Casumina (CSM): Lỗ hơn 33 tỷ đồng trong quý III, dòng tiền kinh doanh 9 tháng âm gần 668 tỷ

Không chỉ chịu sức ép từ giá vốn và chi phí gia tăng, doanh nghiệp còn ghi nhận dòng tiền kinh doanh âm hơn 668 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, trong khi các khoản phải thu và dư nợ vay đều tăng đáng kể.

Doanh thu tăng, chi phí bào mòn lợi nhuận của Casumina

Báo cáo tài chính quý III/2026 của CTCP Công nghiệp Cao su Miền Nam (Casumina, HoSE: CSM) cho thấy sự trái chiều rõ rệt giữa tăng trưởng doanh thu và hiệu quả kinh doanh. Trong khi quy mô doanh thu tiếp tục mở rộng, giá vốn hàng bán cùng các khoản chi phí tăng nhanh khiến lợi nhuận suy giảm mạnh, đẩy doanh nghiệp vào tình trạng thua lỗ trong quý gần nhất.

Cụ thể, quý III/2026, Casumina ghi nhận doanh thu thuần gần 1.128,8 tỷ đồng, tăng 9,8% so với mức 1.027,7 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, giá vốn hàng bán tăng tới 13,9%, từ 897,2 tỷ đồng lên 1.022,2 tỷ đồng. Do giá vốn tăng nhanh hơn doanh thu, lợi nhuận gộp giảm 18,3%, xuống còn 106,7 tỷ đồng.

Diễn biến này khiến biên lợi nhuận gộp CSM thu hẹp từ khoảng 12,7% trong quý III/2025 xuống còn 9,4% trong quý III/2026. Như vậy, nếu cùng kỳ năm trước, cứ 100 đồng doanh thu Casumina giữ lại khoảng 12,7 đồng lợi nhuận gộp, thì trong quý III năm nay con số chỉ còn khoảng 9,4 đồng.

Không chỉ chịu sức ép từ giá vốn, hoạt động kinh doanh của Casumina còn bị ảnh hưởng bởi sự gia tăng mạnh của các khoản chi phí. Trong quý III, chi phí tài chính đạt 46,6 tỷ đồng, tăng hơn 109% so với cùng kỳ. Riêng chi phí lãi vay lên tới 34,2 tỷ đồng, tăng hơn 82% so với mức 18,8 tỷ đồng của quý III/2025. Theo văn bản giải trình công bố ngày 19/10/2026, CSM cho biết chi phí tài chính tăng chủ yếu do chi phí lãi vay và chiết khấu thanh toán gia tăng.

Cùng với đó, chi phí bán hàng tăng hơn 28,2 tỷ đồng, tương đương 100,7%, lên 56,4 tỷ đồng. Chi phí quản lý doanh nghiệp tăng nhẹ từ 60,5 tỷ đồng lên 63,1 tỷ đồng, trong khi doanh thu hoạt động tài chính giảm hơn 80%, chỉ còn khoảng 2,1 tỷ đồng.

Tính riêng hai khoản chi phí tài chính và bán hàng, Casumina ghi nhận tổng chi phí hơn 103 tỷ đồng trong quý III, tăng khoảng 52,6 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước. Sự gia tăng này, kết hợp với lợi nhuận gộp suy giảm và doanh thu tài chính thu hẹp, đã tạo sức ép đáng kể lên kết quả kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của Casumina chuyển từ lãi 30,9 tỷ đồng trong quý III/2025 sang lỗ 57,3 tỷ đồng trong quý III/2026, tương đương mức suy giảm hơn 88 tỷ đồng.

Điểm đáng chú ý là trong kỳ, doanh nghiệp ghi nhận khoản thu nhập khác khoảng 24,3 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với mức 1,3 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Sau khi trừ chi phí khác, lợi nhuận khác đạt gần 23,8 tỷ đồng, góp phần bù đắp một phần khoản lỗ từ hoạt động kinh doanh.

Nhờ khoản lợi nhuận khác này, mức lỗ trước thuế của Casumina được thu hẹp còn 33,5 tỷ đồng. Doanh nghiệp cũng ghi nhận lỗ sau thuế tương ứng 33,5 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi 26,6 tỷ đồng. Như vậy, dù doanh thu vẫn tăng trưởng, kết quả kinh doanh quý III đã đảo chiều rõ rệt khi giá vốn và các khoản chi phí gia tăng nhanh hơn khả năng tạo lợi nhuận.

Nếu xét lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, Casumina ghi nhận doanh thu thuần 3.382,3 tỷ đồng, tăng 7,2% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận gộp chỉ tăng 5,6%, đạt khoảng 425 tỷ đồng, thấp hơn tốc độ tăng doanh thu.

Trong cùng giai đoạn, chi phí tài chính tăng hơn 81%, lên 106,5 tỷ đồng, trong đó chi phí lãi vay đạt gần 80,9 tỷ đồng, tăng 67,4%. Chi phí bán hàng cũng tăng hơn 23%, lên gần 171 tỷ đồng.

Áp lực chi phí khiến lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh 9 tháng chuyển từ lãi 71,2 tỷ đồng cùng kỳ năm trước sang lỗ khoảng 3,6 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhờ lợi nhuận khác đạt gần 30,8 tỷ đồng, CSM vẫn ghi nhận lợi nhuận sau thuế lũy kế 15,9 tỷ đồng, giảm 74,2% so với mức 61,6 tỷ đồng cùng kỳ.

