, kinh doanh và môi trường đầu tư dài hạn.

Về diễn biến VN-Index, sau khi tăng lên vùng 1.900-1.920 điểm, thị trường đã trải qua các nhịp điều chỉnh với biên độ đáng kể. TS. Lê Đức Khánh đề cập vùng 1.690-1.700 điểm là khu vực hỗ trợ cần quan sát. Trong kịch bản tích cực hơn, chỉ số có thể hồi phục lên vùng 1.750-1.800 điểm, thậm chí cao hơn.

Dù vậy, khả năng hồi phục của chỉ số không đồng nghĩa toàn bộ cổ phiếu đều tăng giá. Thị trường có thể tiếp tục phân hóa theo triển vọng kinh doanh, chất lượng tài chính và yếu tố riêng của từng doanh nghiệp. Trong giai đoạn cơ hội giao dịch ngắn hạn chưa nhiều, chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư kiểm soát tỷ trọng cổ phiếu, hạn chế mua bán liên tục và chú trọng quản trị rủi ro.

Vàng nên chiếm 10-15% danh mục, tỷ trọng tài sản cần thay đổi theo tuổi

Từ góc độ quản lý tài sản, ông Nguyễn Minh Tuấn cho rằng không có một kênh đầu tư nào phù hợp với tất cả nhà đầu tư. Tiền gửi, vàng, trái phiếu, cổ phiếu và bất động sản đều có thể giữ vai trò nhất định trong danh mục, nhưng khác nhau về khả năng sinh lời, mức độ biến động và rủi ro.

Tiền gửi vẫn là lựa chọn được cân nhắc đối với những người ưu tiên sự ổn định, nhất là khi mặt bằng lãi suất và nhu cầu vốn của nền kinh tế còn là những yếu tố cần theo dõi. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần tính đến kỳ hạn, khả năng thanh khoản và mức độ an toàn của tổ chức nhận tiền gửi, thay vì chỉ so sánh lãi suất.

Với vàng, ông Tuấn xem đây chủ yếu là tài sản phòng vệ. Theo khuyến nghị được chuyên gia dẫn lại từ Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council), tỷ trọng vàng có thể ở mức 10-15% danh mục, tùy thuộc điều kiện của từng nhà đầu tư. Việc nắm giữ vàng vì vậy nên xuất phát từ mục tiêu đa dạng hóa và phòng vệ tài sản, thay vì chạy theo những đợt tăng giá mạnh.

Bất động sản vẫn có triển vọng trong dài hạn nhờ quá trình đô thị hóa và nhu cầu nhà ở. Chuyên gia đề cập tỷ lệ đô thị hóa của Việt Nam hiện khoảng 40%, thấp hơn mức khoảng 70% của thế giới. Tuy nhiên, triển vọng dài hạn của thị trường không đồng nghĩa mọi phân khúc đều có khả năng tăng giá như nhau. Nhà đầu tư vẫn cần cân nhắc khả năng sử dụng vốn, tính thanh khoản và việc tín dụng vào lĩnh vực bất động sản được kiểm soát.

Một vấn đề khác được ông Tuấn nhấn mạnh là cần phân biệt rủi ro thị trường với rủi ro riêng của từng doanh nghiệp. Khi thị trường chung giảm điểm, cổ phiếu của doanh nghiệp có nền tảng kinh doanh tốt có thể trở nên hấp dẫn hơn về định giá. Ngược lại, nếu giá cổ phiếu giảm sâu do vấn đề nội tại, nhà đầu tư không nên mặc định đó là cơ hội mua vào.

Tỷ trọng tài sản cũng cần thay đổi theo độ tuổi và thời gian dự kiến sử dụng vốn. Với cùng khoản tiền 2 tỷ đồng, người 50 tuổi dự kiến nghỉ hưu sau 5 năm sẽ có cách phân bổ khác với người 35 tuổi có thời gian đầu tư 5-10 năm hoặc người 28 tuổi chưa cần sử dụng vốn trong khoảng một thập kỷ.

Ở nhóm sắp nghỉ hưu, bảo toàn vốn và duy trì dòng tiền ổn định có thể được ưu tiên hơn mục tiêu tăng trưởng cao. Tiền gửi, trái phiếu hoặc các quỹ đầu tư có mức độ biến động phù hợp có thể chiếm tỷ trọng lớn hơn; phần đầu tư vào cổ phiếu cần được lựa chọn thận trọng.

Trong khi đó, người trẻ có thời gian đầu tư dài hơn có thể dành tỷ trọng lớn hơn cho các tài sản hướng đến tăng trưởng. Dù vậy, việc duy trì một phần tài sản có tính thanh khoản vẫn cần thiết để đáp ứng những nhu cầu phát sinh.

Ông Tuấn cũng phân biệt hai phương pháp phân bổ tài sản là chiến lược (SAA) và chiến thuật (TAA). SAA xác định định hướng phân bổ dài hạn dựa trên mục tiêu tài chính và khẩu vị rủi ro. TAA là việc điều chỉnh tỷ trọng tài sản trong từng giai đoạn theo diễn biến thị trường. Việc điều chỉnh danh mục vì thế cần nằm trong khuôn khổ chiến lược đã xác định, thay vì thay đổi toàn bộ kế hoạch mỗi khi thị trường biến động.

Ở góc độ tích sản định kỳ, bà Lê Thị Lệ Hằng cho rằng nhà đầu tư không cần có số vốn lớn mới có thể bắt đầu. Việc dành một khoản tiền cố định mỗi tháng, kể cả dưới 3 triệu đồng, nếu được duy trì đều đặn có thể giúp hình thành thói quen tích lũy và hạn chế các quyết định đầu tư theo cảm xúc.

Theo bà Hằng, trước khi lựa chọn kênh đầu tư, mỗi người cần phân chia nguồn tiền theo thời điểm dự kiến sử dụng. Khoản dự phòng tương đương 3-6 tháng chi tiêu nên được giữ để ứng phó với các tình huống bất ngờ. Với tiền có thể cần dùng trong 2-3 năm tới, yếu tố ổn định và thanh khoản cần được ưu tiên. Trong khi đó, nguồn vốn có thời gian đầu tư từ 3-5 năm trở lên có thể cân nhắc các tài sản hướng đến tăng trưởng.

Một phương pháp được bà Hằng đề cập là đầu tư theo chỉ số hoặc thông qua danh mục cổ phiếu được xây dựng sẵn. Thay vì tự lựa chọn từng mã, nhà đầu tư có thể tiếp cận một rổ cổ phiếu, giảm áp lực theo dõi và ra quyết định liên tục. Danh mục có thể được tái cân bằng định kỳ nhằm điều chỉnh tỷ trọng giữa các cổ phiếu theo những tiêu chí đã xác định.

Tuy nhiên, đầu tư theo chỉ số hay nắm giữ danh mục đa dạng hóa không loại bỏ hoàn toàn rủi ro. Giá trị tài sản vẫn có thể giảm khi thị trường đi xuống. Do đó, thời gian nắm giữ, khả năng chịu đựng biến động và phần vốn thực sự có thể dành cho đầu tư dài hạn vẫn là những yếu tố cần được tính toán trước khi giải ngân.