Bộ Tài chính đề xuất sửa Nghị định PPP, bổ sung cơ chế bồi thường cho nhà đầu tư

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo lần hai Nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định chi tiết của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Điểm đáng chú ý của lần sửa đổi này là tập trung xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dự án, đặc biệt với hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), đồng thời cập nhật nhiều quy định mới của hệ thống pháp luật.

Theo cơ quan soạn thảo, sau nhiều năm thực thi, khung pháp lý về PPP đã góp phần mở rộng kênh huy động vốn ngoài ngân sách cho đầu tư hạ tầng. Tuy nhiên, hàng loạt thay đổi trong các luật chuyên ngành thời gian qua khiến một số quy định hiện hành không còn phù hợp, cần được điều chỉnh để bảo đảm tính thống nhất.

Một trong những căn cứ sửa đổi là yêu cầu thể chế hóa các chủ trương mới về hoàn thiện pháp luật theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết của Bộ Chính trị, hướng tới vừa bảo đảm quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện thúc đẩy đầu tư và phát triển.

Bên cạnh đó, nhiều đạo luật mới như Nghị quyết số 254/2025/QH15 về thi hành Luật Đất đai, Luật Xây dựng 2025 và Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã bổ sung các quy định liên quan đến giao đất, xác định nghĩa vụ tài chính, thẩm định công nghệ và chuẩn bị dự án. Điều này đặt ra yêu cầu điều chỉnh các quy định của Nghị định PPP để bảo đảm đồng bộ.

Đáng chú ý nhất trong dự thảo là nhóm giải pháp dành cho các dự án BT. Theo dự thảo, việc xác định giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán cho nhà đầu tư sẽ được bổ sung thêm hai yếu tố là hệ số điều chỉnh giá đất và chi phí đầu tư hạ tầng, thay vì chỉ căn cứ theo các phương pháp định giá hiện hành. Cơ quan soạn thảo cho rằng cách tính mới sẽ phản ánh sát hơn giá trị thực tế của quỹ đất và hạn chế các tranh chấp trong quá trình thanh toán.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế xử lý trường hợp Nhà nước chậm giao đất hoặc cho thuê đất để thanh toán cho nhà đầu tư. Theo đó, nhà đầu tư sẽ được thanh toán thêm một khoản tiền tính theo mức lãi suất bình quân của các ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ trong khoảng thời gian chậm giao đất. Đây là quy định mới nhằm chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và nhà đầu tư, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho việc thực hiện hợp đồng BT.

Một nội dung khác được nhấn mạnh là yêu cầu tăng cường công khai, minh bạch trong quá trình triển khai dự án BT. Dự thảo được xây dựng trên cơ sở chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc mở rộng sự tham gia của người dân trong quá trình chuẩn bị và thực hiện dự án, bảo đảm việc thu hồi đất tạo quỹ đất thanh toán được thực hiện công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.

Theo Bộ Tài chính, việc sửa đổi Nghị định lần này hướng tới tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý phát sinh trong quá trình triển khai dự án PPP, đồng thời tạo sự thống nhất với các luật mới đã được ban hành. Nếu được thông qua, các quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện môi trường đầu tư, giảm rủi ro pháp lý và thúc đẩy huy động nguồn lực tư nhân tham gia phát triển hạ tầng.