Dòng tiền kinh doanh âm sâu, các khoản phải thu Casumina tăng mạnh

Bên cạnh diễn biến lợi nhuận, báo cáo lưu chuyển tiền tệ 9 tháng đầu năm 2026 của Casumina còn ghi nhận sự suy giảm đáng kể của dòng tiền từ hoạt động kinh doanh.

Cụ thể, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 668,3 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước dương 221,2 tỷ đồng. Như vậy, dòng tiền kinh doanh đã đảo chiều với mức chênh lệch giữa hai kỳ lên tới gần 889,5 tỷ đồng.

Đáng chú ý, lợi nhuận trước thuế lũy kế 9 tháng vẫn đạt 27,1 tỷ đồng, nhưng dòng tiền kinh doanh lại âm sâu. Sự chênh lệch này chủ yếu liên quan đến biến động các khoản mục vốn lưu động, đặc biệt là các khoản phải thu và phải trả.

Theo báo cáo lưu chuyển tiền tệ, biến động các khoản phải thu làm giảm dòng tiền kinh doanh khoảng 307,9 tỷ đồng, cao hơn đáng kể mức giảm 111,2 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, biến động các khoản phải trả, không bao gồm lãi vay phải trả và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp, tiếp tục làm giảm dòng tiền thêm 365,5 tỷ đồng. Cùng kỳ năm trước, khoản mục này đóng góp dương khoảng 100,4 tỷ đồng.

Như vậy, biến động các khoản phải thu và phải trả đã làm giảm dòng tiền kinh doanh tổng cộng khoảng 673,4 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm 2026. Trong khi đó, cùng kỳ năm trước, tác động cộng gộp của hai khoản mục này chỉ làm giảm dòng tiền khoảng 10,8 tỷ đồng.

Diễn biến trên cũng được phản ánh ở bảng cân đối kế toán. Tại ngày 30/9/2026, các khoản phải thu ngắn hạn của Casumina đạt gần 1.098,4 tỷ đồng, tăng hơn 430 tỷ đồng, tương đương 64,4% so với đầu năm.

Trong đó, phải thu ngắn hạn của khách hàng tăng từ 524,9 tỷ đồng lên 706,3 tỷ đồng, tương đương mức tăng 34,6%. Đáng chú ý hơn, khoản trả trước cho người bán ngắn hạn tăng từ 159,2 tỷ đồng lên 379,1 tỷ đồng, tức tăng gần 220 tỷ đồng, tương đương khoảng 138%.

Ngoài các khoản phải thu, hàng tồn kho của Casumina cũng tăng từ 1.323,3 tỷ đồng đầu năm lên 1.365,2 tỷ đồng tại cuối tháng 9/2026, tương đương mức tăng 3,2%. Dù tốc độ tăng không lớn, quy mô hàng tồn kho vẫn chiếm một tỷ trọng đáng kể trong tổng tài sản của doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, tiền và các khoản tương đương tiền của CSM giảm mạnh từ 575,1 tỷ đồng đầu năm xuống còn khoảng 132 tỷ đồng tại ngày 30/9/2026, tương đương mức giảm 77%.

Nếu tính thêm các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, tổng tiền, tương đương tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn của Casumina đạt gần 303,6 tỷ đồng, giảm đáng kể so với mức gần 794,9 tỷ đồng đầu năm.

Một điểm đáng chú ý khác là dòng tiền từ hoạt động tài chính 9 tháng vẫn dương 251,6 tỷ đồng, chủ yếu nhờ hoạt động vay và trả nợ. Trong kỳ, Casumina thu gần 2.990,9 tỷ đồng từ đi vay, đồng thời chi hơn 2.739,3 tỷ đồng để trả nợ gốc.

Dù dòng tiền tài chính dương, lượng tiền này vẫn chưa đủ bù đắp dòng tiền kinh doanh âm và dòng tiền đầu tư âm hơn 30,7 tỷ đồng. Kết quả, lưu chuyển tiền thuần trong kỳ âm 447,4 tỷ đồng, trái ngược mức dương 74,9 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Áp lực từ hoạt động vay nợ cũng được phản ánh trên bảng cân đối kế toán. Tại ngày 30/9/2026, vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn của Casumina đạt khoảng 1.898,2 tỷ đồng, tăng gần 102 tỷ đồng so với đầu năm. Trong khi đó, vay và nợ thuê tài chính dài hạn tăng từ gần 54 tỷ đồng lên 203,6 tỷ đồng.

Tổng vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn, dài hạn đạt khoảng 2.101,8 tỷ đồng, tăng hơn 251 tỷ đồng so với đầu năm. Quy mô này tương đương khoảng 1,53 lần vốn chủ sở hữu tại thời điểm cuối tháng 9/2026.

Trong bối cảnh chi phí lãi vay 9 tháng tăng 67,4%, việc duy trì dư nợ vay ở mức cao tiếp tục tạo sức ép lên hiệu quả kinh doanh.

Ngoài diễn biến tài chính, cơ cấu cổ đông của Casumina cũng ghi nhận thay đổi ngay trong tháng 10/2026. Theo báo cáo thay đổi sở hữu công bố ngày 19/10, CTCP Đầu tư Entiz đã mua thêm 91.200 cổ phiếu CSM trong giao dịch ngày 14/10/2026, nâng lượng nắm giữ từ 5.111.200 cổ phiếu, tương ứng 4,933%, lên 5.202.400 cổ phiếu, tương ứng 5,021% vốn điều lệ. Qua đó, Entiz chính thức trở thành cổ đông lớn của Casumina.