Chi tiêu dầu khí tăng vọt 75%: Vietcap gọi tên 5 doanh nghiệp đón sóng đầu tư mới

Dòng tiền đầu tư đang quay trở lại ngành dầu khí Việt Nam với tốc độ nhanh hơn dự kiến. Trong 5 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư xây dựng cơ bản của Petrovietnam đạt khoảng 22.900 tỷ đồng, tăng 75% so với cùng kỳ. Đây không chỉ là con số tăng trưởng đơn thuần mà còn là tín hiệu cho thấy một chu kỳ đầu tư mới đang được kích hoạt sau nhiều năm thận trọng.

Đáng chú ý, đà tăng này còn mạnh hơn mức tăng 45% của năm 2025 và 58% trong hai tháng đầu năm nay. Theo Chứng khoán Vietcap, diễn biến trên củng cố dự báo chi tiêu thăm dò - khai thác (E&P) năm 2026 có thể tăng 63%, tương đương khoảng 2 tỷ USD. Khi vốn đầu tư bắt đầu được giải ngân mạnh, nhóm doanh nghiệp dịch vụ dầu khí thường là những đơn vị hưởng lợi đầu tiên.

Bối cảnh thị trường cũng đang tạo thêm động lực cho làn sóng đầu tư mới. Sản lượng khai thác dầu thô của Petrovietnam trong 5 tháng đầu năm tăng 14%, cao hơn mức tăng 10% ghi nhận trong hai tháng đầu năm. Cùng lúc, tập đoàn đặt mục tiêu doanh thu tăng bình quân 10% mỗi năm giai đoạn 2026-2030 và hướng tới nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới vào năm 2030, phản ánh tham vọng mở rộng quy mô hoạt động trong dài hạn.

Theo Vietcap, cái tên hưởng lợi trực tiếp nhất là PVS. Doanh nghiệp này đang hiện diện ở nhiều mắt xích quan trọng của chuỗi giá trị dầu khí, từ cơ khí xây lắp ngoài khơi (M&C) đến các dự án FSO/FPSO. Khi các đại dự án như Lô B - Ô Môn hay Lạc Đà Vàng bước vào giai đoạn triển khai mạnh hơn, khối lượng công việc dành cho PVS được kỳ vọng tiếp tục gia tăng.

Bên cạnh PVS, PVD cũng được đánh giá là một trong những doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ sự hồi phục của hoạt động thượng nguồn. Hiệu suất sử dụng giàn khoan tự nâng tại Đông Nam Á hiện duy trì quanh mức 90%, trong khi giá thuê giàn khoan đã vượt 100.000 USD mỗi ngày. Đây là vùng giá đủ hấp dẫn để cải thiện đáng kể hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp khoan.

Ở mảng trung nguồn, GAS tiếp tục là cái tên nổi bật. Giá dầu và giá khí ở mặt bằng cao giúp doanh nghiệp cải thiện doanh thu, trong khi nhu cầu điện khí gia tăng tạo thêm dư địa tăng trưởng sản lượng. Song song đó, chiến lược phát triển LNG và chuẩn bị hạ tầng đón dòng khí từ Lô B từ năm 2027 đang mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới cho doanh nghiệp đầu ngành khí.

Hai doanh nghiệp khác được nhắc tên là PVB và PVC. Khi các dự án đường ống, hạ tầng ngoài khơi và công trình dầu khí được thúc đẩy, nhu cầu đối với dịch vụ bọc ống và xây lắp kỹ thuật có xu hướng gia tăng. Đây là nhóm doanh nghiệp thường hưởng lợi gián tiếp nhưng khá rõ nét trong các giai đoạn đầu tư mạnh của ngành.

Tuy nhiên, triển vọng của ngành dầu khí từ nay đến cuối năm không hoàn toàn đồng nhất. Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng giá dầu Brent có thể giảm dần về dưới 90 USD/thùng khi căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt. Điều này khiến bức tranh ngành xuất hiện sự phân hóa giữa các nhóm doanh nghiệp.

Nhóm thượng nguồn vẫn được đánh giá tích cực nhất vì hưởng lợi đồng thời từ giá dầu cao và nhu cầu đẩy mạnh khai thác để bù đắp suy giảm trữ lượng. Trong khi đó, nhóm trung nguồn tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu khí và LNG. Ngược lại, nhóm hạ nguồn có thể đối mặt áp lực lớn hơn khi giá nguyên liệu biến động, biên lợi nhuận bị thu hẹp và nguy cơ trích lập tồn kho nếu giá dầu đảo chiều.

Nhìn rộng hơn, điều quan trọng nhất không nằm ở biến động ngắn hạn của giá dầu mà ở sự trở lại của dòng vốn đầu tư. Sau nhiều năm thiếu vắng các dự án quy mô lớn, mức tăng 75% của vốn đầu tư xây dựng cơ bản cho thấy ngành dầu khí Việt Nam đang bước vào giai đoạn mở rộng mới. Nếu xu hướng này được duy trì, PVS, PVD, GAS, PVB và PVC có thể trở thành những cái tên hưởng lợi rõ nét nhất từ chu kỳ đầu tư dầu khí đang hình thành.